I OZ 30/19

I OZ 30/19 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2019-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
III SAB/Kr 80/16 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2017-05-25
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 246 § 1 w zw. z art. 165
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 sierpnia 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 80/16 oddalające wniosek Z.B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z.B. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Tarnowie postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2018 r. oddalił wniosek Z.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Tarnowie.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismem z dnia 27 lipca 2018 r. o przyznanie prawa pomocy. Załączył wypełniony formularz PPF, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznanie adwokata. Oświadczając o stanie rodzinnym, majaku, dochodach wskazał, że należy do niego dom o pow. [...] m 2, w tym mieszkanie o powierzchni [...] m 2 i uzyskuje miesięcznie [...] zł emerytury. Posiada [...] ha gruntu ornego obsiewanego zbożem, który nie przynosi dochodu. Wydatki posiada na średnim poziomie a wydatki na leki "na sporym poziomie". Opłaca media i ma "ogromne" zadłużenie u osób prywatnych.
Dalej Sąd podał, że wniosek z dnia 27 lipca 2018 r. jest trzecim z kolei wnioskiem skarżącego o prawo pomocy w sprawie. Poprzednie zostały prawomocnie rozstrzygnięte poprzez wydanie w dniu 24 lutego 2017 r. postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2016 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oraz w dniu 27 marca 2018 r. postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2018 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdził, że odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku jest możliwa wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OZ 1017/12 oraz z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 204/13).
Sąd I instancji podkreślił, iż w obecnie złożonym wniosku skarżący powołuje te same okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej i finansowej, które były już przedmiotem oceny uprzednich rozstrzygnięć. W szczególności nadal powtarza ogólne sformułowania dotyczące wydatków i kosztów utrzymania, przez co Sąd nie jest w stanie zweryfikować czy uzyskiwany przez skarżącego dochód wystarcza na ich pokrycie, a w konsekwencji czy jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania.
Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu od momentu wydania ostatniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy z dnia 23 stycznia 2018 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego zmianę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym następuje – stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1302, dalej jako P.p.s.a.) - w zakresie całkowitym gdy osoba ubiegająca się o przyznanie tego prawa wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania oraz w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy wiąże się ściśle z realizacją przez stronę prawa do sądu, albowiem gwarantuje ono osobie, która nie jest w stanie ponieść kosztów toczącego się postępowania sądowego prawo do ochrony swych praw przed sądem, w tym poprzez pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, który reprezentuje jej interesy przed sądem. Z konstrukcji instytucji prawa pomocy wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania trudnej sytuacji materialnej, która dawałaby podstawy do przyznania mu prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę przedstawione.
Z kolei w myśl art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 P.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. podobnie postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 - treść orzeczenia dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należało, że skarżący w złożonym powtórnie wniosku z dnia 27 lipca 2017 r. nie wskazał okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego we wcześniejszym postanowieniu sądu. Słusznie stwierdził Sąd I instancji, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że jego sytuacja majątkowa ani rodzinna nie uległa zmianie i nie zaszły żadne nowe okoliczności w tym zakresie. Przy stwierdzeniu braku zmiany okoliczności faktycznych sprawy Sąd I instancji nie był władny do dokonania innej oceny tych okoliczności, niż uczyniono to we wskazanym postanowieniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się podstaw uzasadniających weryfikację wcześniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Jedynym uchybieniem WSA w Krakowie było niepowołanie w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 165 P.p.s.a., co jednak nie miało żadnego wpływu na prawidłowość wydanego postanowienia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.