I OZ 268/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA o odmowie przyznania prawa pomocy, wskazując na konieczność uwzględnienia sytuacji materialnej skarżącej, w tym kosztów utrzymania wnuczki.
Skarżąca J. P. złożyła zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie, które oddaliło jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz o ustanowienie adwokata. WSA uznał, że emerytura skarżącej w wysokości 946,31 zł brutto oraz uiszczony wpis od skargi pozwalają na ponoszenie kosztów, a adwokat nie jest niezbędny. NSA uchylił to postanowienie, podkreślając, że przy ocenie prawa pomocy należy uwzględnić rzeczywistą sytuację materialną strony, w tym wydatki na utrzymanie osoby zależnej (wnuczki).
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które oddaliło jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz o ustanowienie adwokata. Sąd I instancji uznał, że emerytura skarżącej w kwocie 946,31 zł brutto, stanowiąca jej jedyny dochód, wraz z uiszczonym wpisem od skargi, nie uzasadnia całkowitego zwolnienia od kosztów, a ustanowienie adwokata na tym etapie postępowania jest zbędne. Skarżąca w zażaleniu podniosła, że jej dochód nie pozwala na ponoszenie kosztów, a także wskazała na swój wiek (77 lat) i stan zdrowia, które czynią udział adwokata niezbędnym. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wymaga wykazania przez stronę niemożności ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd podkreślił, że ocena sytuacji materialnej powinna uwzględniać zarówno dochody, jak i wydatki, w tym koszty utrzymania osoby zależnej, jaką jest mieszkająca ze skarżącą wnuczka-studentka. W związku z tym NSA uznał, że WSA nieprawidłowo ocenił sytuację materialną skarżącej i uchylił zaskarżone postanowienie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić rzeczywistą sytuację materialną wnioskodawcy, w tym wydatki na utrzymanie osób zależnych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują przyznanie prawa pomocy po spełnieniu określonych przesłanek, które są odnoszone do stanu majątkowego strony. Wyłączna rzeczywista sytuacja materialna, uwzględniająca dochody i wydatki, decyduje o przyznaniu prawa pomocy. Koszty utrzymania wnuczki studentki powinny mieć znaczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (3)
Główne
P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność uwzględnienia rzeczywistej sytuacji materialnej strony, w tym wydatków na utrzymanie osób zależnych (wnuczki). Niewłaściwa ocena przez WSA możliwości ponoszenia kosztów przez skarżącą.
Godne uwagi sformułowania
wyłącznie rzeczywista sytuacja materialna wnioskodawczyni - przy uwzględnieniu zarówno dochodów, jak i wydatków – decyduje o przyznaniu, bądź odmowie przyznania prawa pomocy
Skład orzekający
Barbara Adamiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście uwzględniania wydatków na osoby zależne."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku osoby fizycznej ubiegającej się o prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego – prawa pomocy, które jest kluczowe dla zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje, jak sąd interpretuje sytuację materialną strony.
“Czy emerytura 946 zł wystarczy na koszty sądowe? NSA wyjaśnia, co liczy się przy przyznawaniu prawa pomocy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OZ 268/05 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2005-04-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Hasła tematyczne Prawo pomocy Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w... Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 246 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 703/03 oddalające wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. i innych na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Kr 703/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...], wydaną w przedmiocie zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd zaznaczył, iż skarżąca prowadząc wspólne gospodarstwo z wnuczką, uzyskuje dochód w wysokości 946,31 zł (emerytura). Ponadto, wpis od wniesionej skargi został już uiszczony, a dalszych kosztów sądowych na razie nie ma. Strona może się zresztą – zaznaczył Sąd - zwrócić się o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania. Udział zaś adwokata na tym etapie postępowania jest – w ocenie Sądu I instancji – zbędny. J. P. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, iż emerytura w kwocie 946,31 zł brutto stanowiąca jej jedyny dochód, w żadnym wypadku nie pozwala na ponoszenie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Wpis od wniesionej skargi został natomiast uiszczony w 2003 r. i wynosił wówczas 30 zł. Skarżąca zaznaczyła ponadto, iż zważywszy na jej wiek – 77 lat – i stan zdrowia wykluczający ją z bezpośredniego udziału w sprawie, ustanowienie adwokata na tym etapie postępowania nie jest zbędne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem przepisy powołanej ustawy przewidują przyznanie prawa pomocy, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Analiza podanych przez wnioskodawcę okoliczności, dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej osoby zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku. W niniejszej sprawie, skarżąca składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podała, że mieszkając w mieszkaniu wnuczki, którego czynsz, w wysokości 272,59 zł, wraz z należnościami za gaz i prąd – średnio 138 zł, opłaca w całości, uzyskuje dochód w wysokości 946,31 zł brutto (emerytura). Uzupełniając treść oświadczenia, J. P. dodała, iż nie prowadzi gospodarstwa domowego z dziećmi, które mieszkają oddzielnie. Zamieszkuje z nią natomiast wnuczka, studentka nie osiągająca dochodów i wymagająca pomocy ze strony skarżącej. To zaś, bezspornie powinno mieć znaczenie przy rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku, gdyż, jak wskazano powyżej, wyłącznie rzeczywista sytuacja materialna wnioskodawczyni - przy uwzględnieniu zarówno dochodów, jak i wydatków – decyduje o przyznaniu, bądź odmowie przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stąd, nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwłaszcza, że udział adwokata na tym etapie postępowania nie jest niezbędny. Bowiem, ani złożoność sprawy, ani etap na którym ona się znajduje – przyjmując, że sprawa jest w toku – nie stanowią przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 powoływanej ustawy, orzeczono jak wyżej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI