I OZ 258/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia skarżącego P.T. na postanowienie WSA w Łodzi, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. WSA uznał, że skarżący, mimo lekkiego stopnia niepełnosprawności, nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, wskazując na jego dotychczasową aktywność procesową i fakt ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne dla siostry. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, przywracając skarżącemu termin. NSA podkreślił, że stan zdrowia skarżącego, w tym organiczne zaburzenia osobowości, mógł stanowić przeszkodę nie do usunięcia, nawet przy największym wysiłku. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący niezwłocznie po doręczeniu wyroku złożył wniosek o prawo pomocy, który został uwzględniony, a ustanowiony pełnomocnik z urzędu podjął działania w celu przywrócenia terminu. NSA uznał, że odmowa przywrócenia terminu byłaby jedynie fikcyjną pomocą prawną i że należy indywidualnie oceniać pojęcie 'największego w danych warunkach wysiłku', uwzględniając stan zdrowia strony. Dodatkowo, NSA wskazał na wagę sprawy dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego dla niepełnosprawnej siostry, co dodatkowo uzasadniało potrzebę umożliwienia skarżącemu zapoznania się z uzasadnieniem wyroku i ewentualnego zaskarżenia go.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy strona jest niepełnosprawna, złożyła wniosek o prawo pomocy, a wniosek o przywrócenie terminu złożył ustanowiony pełnomocnik z urzędu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu zdrowia strony. Wymaga indywidualnej oceny okoliczności w każdej sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy niepełnosprawność strony, która samodzielnie prowadziła postępowanie, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeśli wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez pełnomocnika z urzędu ustanowionego po upływie terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niepełnosprawność strony, która samodzielnie prowadziła postępowanie, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeśli zostanie wykazane, że stanowiła ona przeszkodę nie do usunięcia, nawet przy największym wysiłku, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez ustanowionego pełnomocnika z urzędu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie ocenił brak winy skarżącego. Stan zdrowia skarżącego, w tym organiczne zaburzenia osobowości, mógł uniemożliwić mu terminowe złożenie wniosku. Fakt złożenia wniosku o prawo pomocy i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, który następnie złożył wniosek o przywrócenie terminu, przemawia za uwzględnieniem zażalenia. Sąd podkreślił, że przyznanie prawa pomocy powinno być skuteczne, a nie fikcyjne.
Czy fakt, że strona domaga się świadczenia pielęgnacyjnego dla niepełnosprawnej siostry, wyklucza możliwość uznania jej niepełnosprawności za przeszkodę w terminowym złożeniu wniosku o uzasadnienie wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, fakt ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne dla niepełnosprawnej siostry nie wyklucza możliwości uznania niepełnosprawności strony za przeszkodę w terminowym złożeniu wniosku o uzasadnienie wyroku. Opieka nad inną osobą nie jest tożsama z możliwością samodzielnego prowadzenia skomplikowanego postępowania sądowego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ocena WSA, iż skarżący, ubiegając się o świadczenie pielęgnacyjne, czuje się na siłach podjąć opiekę nad siostrą, a zatem powinien być zdolny do samodzielnego prowadzenia sprawy, jest nietrafna. Gotowość do opieki nad członkiem rodziny nie przekłada się automatycznie na pełną zdolność do samodzielnego prowadzenia spraw sądowych.
Przepisy (7)
Główne
ppsa art. 86 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy.
ppsa art. 87 § § 1 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
ppsa art. 87 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
ppsa art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ppsa art. 139 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu.
ppsa art. 141 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niepełnosprawność skarżącego stanowiła przeszkodę nie do usunięcia, nawet przy największym wysiłku. • Złożenie wniosku o prawo pomocy i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który następnie złożył wniosek o przywrócenie terminu, uzasadnia przywrócenie terminu. • Ocena zdolności do samodzielnego prowadzenia sprawy nie może być oparta wyłącznie na fakcie ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne dla niepełnosprawnej siostry.
Odrzucone argumenty
Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. • Sam fakt niepełnosprawności nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu. • Skarżący nie wskazał innych okoliczności uniemożliwiających złożenie wniosku, poza brakiem sił do samodzielnego prowadzenia sprawy. • Skarżący nie dochował należytej staranności wymaganej od strony dbającej o własne interesy.
Godne uwagi sformułowania
brak sił do samodzielnego prowadzenia sprawy • największego w danych warunkach wysiłku • przyznanie skarżącemu prawa pomocy stanowiłoby jedynie fikcyjną, pozorną czynność • schorzenia psychiczne skarżącego mogły spowodować u niego nieporadność i zagubienie w sytuacji procesowej • gotowości skarżącego do opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym siostrą nie świadczy o jego pełnej zdolności do samodzielnego prowadzenia swej sprawy przed sądem administracyjnym
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy strona jest niepełnosprawna, złożyła wniosek o prawo pomocy, a wniosek o przywrócenie terminu złożył ustanowiony pełnomocnik z urzędu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu zdrowia strony. Wymaga indywidualnej oceny okoliczności w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd drugiej instancji koryguje błędną ocenę sądu pierwszej instancji w kwestii przywrócenia terminu, uwzględniając stan zdrowia strony i znaczenie pomocy prawnej z urzędu. Podkreśla ludzki wymiar postępowania.
“Niepełnosprawność i prawo pomocy – klucz do przywrócenia terminu w sądzie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.