I GZ 7/26

I GZ 7/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 57 § 1, art. 156 § 1 i 3, art. 247
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2025 r. sygn. akt V SPP/Wa 186/25 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. N. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 14 marca 2025 r. znak: DP.401.149.2025.sj w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: 1. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w komparycji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 listopada 2025 r., sygn. akt V SPP/Wa 186/25, w ten sposób, że w wierszu ósmym oraz dziesiątym od góry w miejsce słów: "K1" wpisać: "K2"; 2. oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 listopada 2025 r., sygn. akt V SPP/Wa 186/25, odmówił A. N. (dalej zwanej: wnioskodawczynią) przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 14 marca 2025 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W ocenie WSA w Warszawie wobec braku wymaganych elementów składowych skargi na zaskarżoną decyzję (zarejestrowaną pod sygn. akt V SA/Wa 1412/25 – odrzuconą postanowieniem WSA w Warszawie z 28 listopada 2025 r.) skarga jest oczywiście bezzasadna, a tym samym stosownie do art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a) prawo pomocy wnioskodawczyni nie przysługiwało.
Zażalenie na powyżej powołane postanowienie złożyła wnioskodawczyni. Uzasadniając jego wniesienie wyjaśniła dlaczego jej zdaniem postanowienie to jest krzywdzące i narusza zasady współżycia społecznego, jak i prawo do obrony osób ubogich. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony (art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a.), jest niedopuszczalne w razie oczywistej bezzasadności skargi. W orzecznictwie podkreśla się, że przepis ten zawiera samoistną negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przy czym ocena wystąpienia tej przesłanki dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, na pierwszy rzut oka, nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona.
Zastosowanie powołanego wyżej przepisu prawa będzie miało miejsce również wówczas, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. Zatem oczywistość bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a. może wynikać również z przyczyn procesowych, tj. np. w sytuacji gdy upłynął termin do jej wniesienia, czy też gdy strona nie uzupełniła braków skargi w terminie.
Zgodnie zaś z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wskazane w tym przepisie charakterystyczne dla skargi. Obowiązek wskazania numeru PESEL wprowadza art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., w którym wymieniono elementy pierwszego pisma wnoszonego do sądu (w tym skargi), wśród których znalazł się numer PESEL strony skarżącej będącej osobą fizyczną. W przypadku, gdy pismo z powodu braków formalnych nie może otrzymać prawidłowego biegu, sąd zobowiązany jest wezwać stronę do ich usunięcia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Mając na uwadze powyższe, trafnie wskazał WSA w Warszawie, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi przypadek oczywistej bezzasadności skargi w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., a to z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi, tj. brak wskazania przez wnioskodawczynię swojego numeru PESEL (por. postanowienie NSA z 11 maja 2021 r., sygn. akt II GZ 135/21).
Podkreślić jednak należy, że na czas orzekania w niniejszej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie odrzucenia skargi wnioskodawczyni pozostawało nieprawomocne (brak informacji o jego prawomocności). Natomiast Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie posiada kognicji do oceny zgodności z prawem postanowienia o odrzuceniu skargi, a jedynie postanowienia o odmowie przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przepisu tego wynika, że wniosek taki strona może składać wielokrotnie w trakcie ewentualnego dalszego postępowania sądowego, co wnioskodawczyni może uczynić w sytuacji, gdyby postanowienie odrzucające jej skargę zostało uchylone.
Sentencja zaskarżonego postanowienia zawiera niedokładność polegającą na tym, że przy określeniu podmiotu wnoszącego skargę wpisano błędne nazwisko wnioskodawczyni "K1", podczas gdy z akt sprawy wynika, że poprawnie brzmi ono "K2". Mając na względzie treść zgromadzonych akt postępowania, jak również treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w którym została ona oznaczona prawidłowo, uwzględniając to za oczywistą omyłkę, należało – w trybie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a. sprostować tę omyłkę i wpisać w to miejsce: "K2", o czym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. - orzekł jak w punkcie 2 sentencji.