II OZ 368/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-04-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowesytuacja materialnapostępowanie administracyjneskarżącyNSAWSAzażalenie

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący nie wykazał trudnej sytuacji materialnej.

Skarżący K. G. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku odmawiające mu prawa pomocy w zakresie częściowym, argumentując, że łączna kwota kosztów sądowych w kilku postępowaniach przekracza jego dochody. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony i wnioskodawca musi udowodnić swoją niemożność ich pokrycia bez uszczerbku dla utrzymania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił K. G. prawa pomocy w zakresie częściowym, wskazując na posiadanie przez niego gospodarstwa rolnego, domu o powierzchni 200 m2, miesięczny dochód 710 zł brutto, brak osób na utrzymaniu oraz zamieszkiwanie z rodzicami partycypującymi w kosztach. Sąd I instancji uznał, że skarżący mógłby czerpać dochody z nieruchomości, np. przez dzierżawę, i powinien uiścić 100 zł kosztów sądowych. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc, że koszty w kilku postępowaniach przekraczają jego możliwości finansowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony i wymaga od wnioskodawcy udowodnienia, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania. NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej, nie ujawnił dochodów rodziców, nie przedstawił dowodów rzeczywistego dochodu z gospodarstwa rolnego, a jedynie szacunkowe dane. W związku z tym, postanowienie WSA zostało uznane za zasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla niego i jego rodziny.

Uzasadnienie

Skarżący nie udowodnił swojej trudnej sytuacji materialnej, nie ujawnił dochodów rodziców, nie przedstawił dowodów rzeczywistego dochodu z gospodarstwa rolnego, a jedynie szacunkowe dane. Posiadanie nieruchomości i dochód 710 zł brutto miesięcznie, przy braku osób na utrzymaniu i zamieszkiwaniu z rodzicami, nie uzasadnia całkowitego zwolnienia z kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

Ppsa art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

Ppsa art. 214 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Generalna zasada obowiązku ponoszenia kosztów sądowych przez stronę wnoszącą pismo.

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Ppsa art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w jego utrzymaniu. Inicjatywa dowodowa w zakresie przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony i przeznaczone jest dla osób w obiektywnie niemożliwej sytuacji finansowej.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego o łącznej kwocie kosztów w kilku postępowaniach przekraczającej jego dochody.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 Ppsa. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Zasadą jest, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania.

Skład orzekający

Krystyna Borkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, obowiązek udowodnienia trudnej sytuacji materialnej przez wnioskodawcę."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej skarżącego i jego zdolności do wykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii przyznawania prawa pomocy, gdzie kluczowe jest udowodnienie sytuacji materialnej przez stronę. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 368/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-04-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Gd 629/09 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2010-10-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 214 § 1, art. 246 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 29 kwietnia 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 marca 2010 roku, sygn. akt II SA/Gd 629/09 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2009r., Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił K. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd I instancji podał, że skarżący posiada gospodarstwo rolne oraz dom o powierzchni 200m2, jak również osiąga dochód miesięczny w wysokości 710 zł brutto. Skarżący uchylił się jednak od podania faktycznie osiąganych dochodów z gospodarstwa. Skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu i zamieszkuje wspólnie z rodzicami, którzy partycypują w kosztach utrzymania skarżącego. Ponadto twierdzenie skarżącego o ciążącym na nim zadłużeniu nie znajduje potwierdzenia w przedłożonych przez niego dokumentach. Sąd stwierdził również, że skarżący jako właściciel zlokalizowanego w Gdańsku domu o powierzchni 200 m2 i nieruchomości rolnej, może czerpać z nich dochód, na przykład wydzierżawiając część nieruchomości rolnej. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności świadczą, iż skarżący ma możliwość uiszczenia kosztów sądowych w wysokości 100 zł.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K. G. domagając się jego uchylenia i przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. W zażaleniu podniesiono, że z udziałem skarżącego toczy się więcej niż jedno postępowanie sądowe, w związku z czym koszty sądowe jakie ma on uiścić wynoszą ponad 600 złotych, co przekracza jego dochody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania.
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla niego i jego rodziny. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika iż osiąga on miesięcznie dochód w wysokości 710 zł miesięcznie, jednakże skarżący zamieszkuje wraz z rodzicami, których dochodu nie ujawnił oraz nie ma na utrzymaniu innych osób. Ponadto, jak słusznie zauważył Sąd i instancji, skarżący nie przedstawił dowodu potwierdzającego jego rzeczywisty dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego, a złożone przez niego zaświadczenie zawiera informacje o dochodzie szacowanym na podstawie danych statystycznych. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, to na skarżącym spoczywa obowiązek udowodnienia, iż spełnia on wymogi niezbędne do przyznania mu prawa pomocy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej niepozwalającej mu na poniesione kosztów sądowych. Zatem zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uznać należało za zasadne i zgodne z przepisami.
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI