I OZ 258/25

I OZ 258/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1392/23 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2023-12-29
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 194 par. 1, art. 220 par. 3, art. 227 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1392/23 o odrzuceniu w pkt 1 zażalenia na zarządzenie z dnia 15 listopada 2024 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 13 czerwca 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia oraz o odrzuceniu w pkt 2 zażalenia na postanowienie z dnia 23 kwietnia 2024 r. o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi J. J. na postępowanie Starosty Oświęcimskiego z dnia 3 października 2023 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1392/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pkt 1 odrzucił zażalenie J. J. na zarządzenie z dnia 15 listopada 2024 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia oraz w pkt 2 odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 23 kwietnia 2024 r. o odrzuceniu zażalenia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2024 r. zostało odrzucone zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Nieopłacone zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący.
Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 czerwca 2024 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia.
Skarżący wniósł zażalenie na ww. zarządzenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 13 września 2024 r. sygn. akt I OZ 517/24.
Następnie zarządzeniem z dnia 15 listopada 2024 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie z dnia 15 listopada 2024 r., jednakże nie uiścił wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 23 kwietnia 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucając w pkt 1 zażalenie na zarządzenie z dnia 15 listopada 2024 r. wyjaśnił, że na zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia dotyczącego uiszczenia opłaty sądowej zażalenie nie przysługuje. Zażalenie można wnieść tylko na nieprawomocne zarządzenia przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Zarządzenie z dnia 13 czerwca 2024 r. wzywające do uiszczenia wpisu stało się prawomocne w wyniku orzeczenia NSA. Przyjąć więc należy, że zarządzenie z dnia 15 listopada 2024 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 13 czerwca 2024 r. ma wyłącznie charakter czynności materialno-technicznej i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu.
Ponadto, w pkt 2 sentencji Sąd odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 23 kwietnia 2024 r., wskazując że skarżący, pomimo wezwań, nie uiścił należnego wpisu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia, których przedmiotem jest: 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; 1a) odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; 1b) umorzenie postępowania; 2) wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61; 4) odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku; 5) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; 5a) odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia; 6) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego; 7) odrzucenie skargi kasacyjnej; 8) odrzucenie zażalenia; 9) zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej; 10) ukaranie grzywną.
Powołany przepis wprost zatem określa okoliczności, w których dopuszczalne jest wniesienie przez stronę środka zaskarżenia w postaci zażalenia, a dodatkowo z przepisów szczególnych wynika, że zażalenie służy także na niektóre zarządzenia przewodniczącego, tj. na zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania pisma, którego strona nie uzupełniła lub nie poprawiła w terminie (art. 49 § 2 P.p.s.a.) oraz na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych (art. 227 § 1 P.p.s.a.), co potwierdza treść art. 198 P.p.s.a.
W orzecznictwie utrwalony jest przy tym pogląd, zgodnie z którym przepis art. 227 § 1 P.p.s.a. odnosi się do zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, nie odnosi się natomiast do kolejnego zarządzenia (pisma), wzywającego do wykonania wcześniejszego prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Zażalenie na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu jest niedopuszczalne (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II FZ 714/10, z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FZ 4/11, z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OZ 785/12, z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt II GZ 490/17, z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt II OZ 590/18, z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt III OZ 1300/21, z dnia 6 lutego 2023 r. sygn. akt III FZ 32/23, z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt I OZ 516/23, z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt I OZ 580/23 oraz z dnia 26 marca 2025 r. sygn. akt I OZ 155/25). Tak więc w obowiązującym stanie prawnym zażalenie na zarządzenie (pismo) wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego nie przysługuje. Wniesienie takiego środka zaskarżenia jest wobec tego niedopuszczalne i skutkuje jego odrzuceniem.
W rozpoznawanej sprawie skarżący objął zażaleniem zarządzenie z dnia 15 listopada 2024 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, a zatem odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ww. zażalenia należy uznać za prawidłowe. Zażalenie to nie mieści się bowiem w katalogu postanowień, na które art. 194 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość wniesienia zażalenia. Możliwość zaskarżenia ww. zarządzenia nie wynika także z pozostałych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym art. 227 P.p.s.a. Zarządzenie wzywające do wykonania wcześniejszego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego ma charakter wyłącznie porządkowy i stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu w ustalonej wysokości.
Ponadto, właściwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 23 kwietnia 2024 r. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego.
Zgodnie bowiem z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 czerwca 2024 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 23 kwietnia 2024 r. o odrzuceniu zażalenia. Skarżący wniósł zażalenie na ww. zarządzenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2024 r. sygn. akt I OZ 517/24. Stąd też zarządzeniem z dnia 15 listopada 2024 r. prawidłowo wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 13 czerwca 2024 r., wskazując że nieuiszczenie należnej opłaty skutkować będzie odrzuceniem zażalenia. Wezwanie doręczono w dniu 30 listopada 2024 r., a więc termin do uiszczenia należnego wpisu upływał w dniu 9 grudnia 2024 r. (z uwagi na treść art. 83 § 2 P.p.s.a.). Ponieważ skarżący nie opłacił wpisu w zakreślonym terminie, zasadnie Sąd I instancji odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 23 kwietnia 2024 r. na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.