I OZ 328/12

I OZ 328/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Borowiec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
II SO/Wa 91/11 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2012-02-24
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 54 par. 1 i 2, art. 55 par. 1 oraz art. 154 par. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
oraz art. 21 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt II SO/Wa 91/11 o wymierzeniu grzywny Wójtowi Gminy K. za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych w sprawie ze skargi Wiesława S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
W.S. wnioskiem z dnia 25 listopada 2011 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Wójtowi Gminy K. grzywny za nieprzekazanie Sądowi w terminie, skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wskazania dat publikacji, numerów i pozycji Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego, w którym opublikowano uchwały Rady Gminy K. z 2003 r.
Wójt Gminy K. w odpowiedzi na powyższy wniosek wniósł o jego oddalenie, wskazując, że skarga z odpowiedzią i kompletem dokumentów została przesłana do Sądu w dniu 12 grudnia 2011 r. Podniósł, że w dniu 30 maja 2011 r. W.S. złożył 23 wnioski. Podkreślił, że ilość wniosków, skarg i zażaleń, składanych przez wyżej wymienionego, wzrosła z 250 do ponad 620.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia
24 lutego 2012 r. wymierzył Wójtowi Gminy K. grzywnę w wysokości 500 zł.
W uzasadnieniu postanowienie odwołując się do treści art. 54 § 1 i 2, art. 55 § 1 oraz art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a.) oraz
art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) podał, że z akt sprawy wynika, iż skarga W.S. na bezczynność Wójta Gminy K. w zakresie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] września 2011 r.
o udostępnienie informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 21 października 2011 r., którą to skargę organ przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy, dopiero w dniu 15 grudnia 2011 r. Oznacza to, że Wójt Gminy K. nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy w terminie piętnastu dni, do Sądu, a uchybienie ustawowego terminu wynosiło 38 dni.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązku przekazania do sądu skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, nawet jeżeli dopełnienie tego obowiązku nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W tej sytuacji Sąd rozpoznając sprawę z wniosku o wymierzenie organowi grzywny, powinien wziąć pod uwagę wszystkie jej okoliczności, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ tego obowiązku, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że wymierzając grzywnę w wysokości 500 zł wziął pod uwagę, że okres zwłoki w realizacji obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., okoliczność, iż organ ostatecznie wykonał przewidziany w ustawie obowiązek w sposób umożliwiający rozpoznanie sprawy oraz wskazywany przez organ fakt wpływu znacznej liczby wniosków W.S.
o udostępnienie informacji publicznej.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia W.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wnosząc o jego uchylenie zarzucił naruszenie art. 54 § 2 P.p.s.a. gdyż grzywna wymierzona organowi w wysokości 500 złotych jest zbyt niska i niespełnia funkcji, której ma służyć. W jego ocenie organ nie może skutecznie zasłaniać się problemami wewnętrznymi występującymi w jego działaniu, zaś w tej sprawie powinna być orzeczona grzywna w wysokości 3000 złotych. Ponadto, pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa adwokackiego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wójt Gminy K. w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku
o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się,
przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Zgodnie art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przy czym w myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Wyjaśnić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a, jest pełnienie funkcji dyscyplinującej, a także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna realizowana poprzez wymierzenie grzywny, o której mowa w wymienionym przepisie służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Pomimo, iż przywołana regulacja konstytucyjna odnosi się do sądu, to jednak działanie sądu jest w tym wypadku uzależnione od wykonania przez organ obowiązków, o których mowa
w art. 21 pkt 1 cyt. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 54 § 2 P.p.s.a. Z tej przyczyny ponosi on odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji tego prawa przez stronę. Poza tym, grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest bowiem jedną
z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 P.p.s.a.).
Zgodzić się należy z stanowiskiem skarżącego, że okoliczności, które spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi oraz okres tego uchybienia pozostają bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Sąd pierwszej instancji trafnie jednak wskazał, że mogą one mieć wpływ na wysokość grzywny. Ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny swobodny zakres ustalenia jej wysokości tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a.). Powyższy przepis pozwala na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., uwzględnienia okresu w jakim pozostawał on w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ ustawowemu terminowi na przekazanie sprawy do Sądu.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji wymierzając grzywnę wziął pod uwagę zarówno okres opóźnienia organu
w przekazaniu skargi, jego przyczyny oraz wykonanie tego obowiązku przez organ po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny.
Z tego względu zamierzonego skutku nie mógł odnieść zarzut, iż w tej sprawie orzeczono grzywnę w zbyt niskiej wysokości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego szczególne okoliczności tej sprawy zostały w zaskarżonym postanowieniu uwzględnione, a wysokość wymierzonej grzywny jest adekwatna do stopnia niewypełnienia obowiązku przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie
art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał natomiast wniosku pełnomocnika W.S. ustanowionego z urzędu dotyczącego przyznania wynagrodzenia za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy. Przepisy
art. 209 i art. 210 P.p.s.a. mają bowiem zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego
z urzędu za świadczenie pomocy prawnej należne od Skarbu Państwa (art. 258 P.p.s.a.) jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 P.p.s.a.