I OZ 319/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-08-17
NSAnieruchomościWysokansa
wywłaszczenienieruchomościodszkodowaniesądy administracyjnewykładnia wyrokupostępowanie administracyjneNSAWSA

NSA oddalił zażalenie Prezydenta Warszawy na postanowienie WSA odrzucające wniosek o wykładnię wyroku, uznając, że wniosek zmierzał do zmiany orzeczenia, a nie jego wyjaśnienia.

Prezydent m. st. Warszawy złożył wniosek o wykładnię wyroku WSA, który uchylił decyzję w sprawie wywłaszczenia. Sąd I instancji oddalił ten wniosek, uznając, że zmierza on do zakwestionowania prawidłowości orzeczenia. Prezydent wniósł zażalenie, argumentując, że niezastosowanie się do uchwały NSA budzi wątpliwości. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że wniosek o wykładnię nie może służyć do zmiany merytorycznej wyroku ani do uzyskania informacji o dalszym postępowaniu.

Sprawa dotyczy zażalenia Prezydenta m. st. Warszawy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło wniosek o wykładnię wyroku WSA z dnia 3 października 2022 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1428/22). Wyrok ten uchylił decyzję administracyjną dotyczącą wywłaszczenia nieruchomości. Prezydent złożył wniosek o wykładnię, wskazując na wątpliwości co do treści wyroku, które jego zdaniem wynikały z nieuwzględnienia uchwały NSA z dnia 30 czerwca 2022 r. (sygn. akt I OPS 1/22). Sąd I instancji uznał, że wniosek o wykładnię zmierza do zakwestionowania prawidłowości orzeczenia i nie jest dopuszczalny. NSA, rozpoznając zażalenie, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że wykładnia wyroku służy usunięciu wątpliwości co do jego treści, ale nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia, zmian merytorycznych ani polemiki ze stanowiskiem sądu. Wniosek Prezydenta został uznany za próbę reinterpretacji uzasadnienia i kwestionowania prawomocnego wyroku, co jest niedopuszczalne w trybie wykładni. NSA oddalił zażalenie, jednocześnie prostując oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu WSA dotyczącą sygnatury akt.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wykładnię wyroku służy jedynie usunięciu wątpliwości co do jego treści, ale nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia, zmian merytorycznych ani polemiki ze stanowiskiem sądu.

Uzasadnienie

Przepisy prawa procesowego administracyjnego (art. 158 p.p.s.a.) precyzują, że wykładnia wyroku ma na celu usunięcie niejasności, a nie zmianę orzeczenia czy reinterpretację jego uzasadnienia. Wniosek o wykładnię nie może być substytutem skargi kasacyjnej ani służyć uzyskaniu informacji o dalszym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 158

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Wykładni wyroku można dokonać zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. Strona wnioskująca o wykładnię orzeczenia ma obowiązek wskazać, które konkretne elementy sentencji wyroku lub jego uzasadnienia są dla niej niezrozumiałe bądź nasuwają określone wątpliwości i dlaczego. Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi zatem wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia taka powinna zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia (jak i jego uzasadnienia), ale także skutków jakie orzeczenie to ma wywołać, nie może jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych czy poszerzenia orzeczenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię wyroku nie może zmierzać również do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawnych i znaczenia słów, ani do polemiki ze stanowiskiem Sądu orzekającego w sprawie, która dopuszczalna jest jedynie w drodze skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. - podstawa do oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W zw. z art. 184 p.p.s.a. - podstawa do oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W związku z § 3 p.p.s.a. - podstawa do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wykładnię wyroku nie może służyć do zmiany merytorycznej orzeczenia. Wniosek o wykładnię nie może być wykorzystywany do polemiki ze stanowiskiem sądu. Wniosek o wykładnię nie może służyć do uzyskania informacji o dalszym postępowaniu administracyjnym. Treść wyroku WSA była jasna i nie budziła wątpliwości, co wyklucza potrzebę wykładni.

Odrzucone argumenty

Niezastosowanie się przez WSA do uchwały NSA budzi wątpliwości nadające się do wykładni wyroku. Prezydent ma obowiązek wydania decyzji i rozdysponowania środków publicznych, co wymaga wyjaśnienia treści wyroku.

Godne uwagi sformułowania

wniosek organu zmierza de facto do zakwestionowania prawidłowości wydanego orzeczenia sformułowana przez Sąd ocena prawna sprawy i zalecenia dla organu odszkodowawczego są jasne, precyzyjne i nie wymagają dalszego wykładania wniosek o wykładnię wyroku nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych czy poszerzenia orzeczenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy Wniosek o wykładnię wyroku nie może zmierzać również do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawnych i znaczenia słów, ani do polemiki ze stanowiskiem Sądu orzekającego w sprawie

Skład orzekający

Piotr Przybysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Granice dopuszczalności wniosku o wykładnię wyroku sądu administracyjnego oraz rozróżnienie między wykładnią a próbą zmiany orzeczenia lub polemiką z nim."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wykładnię wyroku, ale zasady interpretacji przepisów procesowych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważne proceduralne ograniczenia w postępowaniu sądowym, pokazując, że narzędzia procesowe mają swoje ściśle określone granice użycia.

Wykładnia wyroku to nie furtka do zmiany decyzji sądu!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 319/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-08-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Przybysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1428/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-03
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 158, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta m. st. Warszawy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1428/22 oddalającego wniosek o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1428/22 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1428/22 w ten sposób, że w nagłówkach postanowienia w miejsce błędnej sygn. akt "IV SA 1428/22" wpisać sygn. akt "IV SA/Wa 1428/22". 2. oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1428/22, wydanym po rozpoznaniu skargi spółki [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...], uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 5 lipca 2021 r., nr [...], oraz zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
W dniu 17 marca 2023 r. Prezydent m. st. Warszawy złożył wniosek o dokonanie wykładni ww. wyroku. Prezydent wniósł o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku, który jego zdaniem pomijał i całkowicie ignorował treść uchwały NSA z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt I OPS 1/22.
Postanowieniem z 10 maja 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1428/22, WSA w Warszawie oddalił wniosek Prezydenta o wykładnię wyroku z 3 października 2022 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że wniosek organu zmierza de facto do zakwestionowania prawidłowości wydanego orzeczenia, gdyż sformułowana przez Sąd ocena prawna sprawy i zalecenia dla organu odszkodowawczego są jasne, precyzyjne i nie wymagają dalszego wykładania.
Na powyższe postanowienie Prezydent m. st. Warszawy złożył zażalenie. Przedstawił argumentację przemawiającą za koniecznością uwzględnienia wniosku, wskazując ponownie, że niezastosowanie się przez WSA w Warszawie do uchwały o sygn. akt I OPS 1/22 i tez w niej wyrażonych wywołuje u niego wątpliwości nadające się do wykładni wyroku. Zaznaczył jednocześnie, że to na nim będzie spoczywał obowiązek wydania decyzji w postępowaniu administracyjnym i ewentualnego rozdysponowania środków publicznych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. – dalej "p.p.s.a") sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Wykładni wyroku można dokonać zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. Strona wnioskująca o wykładnię orzeczenia ma obowiązek wskazać, które konkretne elementy sentencji wyroku lub jego uzasadnienia są dla niej niezrozumiałe bądź nasuwają określone wątpliwości i dlaczego. Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi zatem wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia taka powinna zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia (jak i jego uzasadnienia), ale także skutków jakie orzeczenie to ma wywołać, nie może jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych czy poszerzenia orzeczenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię wyroku nie może zmierzać również do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawnych i znaczenia słów, ani do polemiki ze stanowiskiem Sądu orzekającego w sprawie, która dopuszczalna jest jedynie w drodze skargi kasacyjnej.
Zdaniem NSA w niniejszej sprawie Sąd I instancji zasadnie uznał, że nie zachodzi konieczność dokonania wykładni wyroku, albowiem treść orzeczenia sformułowana jest w sposób jasny i nie budzi żadnych wątpliwości co do zakresu i treści rozstrzygnięcia oraz jego przedmiotu. Prezydent w ramach wniosku o wykładnię wyroku w istocie zmierza do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia oraz kwestionuje prawomocny już wyrok Sądu I instancji, co dopuszczalne było – jak wskazano powyżej - jedynie w drodze skargi kasacyjnej. Nadto domaga się wyjaśnienia co do dalszego prowadzenia postępowania, co jest niedopuszczalne. W ramach wykładni wyroku nie mieści się bowiem żądanie uzyskania informacji co do dalszego procedowania oraz rozstrzygania sprawy administracyjnej (postanowienia NSA: z 9 października 2019 r., II FZ 642/19; z 14 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 682/16; z 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 462/11 – cbois.nsa.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również podstaw do dokonania wykładni przedmiotowego wyroku z urzędu, bowiem w jego ocenie nie nasuwa on wątpliwości, o których mowa w art. 158 p.p.s.a.
Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu z dnia 10 maja 2023r., w zakresie błędnego oznaczenia sygnatury akt, dokonano na podstawie art. 156 § 1 w związku z § 3 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI