I OZ 33/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-29
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc społecznaświadczenie wychowawczeterminy procesoweosoba pozbawiona wolnościareszt śledczyzażaleniepostanowienieNSA

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając ją za wniesioną w terminie przez osobę pozbawioną wolności, mimo braku możliwości ustalenia daty jej przekazania administracji aresztu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę A.P. na decyzję SKO, uznając ją za wniesioną po terminie. Skarżąca, przebywająca w areszcie, wniosła zażalenie, podnosząc, że Areszt Śledczy przetrzymał jej skargę i nie wydał potwierdzenia nadania. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie, uchylając postanowienie WSA. Sąd uznał, że w przypadku osób pozbawionych wolności, datą wniesienia skargi jest data jej przekazania administracji aresztu, a brak możliwości ustalenia tej daty przez areszt nie może obciążać skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego. Sąd I instancji odrzucił skargę, uznając ją za wniesioną po terminie, ponieważ została nadana w urzędzie pocztowym 20 czerwca 2024 r., podczas gdy termin upływał 19 czerwca 2024 r. Skarżąca, przebywająca w Areszcie Śledczym, wniosła zażalenie, argumentując, że nie miała wpływu na opóźnienie w nadaniu skargi przez areszt. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie. Sąd podkreślił, że w przypadku osób pozbawionych wolności, oddanie pisma administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. NSA ustalił, że Areszt Śledczy nie był w stanie podać daty otrzymania skargi od skarżącej, ponieważ korespondencja wychodząca osadzonych nie podlega rejestracji. Wobec braku możliwości ustalenia daty przekazania skargi przez skarżącą administracji aresztu i bezrefleksyjnego podejścia sądu I instancji, NSA uznał skargę za wniesioną w terminie i uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka powinna być uznana za wniesioną w terminie.

Uzasadnienie

W przypadku osób pozbawionych wolności, datą wniesienia pisma do sądu jest data jego przekazania administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego. Brak możliwości ustalenia tej daty przez administrację aresztu, wynikający z wewnętrznych procedur dotyczących korespondencji wychodzącej, nie może obciążać skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia zażalenie i uchyla zaskarżone postanowienie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 83 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddanie pisma przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.

p.p.s.a. art. 83 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddanie pisma przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Data przekazania skargi administracji aresztu śledczego przez osobę pozbawioną wolności jest datą wniesienia skargi do sądu. Brak możliwości ustalenia daty przekazania skargi administracji aresztu z powodu wewnętrznych procedur aresztu nie może obciążać skarżącego. Sąd I instancji nie wziął pod uwagę statusu skarżącej jako osoby pozbawionej wolności.

Odrzucone argumenty

Skarga została wniesiona po terminie, ponieważ została nadana w urzędzie pocztowym po upływie ustawowego terminu.

Godne uwagi sformułowania

Wobec tak przedstawionego stanu faktycznego sprawy, przy jednoczesnym bezrefleksyjnym podejściu Sądu I instancji oraz przy braku możliwości ustalenia daty przekazania przez Skarżącą jej skargi z 28 maja 2024 r. administracji Aresztu Śledczego wniesioną skargę należy uznać za wniesioną w terminie. Podkreślić w tym miejscu należy, że w przypadku złożenia pisma przez osobę tymczasowo aresztowaną za datę nadania korespondencji należy uznać datę, w której nadawca przekazał pismo administracji zakładu karnego/aresztu śledczego w celu nadania mu dalszego biegu. Stosownie bowiem do art. 83 § 3 w zw. z art. 83 § 4 p.p.s.a. oddanie pisma przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego jest równoznaczna z wniesieniem go do sądu.

Skład orzekający

Piotr Niczyporuk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych w przypadku osób pozbawionych wolności oraz odpowiedzialności za błędy proceduralne administracji aresztów śledczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób osadzonych w aresztach śledczych i problemów z ustaleniem daty nadania korespondencji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury i jak błędy administracyjne mogą wpływać na prawa obywateli, zwłaszcza tych pozbawionych wolności. Podkreśla potrzebę ochrony praw procesowych osób osadzonych.

Czy błąd aresztu śledczego może zniweczyć prawo do sądu? NSA stawia sprawę jasno.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 33/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1487/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-07-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1487/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 maja 2024 r. nr KOC/2843/Sr/24 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1487/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej również: Sąd I instancji) odrzucił skargę A.P. (dalej: Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: Kolegium) z 10 maja 2024 r. nr KOC/2843/Sr/24 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego.
W motywach postanowienia odrzucającego skargę - Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona Skarżącej 20 maja 2024 r. Trzydziestodniowy termin do złożenia skargi na powyższe rozstrzygnięcie upływał dla Skarżącej 19 czerwca 2024 r. Tymczasem skarga została wniesiona przez Skarżącą 20 czerwca 2024 r., a zatem jeden dzień po upływie ustawowego terminu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca
W uzasadnieniu podniosła, że zaskarżoną decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu 28 maja 2024 r. Skarga ta została nadana z Aresztu Śledczego [...]. Wskazała, że nie zdawała sobie sprawy, że Areszt Śledczy tak długo przetrzymywał jej skargę do Sądu. Podała, że próbowała zaistniałą sytuację wyjaśnić, ale Areszt Śledczy nie wydał jej potwierdzenia nadania listu, w którym znajdowała się jej skarga, twierdząc, że nie wiedzą gdzie się zgubiło i nie są w stanie ustalić kiedy list został faktycznie nadany do wysyłki z Aresztu Śledczego. Końcowo Skarżąca wskazała, że z przedstawionych przez nią okoliczności jasno wynika, że nie miała wpływu na to kiedy Areszt Śledczy wysłał jej skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Analiza akt sprawy potwierdza bowiem okoliczności powołane w zażaleniu.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W przedmiotowej sprawie przesyłka pocztowa zawierająca skargę na decyzję Kolegium z 10 maja 2024 r. została, jak słusznie wskazał Sąd I instancji nadana w polskim urzędzie pocztowym 20 czerwca 2024 r. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, iż skoro zaskarżoną decyzję Skarżąca odebrała 20 maja 2024 r., to termin na jej zaskarżenie upływał 19 czerwca 2024 r., a tym samym nadanie skargi 20 czerwca 2024 r. nastąpiło po upływie terminu na jej wniesienie.
W swoich rozważaniach, jednak Sąd I instancji w ogóle nie zauważył, że Skarżąca w chwili składania skargi do Sądu, jak i obecnie przebywa w Areszcie Śledczym, co wprost wynika, że złożonej skargi. Tym samym, nie ustalił, w jakiej dacie przesyłka zawierająca przedmiotową skargę, a której nadawcą jest osoba pozbawiona wolności, została przekazana do nadania za pośrednictwem administracji aresztu śledczego, w którym Skarżąca przebywa. Podkreślić w tym miejscu należy, że w przypadku złożenia pisma przez osobę tymczasowo aresztowaną za datę nadania korespondencji należy uznać datę, w której nadawca przekazał pismo administracji zakładu karnego/aresztu śledczego w celu nadania mu dalszego biegu. Stosownie bowiem do art. 83 § 3 w zw. z art. 83 § 4 p.p.s.a. oddanie pisma przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego jest równoznaczna z wniesieniem go do sądu.
Ustalenia w tym przedmiocie poczynił Naczelny Sąd Administracyjny, który pismem z 22 stycznia 2025 r. zwrócił się do Aresztu Śledczego o podanie daty, w jakiej Skarżącą przekazała swoją skargę z 28 maja 2024 r. administracji Aresztu Śledczego. W odpowiedzi na powyższe Areszt Śledczy potwierdził to, co Skarżąca wskazała we wniesionym zażaleniu, a mianowicie, że nie są w stanie podać daty otrzymania od Skarżącej jej skargi z 28 maja 2024 r., wskazując jednocześnie, że w ich placówce obowiązkowi rejestracji podlega jedynie korespondencja urzędowa osadzonych wpływająca i adresowana do administracji jednostki organizacyjnej. W związku z powyższym korespondencja wychodząca osadzonych nie podlega rejestracji.
Wobec tak przedstawionego stanu faktycznego sprawy, przy jednoczesnym bezrefleksyjnym podejściu Sądu I instancji oraz przy braku możliwości ustalenia daty przekazania przez Skarżącą jej skargi z 28 maja 2024 r. administracji Aresztu Śledczego wniesioną skargę należy uznać za wniesioną w terminie.
Na marginesie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z akt sądowych sprawy wynika, że zarówno uzupełnienie skargi z 1 lipca 2024 r., jak i niniejsze zażalenie zostały opatrzone datami ich wpływu do administracji Aresztu Śledczego. I tak dla przykładu uzupełnienie skargi z 1 lipca 2024 r. zostało opatrzone datą wpływu do administracji - 1 lipca 2024 r. (k. 10 akt sądowych), a nadanie w Urzędzie Pocztowym przez Areszt Śledczy nastąpiło dopiero 12 lipca 2024 r.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uwzględnił wniesione zażalenie i uchylił zaskarżone postanowienie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI