I OZ 347/17

Naczelny Sąd Administracyjny2017-02-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
grzywnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnyminadużycie prawaskarżącyorgan administracjibezczynność organuzażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA, które oddaliło wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie skargi, uznając działania skarżącego za nadużycie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu za nieprzekazanie skargi do sądu. Sąd uznał, że skarżący nadużywa prawa do terminowego załatwienia sprawy poprzez masowe składanie wniosków, co dezorganizuje pracę organu. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie skarżącego i uznając, że w takich okolicznościach nie można stosować instytucji grzywny.

Sprawa dotyczyła zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło jego wniosek o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. za nieprzekazanie skargi do sądu. Skarżący złożył skargę na bezczynność SKO w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie kopii akt orzeczenia. Sąd I instancji stwierdził, że skarga nie została przekazana, ale uznał, że działania skarżącego, polegające na masowym składaniu wniosków i kwestionowaniu aktów prawnych, dezorganizują pracę organu i stanowią nadużycie prawa. W związku z tym, WSA uznał wniosek o grzywnę za bezzasadny. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił argumentację WSA, podkreślając, że choć niewypełnienie obowiązku przekazania akt może skutkować grzywną, istnieją wyjątki. W tym przypadku, działania skarżącego, które doprowadziły do opóźnienia, były przyczyną niewywiązania się organu z obowiązku. NSA uznał, że instytucja grzywny nie może być stosowana na żądanie podmiotu, który nienależycie korzysta ze swoich praw, i dlatego oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w takich okolicznościach nie można zastosować instytucji grzywny, gdyż stanowiłoby to nadużycie prawa do terminowego załatwienia sprawy przez stronę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć zasadą jest wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie, istnieją wyjątki. Działania skarżącego, polegające na masowym składaniu wniosków i dezorganizowaniu pracy organu, usprawiedliwiają niedotrzymanie terminu przez organ i wykluczają możliwość zastosowania grzywny na żądanie strony, która nienależycie korzysta ze swoich praw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 55 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wymierzenia grzywny organowi za nieprzekazanie skargi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 54 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu do przekazania skargi sądowi administracyjnemu.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działania skarżącego dezorganizują pracę organu i stanowią nadużycie prawa do terminowego załatwienia sprawy. Instytucja grzywny nie może być stosowana na żądanie podmiotu, który nienależycie korzysta ze swoich praw.

Odrzucone argumenty

Organ powinien zostać ukarany grzywną za nieprzekazanie skargi do sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

działania skarżącego nie są nakierowane na obronę jego interesu prawnego i stanowią nadużycie przysługującego mu prawa do terminowego załatwienia sprawy mechanizm działań skarżącego polega na tym, że po załatwieniu sprawy w administracyjnym toku instancji, skarżący wnosi kolejne podanie, najczęściej o wyjaśnienie wątpliwości w treści postanowienia, czy też o jego sprostowanie. instytucja wymierzenia grzywny organowi z powodu nieprzekazania akt sprawy, stanowiąca jedną z form realizacji prawa do sądu, nie może być zastosowana na żądanie podmiotu, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nadużycia prawa procesowego przez stronę w kontekście wniosku o nałożenie grzywny na organ administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji masowego składania wniosków przez skarżącego, co może być trudne do udowodnienia w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy mogą interpretować nadużycie prawa procesowego przez stronę, nawet w kontekście ochrony jej praw do sądu. Pokazuje też, jak nadmierna liczba wniosków może wpływać na pracę organów.

Czy masowe pisma do urzędu mogą usprawiedliwić jego opieszałość? NSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 347/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-01-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Sygn. powiązane
I SO/Wa 1005/16 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2016-11-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 55 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I SO/Wa 1005/16 w sprawie z wniosku P. S. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. za nieprzekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I SO/Wa 1005/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił wniosek P. S. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. za nieprzekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w dniu 27 maja 2015 r. P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (poprzez platformę ePUAP), skargę na bezczynność tego organu w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie uwierzytelnionej kopii akt orzeczenia Kolegium nr [...]. Sąd I instancji stwierdził, że do momentu wydania przedmiotowego postanowienia skarga nie została przekazana przez organ. Zwrócił jednak uwagę na znaną mu z urzędu okoliczność, iż w SKO w W. zalega kilkaset spraw skarżącego. Przyjęta przez skarżącego praktyka kwestionowania jednego aktu poprzez lawinowe wnoszenie za pośrednictwem platformy ePUAP szeregu środków zaskarżenia, uzupełnianych później kolejnymi pismami i powielanie tego sposobu działania w setkach spraw, dezorganizuje i paraliżuje pracę organu. Zdaniem Sądu, działania skarżącego nie są nakierowane na obronę jego interesu prawnego i stanowią nadużycie przysługującego mu prawa do terminowego załatwienia sprawy. W tych warunkach, WSA za bezzasadne uznał poszukiwanie przez skarżącego ochrony sądowej.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł P. S. domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie - wymierzenia organowi grzywny przez NSA.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega oddaleniu. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, co wyczerpująco i prawidłowo zostało umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wywód prawny Sądu co do nadużycia przez skarżącego prawa do terminowego załatwienia jego spraw zasługuje na całkowitą aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wskazać na wstępie trzeba, że od zasady, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 powołanej ustawy w terminie przewidzianym w tym przepisie dopuszczalne są wyjątki, które zawsze należy oceniać w okolicznościach konkretnej sprawy.
Z takim właśnie wyjątkiem, jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, mamy do czynienia na gruncie rozpoznawanej sprawy. Niedotrzymanie terminu przekazania akt sprawy sądowi administracyjnemu można uznać za usprawiedliwione zwłaszcza w przypadku, kiedy niedochowanie terminu przez organ jest – przynajmniej w znacznej mierze – następstwem działań strony nakierowanych nie na realne załatwienie jej sprawy, lecz na utrudnienie (dezorganizację) prawidłowego funkcjonowania organu. Taki charakter w zdecydowanej większości mają działania P. S., który, jak wskazało Kolegium w odpowiedzi na wniosek, kieruje do organu setki podań, których przedmiotem w większości przypadków nie jest żądanie rozpoznania jego sprawy w znaczeniu administracyjnym. Mechanizm działań skarżącego polega na tym, że po załatwieniu sprawy w administracyjnym toku instancji, skarżący wnosi kolejne podanie, najczęściej o wyjaśnienie wątpliwości w treści postanowienia, czy też o jego sprostowanie. Żeby tę kwestię wyjaśnić, organ musi przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i wydać stosowne rozstrzygnięcie. To z kolei powoduje, że skarżący wnosi następne podanie, w którym żąda wyjaśnienia wątpliwości w treści postanowienia, wyjaśniającego wątpliwości w poprzednim rozstrzygnięciu. Wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na wniosek znajdują również potwierdzenie w ilości spraw, jakie zainicjował skarżący przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, a następnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż w takich okolicznościach wniesione przez skarżącego żądanie wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. jest nadużyciem przysługującego prawa do terminowego załatwienia jego sprawy, bowiem instytucja wymierzenia grzywny organowi z powodu nieprzekazania akt sprawy, stanowiąca jedną z form realizacji prawa do sądu, nie może być zastosowana na żądanie podmiotu, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek. Nie ulega wątpliwości, że sposób działania skarżącego (ilość wniosków i żądań skierowana pod adres SKO w W. oraz rodzaj wszczynanych spraw) był bezpośrednią przyczyną niewywiązania się przez organ z ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., co nie mogło pozostać bez wpływu na ocenę zasadności wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI