I OZ 284/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-04-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyzwrot nieruchomościkoszty sądowepostępowanie administracyjnesąd administracyjnyzażalenieskarżącyorgan administracji

NSA uchylił postanowienie WSA o odmowie przyznania prawa pomocy, wskazując na potrzebę ponownego zbadania sytuacji materialnej skarżącej.

Skarżąca J. P. złożyła zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie, które oddaliło jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. WSA uznał, że emerytura skarżącej w wysokości 946,31 zł pozwala na ponoszenie kosztów, a udział adwokata nie jest niezbędny. NSA uchylił to postanowienie, wskazując na wątpliwości co do stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącą, zwłaszcza w kwestii osób pozostających na jej utrzymaniu, co ma kluczowe znaczenie dla oceny jej sytuacji materialnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które oddaliło jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. WSA argumentował, że emerytura skarżącej w wysokości 946,31 zł brutto, przy prowadzeniu wspólnego gospodarstwa z wnuczką, nie stanowi podstawy do całkowitego zwolnienia z kosztów, a udział adwokata na tym etapie nie jest niezbędny. Skarżąca w zażaleniu podniosła, że jej emerytura jest jedynym dochodem i nie pozwala na ponoszenie kosztów, a także zaprzeczyła prowadzeniu wspólnego gospodarstwa z wnuczką, która jest studentką utrzymywaną przez rodziców. NSA, powołując się na art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił, że przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania niemożności ponoszenia jakichkolwiek kosztów. Sąd zwrócił uwagę na wątpliwości dotyczące stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącą, w szczególności kwestii osób pozostających na jej utrzymaniu, co ma istotne znaczenie dla oceny jej sytuacji materialnej. NSA uznał, że ani złożoność sprawy, ani jej etap nie są przesłankami do przyznania prawa pomocy, a jedynie rzeczywista sytuacja materialna wnioskodawczyni. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie został uwzględniony przez WSA, ale NSA uchylił to postanowienie, wskazując na potrzebę ponownego zbadania sytuacji materialnej skarżącej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wątpliwości co do stanu faktycznego, zwłaszcza w kwestii osób pozostających na utrzymaniu skarżącej, mają kluczowe znaczenie dla oceny jej sytuacji materialnej i możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Sąd podkreślił, że wyłącznie rzeczywista sytuacja materialna wnioskodawczyni decyduje o przyznaniu prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

PPSA art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przesłanki te są odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy.

Pomocnicze

PPSA art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 197

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wątpliwości co do stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącą, zwłaszcza w kwestii osób pozostających na jej utrzymaniu, mają znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Odrzucone argumenty

Stanowisko WSA, że udział adwokata na tym etapie postępowania nie jest niezbędny.

Godne uwagi sformułowania

wyłącznie rzeczywista sytuacja materialna wnioskodawczyni - przy uwzględnieniu zarówno dochodów, jak i wydatków – decyduje o przyznaniu, bądź odmowie przyznania prawa pomocy ani złożoność sprawy, ani etap na którym ona się znajduje – przyjmując, że sprawa jest w toku – nie stanowią przesłanek przyznania prawa pomocy

Skład orzekający

Izabella Kulig-Maciszewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście oceny sytuacji materialnej strony i składu gospodarstwa domowego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku i wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy prawa pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, jak sąd drugiej instancji koryguje błędy sądu pierwszej instancji w ocenie sytuacji materialnej strony.

Kiedy sąd drugiej instancji koryguje odmowę prawa pomocy: kluczowa rola stanu faktycznego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 284/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 1232/01 oddalające wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Kr 1232/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 19 marca 2001 r., wydaną w przedmiocie zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd zaznaczył, iż skarżąca prowadząc wspólne gospodarstwo z wnuczką, uzyskuje dochód w wysokości 946, 31 zł (emerytura). Ponadto, wpis od wniesionej skargi został już uiszczony, a dalszych kosztów sądowych na razie nie ma. Strona może się zresztą zwrócić o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania. Udział zaś adwokata na tym etapie postępowania jest – w ocenie Sądu I instancji – zbędny.
J. P. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, iż emerytura w kwocie 946,31 zł brutto stanowiąca jedyny dochód skarżącej, w żadnym wypadku nie pozwala na ponoszenie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Wpis od wniesionej skargi został natomiast uiszczony w 2003 r. i wynosił wówczas 30 zł. Skarżąca podkreśliła ponadto, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z wnuczką, która jest studentką bez żadnych dochodów na utrzymaniu rodziców.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zatem przepisy powołanej ustawy przewidują przyznanie prawa pomocy, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Analiza podanych przez wnioskodawcę okoliczności, dokonywana w
Sygn. akt I OZ 284/05
związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej osoby zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku.
W niniejszej sprawie, skarżąca składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podała, że mieszkając w mieszkaniu wnuczki, którego czynsz opłaca w całości, uzyskuje dochód w wysokości 946,31 zł, i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Uzupełniając treść oświadczenia, J. P.dodała, iż nie prowadzi gospodarstwa domowego z dziećmi, które mieszkają oddzielnie. Zamieszkuje z nią natomiast wnuczka, studentka nie osiągająca dochodów i wymagająca pomocy ze strony skarżącej. Jednakże w złożonym w sprawie zażaleniu skarżąca podała, iż wnuczka nie uzyskując żadnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców.
Wątpliwości budzi zatem przedstawiony przez J. P. stan faktyczny sprawy, a zwłaszcza kwestia osób pozostających na jej utrzymaniu, co bezspornie ma znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Bowiem, jak wskazano powyżej , wyłącznie rzeczywista sytuacja materialna wnioskodawczyni - przy uwzględnieniu zarówno dochodów, jak i wydatków – decyduje o przyznaniu, bądź odmowie przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Stąd, nie można również podzielić stanowiska Sądu I instancji, iż udział adwokata na tym etapie postępowania nie jest niezbędny, ponieważ ani złożoność sprawy, ani etap na którym ona się znajduje – przyjmując, że sprawa jest w toku – nie stanowią przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 powoływanej ustawy, orzeczono jak wyżej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI