I OZ 321/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-29
NSAnieruchomościWysokansa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamiograniczenie sposobu korzystaniawstrzymanie wykonaniaprawo administracyjnesądownictwo administracyjnezażaleniedecyzja administracyjnalinia elektroenergetyczna

NSA uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, uznając, że sąd I instancji błędnie nie zastosował ochrony tymczasowej z mocy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, uznając brak argumentacji wniosku skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wstrzymując wykonanie decyzji. NSA podkreślił, że w przypadku decyzji wydanych na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wniesienie skargi powoduje wstrzymanie wykonania z mocy prawa (art. 9 u.g.n.), niezależnie od przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie I. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego. Decyzja Wojewody dotyczyła ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości na cele przebudowy linii elektroenergetycznej. Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania nie zawierał wystarczającej argumentacji. NSA uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku decyzji wydanych na podstawie art. 124 ust. 1 tej ustawy, wniesienie skargi do sądu administracyjnego skutkuje wstrzymaniem wykonania z mocy prawa. Organ ma obowiązek wstrzymać wykonanie z urzędu, a sąd nie powinien badać przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. NSA powołał się na jednolite orzecznictwo w tej kwestii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie powinien badać przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. w sytuacji, gdy wniesienie skargi na decyzję wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. skutkuje wstrzymaniem wykonania z mocy prawa na podstawie art. 9 u.g.n.

Uzasadnienie

Artykuł 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi regulację szczególną względem art. 61 § 3 P.p.s.a., nakładając na organ obowiązek wstrzymania wykonania decyzji z urzędu po wniesieniu skargi. Wola ustawodawcy polegała na rozciągnięciu ochrony tymczasowej z mocy prawa w takich przypadkach, eliminując potrzebę badania przesłanek formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.g.n. art. 9

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

W sprawach określonych w dziale III, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi. W przypadku wniesienia skargi, organ wstrzymuje z urzędu jej wykonanie.

u.g.n. art. 124 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podstawa materialnoprawna decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu przed sądem drugiej instancji.

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie decyzji.

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W związku z art. 9 u.g.n. nie ma podstaw do badania przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniesienie skargi na decyzję wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. skutkuje wstrzymaniem wykonania z mocy prawa na podstawie art. 9 u.g.n., niezależnie od przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Wolą ustawodawcy było rozciągnięcie ochrony tymczasowej z mocy prawa w wypadku wniesienia skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w art. 9 u.g.n., nie ma zatem podstaw do badania spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym znaczeniu art. 9 u.g.n. należy traktować jako uregulowanie szczególne względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na zasadzie art. 61 § 3 P.p.s.a.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady wstrzymania wykonania z mocy prawa decyzji dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 9 u.g.n. oraz interpretacji art. 61 § 3 P.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uregulowanej w art. 9 i art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony prawnej właścicieli nieruchomości w postępowaniach administracyjnych, a interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania ma istotne znaczenie praktyczne.

Wstrzymanie wykonania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości: kluczowa rola sądu i mocy prawa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 321/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Ol 153/25 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2025-07-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 9, art. 124 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 153/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. O. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 17 stycznia 2025 r., nr WIN-III.7581.78.2024.KT w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 3 kwietnia 2025 r., na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "P.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżącego nie został poparty żadną argumentacją, która mogłaby uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Z kolei stosownie do art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145, dalej jako: "u.g.n.") w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
W niniejszej sprawie przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 17 stycznia 2025 r., uchylającą decyzję Starosty O. z 18 października 2024 r. i orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w obrębie nr [...] miejscowości M., na działce nr [...], poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie urządzeń i przewodów w postaci przebudowy elektroenergetycznej linii napowietrznej SN 15 kV wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz wymianą 2 słupów, zgodnie z załącznikiem graficznym. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 124 ust. 1 u.g.n., a więc przepis, który nie został wyłączony z działania art. 9 u.g.n. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że w sytuacji, kiedy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach we wniosku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd (por. postanowienia NSA w sprawach I OZ 770/08, I OZ 717/10, I OZ 973/11, I OZ 1041/13, I OSK 1193/15, I OSK 3024/15, I OZ 203/24; opubl. w CBOSA). Wolą ustawodawcy było rozciągnięcie ochrony tymczasowej z mocy prawa w wypadku wniesienia skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w art. 9 u.g.n., nie ma zatem podstaw do badania spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym znaczeniu art. 9 u.g.n. należy traktować jako uregulowanie szczególne względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na zasadzie art. 61 § 3 P.p.s.a.
Mając na uwadze, że Sąd I instancji odmówił zastosowania ochrony tymczasowej, w sytuacji gdy organ nie wykonał zobowiązania zawartego w art. 9 u.g.n., Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI