I OZ 283/24

I OZ 283/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-06-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1654/23 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-02-07
I OZ 284/24 - Postanowienie NSA z 2024-06-07
I OZ 283/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-21
II SA/Rz 1633/22 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2023-01-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 53 § 1, art. 58 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1654/23 o odrzuceniu skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1654/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2020 r. w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W uzasadnieniu Sąd przytoczył treść art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", i wskazał, że skoro zaskarżona decyzja doręczona została skarżącej w dniu 4 maja 2020 r. to trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 3 czerwca 2020 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarga wniesiona została w dniu 28 lipca 2023 r., a więc ze znacznym uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, skarga podlega odrzuceniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik postępowania, tj. art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wniesionego przez pełnomocnika skarżącej pismem z dnia 12 lutego 2024 r. (tj. co prawda po wydaniu zaskarżonego postanowienia, jednakże przed jego uprawomocnieniem).
Zdaniem wnoszącej zażalenie, w sprawie należy w pierwszej kolejności prawomocnie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi a następnie rozważyć, czy skarga została złożona w terminie. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej w dniu 12 lutego 2024 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą, który nie został dotychczas prawomocnie rozpoznany (równolegle z niniejszym zażaleniem wniesiono zażalenie na postanowienie Sądu o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu).
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości;
2) zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych prawem, powiększonych o stawkę podatku VAT.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie Sądu I instancji, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Stosownie do art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.
W rozpoznawanej sprawy należy jednakże zauważyć, że na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 433) od dnia 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego. Następnie, rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 491) ogłoszono stan epidemii. Zgodnie zaś z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Wprawdzie przepis został wprowadzony do ustawy w dniu 31 marca 2020 r., niemniej uznać należy, że skoro ustawodawca wskazał w nim wprost, że normuje on bieg terminów nie tylko w stanie epidemii, lecz także w stanie zagrożenia epidemicznego, skutki ww. przepisu obejmują terminy, których bieg przypada na okres od 14 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r. Należy, zatem przyjąć, że od dnia 14 marca 2020 r. z mocy prawa nastąpiło zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych.
Wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów oznacza z kolei, że terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie biegną w okresie trwania powyższego stanu. Terminy te rozpoczynają swój bieg dopiero od dnia uchylenia powyższego stanu, co nastąpiło na mocy art. 68 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875), zgodnie z którym terminy, o których mowa w art. 15zzs, których bieg nie rozpoczął się albo uległ zawieszeniu na podstawie tego przepisu, rozpoczynają swój bieg albo biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od dnia 16 maja 2020 r. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2023 r. sygn. akt I GZ 264/23 oraz z dnia 7 lutego 2024 r. sygn. akt I OZ 35/24).
W związku z powyższym trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2020 r., doręczonej skarżącej w dniu 4 maja 2020 r., rozpoczął swój bieg w dniu 24 maja 2020 r. (niedziela), a upłynął 23 czerwca 2020 r. (wtorek). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie określił ostatni dzień upływu tego terminu jako 3 czerwca 2020 r., jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem bezsporne w sprawie jest, że skarga została wniesiona w dniu 28 lipca 2023 r. Skarga prawidłowo została zatem odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jako złożona po upływie terminu do jej wniesienia.
Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu należy przede wszystkim zauważyć, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi już po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia o odrzuceniu skargi. Ponadto, przywrócenie terminu jest konkurencyjnym względem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi środkiem prawnym, co oznacza, że niezależnie od odrzucenia skargi, jeżeli tylko w ustawowym terminie strona wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie i spełnione zostały pozostałe przesłanki do jego uwzględnienia, możliwe jest przywrócenie terminu do dokonania czynności, z powodu której niewykonania w terminie doszło do odrzucenia skargi.
Z tych względów podnoszone w zażaleniu zarzuty, że Sąd I instancji w pierwszej kolejności powinien prawomocnie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a następnie rozważyć, czy skarga została złożona w terminie nie zasługują na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 P.p.s.a.