I OZ 325/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które odmówiło skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Świnoujściu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę tym, że skarżący, mimo swojej trudnej sytuacji materialnej (rencista), masowo wnosił skargi i wnioski do WSA (265 od października 2008 r. do lutego 2009 r.), często o niejasnej treści, co sugerowało celowe generowanie spraw dla własnej satysfakcji, a nie rzeczywistą potrzebę ochrony praw. NSA przychylił się do tego stanowiska, podkreślając, że zgodnie z przepisami, strona ubiegająca się o prawo pomocy musi wykazać, iż nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania. Zdaniem NSA, fakt ponoszenia przez skarżącego kosztów licznych wcześniejszych postępowań świadczył o tym, że nie wykazał on swojej niemożności poniesienia kosztów w tej sprawie, a jego działania mogły być uznane za nadużycie prawa pomocy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNadużywanie instytucji prawa pomocy przez strony masowo wnoszące skargi, ocena sytuacji materialnej strony w kontekście liczby prowadzonych spraw.
Dotyczy specyficznej sytuacji nadużywania prawa procesowego przez stronę fizyczną.
Zagadnienia prawne (2)
Czy masowe wnoszenie skarg przez stronę, mimo trudnej sytuacji materialnej, może stanowić podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli działania strony wskazują na celowe generowanie spraw dla satysfakcji, a nie obrony praw, i nie wykazano niemożności poniesienia kosztów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał niemożności poniesienia kosztów, ponieważ jego liczne skargi i wnioski sugerowały nadużywanie instytucji prawa pomocy i celowe angażowanie aparatu sądowego dla własnej satysfakcji, a nie w celu ochrony uzasadnionych praw.
Jakie są przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Uzasadnienie
Analiza sytuacji materialnej strony musi być zindywidualizowana, ale nie może być stosowana automatycznie, gdy istnieją dowody na celowe generowanie spraw i nadużywanie instytucji prawa pomocy.
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 199
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie ponoszą strony, od której to zasady instytucja przyznania prawa pomocy stanowi odstępstwo.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do wydania postanowienia przez NSA.
p.p.s.a. art. 197
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do wydania postanowienia przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący masowo wnosi skargi, co świadczy o celowym generowaniu spraw dla satysfakcji, a nie obrony praw. • Skarżący nie wykazał niemożności poniesienia kosztów postępowania, skoro stać go było na liczne wcześniejsze postępowania. • Działania skarżącego stanowią nadużycie instytucji prawa pomocy.
Godne uwagi sformułowania
istotą działania skarżącego jest "tworzenie spraw" i angażowanie rzeszy ludzi zajmujących się wyłącznie jego sprawami • korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby • domaganie się przerzucenia kosztów postępowania sądowego w jego sprawach na Skarb Państwa [...] stanowi przejaw dążności do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy
Skład orzekający
Anna Lech
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nadużywanie instytucji prawa pomocy przez strony masowo wnoszące skargi, ocena sytuacji materialnej strony w kontekście liczby prowadzonych spraw."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadużywania prawa procesowego przez stronę fizyczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy mogą reagować na nadużywanie procedur sądowych przez osoby celowo generujące sprawy, co jest interesujące z perspektywy efektywności wymiaru sprawiedliwości.
“Czy można 'tworzyć sprawy' w sądzie dla własnej satysfakcji? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.