I OZ 346/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-03-21
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo pomocysądy administracyjnepostępowanieskarżącyzażalenieNSAWSAterminy procesoweprawo do sądu

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że wniosek złożony wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do skargi kasacyjnej jest dopuszczalny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy J. G., uznając, że wniosek został złożony po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że prawo pomocy może być przyznane również w postępowaniu zainicjowanym po uprawomocnieniu się orzeczenia, np. w celu złożenia wniosku o przywrócenie terminu do skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu J. G. prawa pomocy, ponieważ uznał, że wniosek nie został złożony ani przed wszczęciem postępowania, ani w jego toku. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrok oddalający skargę skarżącego uprawomocnił się 21 lipca 2005 r., a wniosek o prawo pomocy złożono 25 listopada 2005 r., czyli po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak zażalenie skarżącego za zasadne. Sąd drugiej instancji stwierdził, że WSA naruszył art. 243 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, błędnie interpretując pojęcie 'tok postępowania'. NSA uznał, że 'tok postępowania' obejmuje również postępowanie zainicjowane po uprawomocnieniu się orzeczenia, takie jak wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W takim postępowaniu strona powinna mieć możliwość korzystania z prawa pomocy, aby nie została pozbawiona skutecznego środka prawnego i prawa do sądu. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie, w tym w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'tok postępowania' obejmuje również postępowanie zainicjowane po uprawomocnieniu się orzeczenia, mające na celu wzruszenie tego orzeczenia. Pozbawienie strony prawa pomocy w takim przypadku ograniczałoby jej prawo do sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 243 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy winno nastąpić do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym, jednakże pojęcie 'tok postępowania' obejmuje również postępowanie zainicjowane po uprawomocnieniu się orzeczenia, np. w celu przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 87 § § 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie zasadne, gdyż Sąd pierwszej instancji naruszył art. 243 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię pojęcia 'tok postępowania', która nie uwzględnia możliwości złożenia wniosku o prawo pomocy w postępowaniu zainicjowanym po uprawomocnieniu się orzeczenia (np. wniosek o przywrócenie terminu do skargi kasacyjnej).

Godne uwagi sformułowania

przez określenie 'tok postępowania' należy rozumieć także postępowanie, które zostało zainicjowane przez stronę postępowania po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w przeciwnym razie byłaby pozbawiona skutecznego środka prawnego w celu przedstawienia swych racji związanych z twierdzeniem, iż uchybiła terminowi do dokonania czynności procesowej nie ze swej winy, co mogłoby ograniczyć jej prawo do sądu

Skład orzekający

Zdzisław Kostka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 243 § 1 p.p.s.a. w zakresie dopuszczalności składania wniosków o prawo pomocy po uprawomocnieniu się orzeczenia, zwłaszcza w kontekście wniosków o przywrócenie terminu do skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji złożenia wniosku o prawo pomocy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do sądu i dostępu do wymiaru sprawiedliwości poprzez prawo pomocy, co jest istotne dla wielu stron postępowań sądowych.

Prawo pomocy po terminie? NSA wyjaśnia, kiedy można je uzyskać.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 346/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 234
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 535/05 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...} nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu J. G. prawa pomocy przyjmując, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony ani przed wszczęciem postępowania przed sądem administracyjnym, ani w toku tego postępowania.
W szczególności Sąd wskazał, że wyrok z dnia 17 maja 2005 r., którym oddalono skargę skarżącego na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa, uprawomocnił się
21 lipca 2005 r., zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w dniu 25 listopada 2005 r. Sąd zaznaczył przy tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, zawarty był w jednym piśmie procesowym
z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i osobiście sporządzoną skargą kasacyjną. Dokonując wykładni art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z tego przepisu wynika, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy winien być złożony najpóźniej w postępowaniu rozpoznawczym, które kończy się wydaniem prawomocnego orzeczenia (wyroku, postanowienia).
W zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji skarżący zarzucił,
iż pominięto art. 87 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, zdaniem skarżącego, że ustawodawca dopuszcza postępowanie przed sądem administracyjnym po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
Rozpoznając zażalenie skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny zważył,
co następuje:
Zażalenie jest zasadne, gdyż Sąd pierwszej instancji podejmując zaskarżone postanowienie naruszył art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest trafna wykładania tego przepisu, według której złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy winno nastąpić do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. Takiego wniosku nie można uzasadnić użyciem w tym przepisie niezdefiniowanego przez ustawodawcę określenia "tok postępowania". W ocenie Sądu drugiej instancji przez określenie "tok postępowania" należy rozumieć także postępowanie, które zostało zainicjowane przez stronę postępowania po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, na przykład postępowania, które ma poprzez przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej doprowadzić do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie
w sprawie. Również w tym postępowaniu strona winna mieć możliwość korzystania zarówno ze zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, jak i pomocy radcy prawnego lub adwokata, jeżeli spełnia przesłanki otrzymania takiej pomocy. W przeciwnym razie byłaby pozbawiona skutecznego środka prawnego w celu przedstawienia swych racji związanych z twierdzeniem, iż uchybiła terminowi do dokonania czynności procesowej nie ze swej winy, co mogłoby ograniczyć jej prawo do sądu
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie, opierające się jedynie na tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w toku postępowania, rozumianym jako czas do uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, i nieuwzględniające, że skarżący wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej,
jest niezasadne.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1
w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI