I OZ 346/13

Naczelny Sąd Administracyjny2013-05-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminupostępowanie administracyjnechorobabrak winyzaświadczenie lekarskieskarżącysąd administracyjnyuzasadnienie wyrokuzażalenie

NSA uchylił postanowienie WSA oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, uznając chorobę strony za wystarczającą przesłankę braku winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Strona wskazała na ciężką chorobę jako przyczynę niedochowania terminu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, uznając, że choroba strony, potwierdzona zaświadczeniem lekarskim z zaleceniem leżenia, stanowiła przeszkodę uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej i tym samym uzasadniała przywrócenie terminu.

Sprawa dotyczyła zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które oddaliło jej wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. WSA uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, mimo przedstawienia zaświadczenia lekarskiego o chorobie. Sąd pierwszej instancji argumentował, że choroba nie uniemożliwiła złożenia wniosku osobiście lub przez osobę trzecią, a także wskazał, że skarżąca była w stanie sporządzić bardziej skomplikowany wniosek o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak zażalenie za zasadne. NSA podkreślił, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy i obiektywnego miernika staranności. W ocenie NSA, ciężka choroba strony, potwierdzona zaświadczeniem lekarskim z zaleceniem leżenia, stanowiła przeszkodę, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego wysiłku. Dodatkowo, fakt, że skarżąca mieszka sama, uniemożliwił jej skorzystanie z pomocy osoby trzeciej. NSA stwierdził, że WSA błędnie ocenił brak winy strony, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ciężka choroba strony, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności procesowej osobiście lub przy pomocy osoby trzeciej, stanowi podstawę do przywrócenia terminu, nawet jeśli strona była w stanie nadać inny wniosek w późniejszym terminie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie ocenił brak winy strony. Zaświadczenie lekarskie z zaleceniem leżenia oraz fakt, że strona mieszka sama, wskazują na obiektywną niemożność dokonania czynności procesowej w terminie. Okoliczność sporządzenia innego wniosku w późniejszym terminie nie ma znaczenia dla oceny braku winy w uchybieniu pierwotnego terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ciężka choroba strony uniemożliwiająca dokonanie czynności procesowej osobiście lub przy pomocy osoby trzeciej. Niewłaściwa ocena braku winy przez sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że choroba nie uniemożliwiła złożenia wniosku o uzasadnienie. Argument WSA, że strona była w stanie sporządzić bardziej skomplikowany wniosek o przywrócenie terminu.

Godne uwagi sformułowania

brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Typowym przykładem niezawinionego niedopełnienia czynności procesowych w terminie jest obłożna choroba – uniemożliwiająca stronie, działającej osobiście, dokonanie tej czynności.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki braku winy w kontekście choroby strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, ale zasady oceny braku winy mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd wyższej instancji koryguje błędną ocenę sądu niższej instancji w kwestii przywrócenia terminu, podkreślając znaczenie indywidualnych okoliczności i obiektywnego miernika staranności, co jest cenne dla praktyków.

Choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu? NSA wyjaśnia, kiedy sąd musi przywrócić bieg spraw.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 346/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-04-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Bk 630/12 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2013-01-31
I OSK 2123/13 - Wyrok NSA z 2015-04-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 86 § 1, art. 87
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 630/12 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów z akt postępowania administracyjnego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Białymstoku oddalił wniosek J. P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
Sąd wskazał w uzasadnieniu, że wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, oddalił skargę J.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów z akt postępowania administracyjnego.
W dniu 13 lutego 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) J. P. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku. Wskazała, że nie mogła być obecna na rozprawie ze względu na "niemoc zdrowotną". Do wniosku dołączyła zaświadczenie lekarskie z którego wynika, że wnioskodawczyni w okresie od 1 lutego do 16 lutego 2013 r. chorowała i podlegała leczeniu z zaleceniem leżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, że niedochowanie terminu było przez nią niezawinione, o czym stanowi art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarżąca nie dołożyła wymaganej, w tego typu sytuacjach, miary staranności, tym bardziej, że wniosek w kwestii żądania sporządzenia uzasadnienia nie jest skomplikowanym pismem, które wymagałoby znacznego nakładu sił, czy poświęcenia mu dłuższego przedziału czasu pracy. Skarżąca była skutecznie zawiadomiona o terminie rozprawy. W ocenie Sądu nic nie stało na przeszkodzie aby w dniu rozprawy skontaktowała się z sekretariatem Sądu w celu uzyskania informacji o wyniku sprawy i sposobie zaskarżenia wydanego orzeczenia. Tym bardziej, że skarżąca nie wykazała aby jej choroba uniemożliwiała wykonywanie takich czynności czy to osobiście czy też przy pomocy osoby trzeciej. Sąd podniósł ponadto, że w okresie trwania choroby skarżąca sporządziła i nadała w urzędzie pocztowym wniosek o przywrócenie terminu który jest pismem procesowym bardziej skomplikowanym niż wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J.P., podnosząc, że zaskarżone orzeczenie nie uwzględnia, iż jest ona osobą ponad [...]-letnią oraz że w terminie przewidzianym dla złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku była bardzo chora. Skarżąca podniosła ponadto, że mieszka sama, i nie mogła od nikogo oczekiwać pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie jest zasadne.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Typowym przykładem niezawinionego niedopełnienia czynności procesowych w terminie jest obłożna choroba – uniemożliwiająca stronie, działającej osobiście, dokonanie tej czynności.
We wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu strona jako okoliczność mającą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wskazała ciężką chorobę, co potwierdziła dołączonym do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczeniem lekarskim. Sąd pierwszej instancji oceniając zasadność wniosku o przywrócenie terminu stwierdził, że skarżąca nie wykazała aby jej choroba uniemożliwiła złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnia wyroku w terminie osobiście, czy też przy pomocy osoby trzeciej. Uszło jednak uwadze Sądu, że przedłożone zaświadczenie lekarskie zawierało adnotację, iż skarżącej zalecono "leżenie i leczenie". Oznacza to zatem, że skarżąca nie mogła w okresie wskazanym w zaświadczeniu tj. w dniach 1.02.-16.02.2013 r. osobiście dokonać czynności procesowej. Nie mogła również skorzystać z pomocy osoby trzeciej, bowiem jak podniosła w zażaleniu, mieszka sama. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności wskazują na brak winy strony w uchybieniu terminu.
Bez znaczenia dla oceny spełnienia przesłanki braku winy pozostają podnoszone przez Sąd okoliczności, że w okresie trwania choroby skarżąca sporządziła i nadała w urzędzie pocztowym wniosek o przywrócenie terminu, który jest pismem procesowym bardziej skomplikowanym niż wniosek o sporządzenie uzasadnia wyroku. Podnieść bowiem należy, że wniosek o przywrócenie terminu skarżąca nadała w urzędzie pocztowym 13 lutego 2013 r., a zatem 6 dni po upływie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku błędnie ocenił, iż skarżąca nie uprawdopodobniała braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, co czyni zasadnym uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw.z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI