I OZ 332/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-08-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie sądowoadministracyjneuzasadnienie wyrokuprawo do sąduzażalenieskarżącypełnomocnikradca prawnyNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku, uznając, że wniosek o uzasadnienie nie pochodził od strony ani jej pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku, ponieważ wniosek złożył radca prawny działający we własnym imieniu, a nie w imieniu stron postępowania. Strony wniosły zażalenie, zarzucając naruszenie prawa do sądu i dwuinstancyjnego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że wniosek nie pochodził od strony ani nie wskazano na działanie w jej imieniu, a strony same pozbawiły się możliwości skorzystania z instrumentów procesowych.

Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie WSA w Rzeszowie, które odmówiło sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę na postanowienie SKO w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. WSA uznał, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia, złożony przez radcę prawnego, nie pochodził od strony postępowania ani jej pełnomocnika, gdyż radca działał we własnym imieniu. Strony wniosły zażalenie, podnosząc zarzuty naruszenia art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz art. 45 Konstytucji RP i art. 6 EKPC. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd stwierdził, że wniosek nie został podpisany przez skarżących, a radca prawny działający w jego imieniu nie powołał się na pełnomocnictwo. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 96 k.c., przedstawicielstwo i pełnomocnictwo wymagają działania w cudzym imieniu, czego we wniosku nie uczyniono. Sąd uznał, że WSA prawidłowo pouczył strony o warunkach skorzystania z uprawnień procesowych, a uchybienie tym warunkom oznacza samodzielne pozbawienie się możliwości procesowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie pochodzi od strony postępowania, jeśli radca prawny nie powołuje się na działanie w imieniu strony lub nie dołącza pełnomocnictwa.

Uzasadnienie

Sąd I instancji odmówił sporządzenia uzasadnienia, uznając, że wniosek złożył radca prawny działający we własnym imieniu, a nie w imieniu stron. NSA potwierdził, że brak wskazania na działanie w cudzym imieniu i brak pełnomocnictwa oznacza, że wniosek nie pochodzi od strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sąдами administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku.

p.p.s.a. art. 141 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku.

p.p.s.a. art. 32

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.

k.c. art. 96

Kodeks cywilny

Reguluje formy przedstawicielstwa i źródła umocowania, wskazując, że przedstawicielstwo i pełnomocnictwo stanowią umocowanie do działania w cudzym imieniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o sporządzenie uzasadnienia nie pochodził od strony postępowania, gdyż został złożony przez radcę prawnego działającego we własnym imieniu, bez wskazania na pełnomocnictwo lub działanie w imieniu stron.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a. przez przyjęcie, że wniosek został złożony przez osobę nieuprawnioną. Naruszenie art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 EKPC przez ograniczenie prawa do sądu i dwuinstancyjnego postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji uznał, że wniosek nie pochodzi od strony bądź pełnomocnika strony. Jakkolwiek składający wniosek jest kwalifikowanym pełnomocnikiem, to nie powołuje się na działanie na podstawie pełnomocnictwa. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca, we wniosku nie powołano się na działanie w cudzym imieniu. Uchybienie tym warunkom oznacza, że strona własnym działaniem pozbawiła się możliwości skorzystania z instrumentów procesowych, w tym z prawa do wniesienia skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz kwestii reprezentacji stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której radca prawny składa wniosek we własnym imieniu, nie powołując się na pełnomocnictwo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące wniosków o uzasadnienie i reprezentacji stron, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Radca prawny złożył wniosek o uzasadnienie wyroku we własnym imieniu. Czy to wystarczy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 332/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-08-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Odmowa sporządzenia uzasadnienia
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1383/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-04-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 141 par. 2 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.D., K.D. i M.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1383/22 w sprawie ze skargi Z.D., K.D. i M.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr SKO.4160/55/2022 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 22 maja 2023 r., II SA/Rz 1383/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny Rzeszowie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z 20 kwietnia 2023 r., II SA/Rz 1383/22.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wyrokiem z 20 kwietnia 2023 r., wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, oddalono skargę K.D., M.D. i Z.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Rzeszowie z 19 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Odpis sentencji wraz z pouczeniem o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku został doręczony skarżącym i odebrany przez nich w dniu 27 kwietnia 2023 r., zaś organowi w dniu 24 kwietnia 2023 r. W dniu 11 maja 2023 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) r. pr. D.D., działając w imieniu własnym, złożył wniosek o uzasadnienie tego wyroku oraz doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem.
Sąd I instancji uznał, że wniosek nie pochodzi od strony bądź pełnomocnika strony. Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a ), w postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W przeprowadzonym postępowaniu stronami byli skarżący oraz SKO w Rzeszowie (organ administracji publicznej). W sprawie nie występowali uczestnicy postępowania, zaś strony działały osobiście (żadna ze stron nie ustanowiła pełnomocnika). Jak wynika z treści wniosku, złożył go w imieniu własnym r. pr. D.D.., który nie był ani stroną postępowania sądowego, ani też w przedmiotowym postępowaniu nie występował jako pełnomocnik strony. Z tego powodu nie przysługuje mu prawo do występowania z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skoro wniosek nie pochodził od strony, należało odmówić sporządzenia uzasadnienia wyroku. Zgodnie z art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku.
W osobistym zażaleniu na postanowienie skarżący zarzucili naruszenie art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a. przez przyjęcie, że wniosek został złożony przez osobę nieuprawnioną, albowiem wnioskodawcami byli skarżący. Sąd powinien wniosek uwzględnić, na skutek działania Sądu I instancji skarżący utracili prawo do zaskarżenia wyroku, mimo że dopełnili wszystkich obowiązków. Zarzucono naruszenie art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka przez ograniczenie prawa do sądu i dwuinstancyjnego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zażalenie nie jest uzasadnione.
Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy teza zażalenia, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony przez skarżących. Wniosek nie został przez skarżących podpisany. Jakkolwiek wniosek indywidualizuje sprawę przez podanie sygnatury akt sądowych i akt postępowania przed SKO oraz określa osoby skarżące, to zawiera stwierdzenie, że podpisany pod nim radca prawny, działając w imieniu własnym, wnosi o uzasadnienie wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Jakkolwiek składający wniosek jest kwalifikowanym pełnomocnikiem, to nie powołuje się na działanie na podstawie pełnomocnictwa. Gdyby osoba podpisana pod wnioskiem powołała się na działanie w imieniu skarżących, a nie dołączyła pełnomocnictwa, wówczas Sąd I instancji zobligowany byłby wezwać pełnomocnika do usunięcia braków przez dołączenie pełnomocnictwa. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca, we wniosku nie powołano się na działanie w cudzym imieniu. Należy zwrócić uwagę, że art. 96 k.c., regulując formy przedstawicielstwa i źródła umocowania wskazuje jednoznacznie, że zarówno przedstawicielstwo, jak i pełnomocnictwo, stanowią umocowanie do działania w cudzym imieniu. Takiego zastrzeżenia we wniosku nie uczyniono, wręcz przeciwnie, kwalifikowany pełnomocnik stwierdził, że działa w imieniu własnym. Także skarżący wnosząc zażalenie, nie dołączyli do niego pełnomocnictwa dla osoby podpisanej pod wnioskiem. W tej sytuacji prawidłowe i uprawnione jest stanowisko Sądu I instancji, że wniosek nie pochodził od strony postępowania - ani nie został podpisany przez strony, ani nie powołano się na działanie w ich imieniu.
Nie są też uzasadnione zarzuty, że Sąd I instancji pozbawił strony prawa do sądu i rozpoznania sprawy przez sąd II instancji. Sąd I instancji prawidłowo pouczył strony o warunkach, na jakich zgodnie z ustawą, możliwe jest skorzystanie z uprawnienia do zaskarżenia wyroku. Uchybienie tym warunkom oznacza, że strona własnym działaniem pozbawiła się możliwości skorzystania z instrumentów procesowych, w tym z prawa do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wniesione zażalenie oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI