I OZ 338/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-06
NSAAdministracyjneWysokansa
zażalenieodrzucenieskarga kasacyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiprzymus adwokacko-radcowskibezczynność organuewidencja gruntówfundacja

NSA oddalił zażalenie Fundacji na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu niezachowania wymogu sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego.

Fundacja złożyła zażalenie na postanowienie WSA odrzucające jej skargę kasacyjną. Następnie WSA odrzucił zażalenie Fundacji na to postanowienie, wskazując na niezachowanie wymogów formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał kolejne zażalenie Fundacji na to odrzucenie i oddalił je, potwierdzając, że zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, co nie zostało spełnione.

Sprawa dotyczy zażalenia Fundacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odrzuciło jej skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wcześniej WSA odrzucił skargę kasacyjną Fundacji z powodu jej samodzielnego sporządzenia przez Prezesa Fundacji, zamiast przez profesjonalnego pełnomocnika. Następnie WSA odrzucił zażalenie Fundacji na to postanowienie, powołując się na niezachowanie wymogów formalnych z art. 194 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał kolejne zażalenie Fundacji i oddalił je. Sąd podkreślił, że wymóg sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego (z pewnymi wyjątkami) ma charakter bezwzględny i nie podlega konwalidacji. Ponieważ Fundacja wniosła zażalenie reprezentowana przez swojego Prezesa, a nie profesjonalnego pełnomocnika, było ono niedopuszczalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, co do zasady, musi być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 194 § 4 P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wymóg sporządzenia zażalenia przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego) w przypadku zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej jest bezwzględny i nie podlega wyłączeniu, z wyjątkiem sytuacji wskazanych w art. 175 § 2 P.p.s.a. Niezachowanie tego wymogu skutkuje niedopuszczalnością zażalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 194 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny, z pewnymi wyjątkami.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 175 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wyjątki od wymogu sporządzenia pisma przez adwokata lub radcę prawnego.

P.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazuje na odrzucenie zażalenia wniesionego po terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalnych.

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje odrzucenie zażalenia.

P.p.s.a. art. 49

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy braków pisma niepodlegających konwalidacji.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 194 § 4 P.p.s.a. Niezachowanie tego wymogu stanowi brak niepodlegający konwalidacji.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek wynikający z zacytowanego powyżej art. 194 § 4 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie wnoszącego zażalenie. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej stanowi brak niepodlegający konwalidacji w trybie art. 49 P.p.s.a., co oznacza jego nieusuwalność.

Skład orzekający

Mariola Kowalska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymóg sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego oraz konsekwencje jego niezachowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju zażalenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne wymogi formalne w postępowaniu sądowoadministracyjnym, szczególnie w kontekście skargi kasacyjnej i zażaleń. Jest to istotne dla praktyków, ale mniej interesujące dla szerokiej publiczności.

Fundacja przegrywa sprawę przez brak prawnika: NSA przypomina o rygorze formalnym w sądzie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 338/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
II SAB/Bk 52/24 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2024-09-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 194 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji "[...]" z siedzibą w Białymstoku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Bk 52/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi Fundacji "[...]" z siedzibą w Białymstoku na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku w przedmiocie załatwienia wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej Wójta Gminy N. do zwrócenia się do Starostwa Powiatowego w S. o "usunięcie z ewidencji gruntów niezgodnego z prawem oznaczenia gruntów" postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 września 2024 r., sygn. akt II SAB/Bk 52/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę Fundacji "[...]" z siedzibą w Białymstoku na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku w przedmiocie załatwienia wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej Wójta Gminy N. do zwrócenia się do Starostwa Powiatowego w S. o "usunięcie z ewidencji gruntów niezgodnego z prawem oznaczenia gruntów" z uwagi na niewyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a.
Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Bk 52/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę kasacyjną Fundacji, z uwagi na niewywiązanie się z wymogu wynikającego z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej "P.p.s.a."), tj. sporządzenie jej osobiście przez Prezesa Fundacji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca Fundacja, reprezentowana przez jej Prezesa.
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Bk 52/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił powyższe zażalenie, z uwagi na niezachowanie wymogów zawartych w art. 194 § 4 P.p.s.a.
Zażalenie na ww. postanowienie złożyła skarżąca Fundacja.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 194 § 4 P.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, co wynika z art. 175 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a.
Jednocześnie w myśl art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Podkreślenia wymaga, że obowiązek wynikający z zacytowanego powyżej art. 194 § 4 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie wnoszącego zażalenie. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej stanowi brak niepodlegający konwalidacji w trybie art. 49 P.p.s.a., co oznacza jego nieusuwalność (zob. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 169/12, 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 713/04, 2 października 2012 r., sygn. akt II OZ 832/12; 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II FZ 318/11, czy 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III FZ 545/22).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca Fundacja została prawidłowo pouczona o prawie i trybie wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, w tym o obowiązku sporządzenia go przez adwokata albo radcę prawnego. Pomimo tego pouczenia, zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniosła skarżąca Fundacja reprezentowana przez jej Prezesa zarządu, czyniąc je tym samym niedopuszczalnym. Wobec powyższego brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI