I OZ 241/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając nadużywanie przez skarżącego prawa do wnoszenia skarg.
Skarżący P.J. złożył zażalenie na postanowienie WSA odmawiające mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. WSA odmówił, wskazując na nadmierną liczbę skarg wnoszonych przez P.J. (288 w ciągu kilku miesięcy), co sugerowało celowe wdawanie się w spory dla satysfakcji, a nie obrony słusznych praw. NSA oddalił zażalenie, podzielając argumentację WSA, że choć dochody skarżącego były niskie, jego aktywność skargowa mogła świadczyć o możliwości pokrycia kosztów.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sprawa dotyczyła skargi P.J. na bezczynność Prokuratora Apelacyjnego w Szczecinie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę tym, że skarżący, mimo niskich dochodów, wniósł w krótkim okresie 288 skarg i wniosków, co wskazywało na nadużywanie prawa do ochrony sądowej i celowe wdawanie się w spory dla własnej satysfakcji, a nie obrony słusznych praw. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że choć wnioskodawca przedstawił informacje o niskich dochodach, jego intensywna działalność skargowa mogła sugerować, że jest w stanie ponieść koszty postępowania. Sąd powołał się na art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, wskazując na obowiązek wnioskodawcy przedstawienia istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej oraz na cel instytucji prawa pomocy. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, nadmierna liczba wnoszonych skarg, wskazująca na celowe wdawanie się w spory dla własnej satysfakcji, a nie obrony słusznych praw, może stanowić podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy, nawet jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że instytucja prawa pomocy ma chronić osoby w trudnej sytuacji materialnej, ale nie może być nadużywana do celowego generowania sporów sądowych dla własnej satysfakcji. Liczba skarg wnoszonych przez skarżącego (288 w kilka miesięcy) świadczyła o takim nadużyciu, a nie o obronie słusznych praw.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
PPSA art. 246 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza wniosku powinna uwzględniać całokształt sytuacji, w tym aktywność procesową strony.
Pomocnicze
PPSA art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 197
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadużywanie przez skarżącego prawa do wnoszenia skarg sądowych dla własnej satysfakcji, a nie obrony słusznych praw. Nadmierna liczba skarg wnoszonych przez skarżącego w krótkim okresie, wskazująca na celowe generowanie sporów.
Godne uwagi sformułowania
celowo i wyłącznie dla własnej satysfakcji wynikającej z samego wdania się w spór korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby domaganie się przerzucenia kosztów postępowań sądowych w jego sprawach na Skarb Państwa, stanowi przejaw dążności do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy
Skład orzekający
Małgorzata Borowiec
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad przyznawania prawa pomocy w kontekście nadużywania przez stronę prawa do wnoszenia skarg."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadmiernej aktywności procesowej strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy mogą reagować na nadużywanie procedur sądowych przez strony, nawet jeśli wykazują one trudną sytuację materialną. Jest to ciekawy przykład równowagi między prawem do sądu a zapobieganiem jego nadużywaniu.
“Czy można stracić prawo do pomocy sądowej przez zbyt częste skarżenie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OZ 241/09 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2009-03-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-03-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Borowiec /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 648 Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SAB/Sz 122/08 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2009-05-28 Skarżony organ Prokurator Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 246 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II SAB/Sz 122/08 odmawiające P.J. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.J. na bezczynność Prokuratora Apelacyjnego w Szczecinie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II SAB/Sz 122/08, odmówił P. J. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie jego skargi na bezczynność Prokuratora Apelacyjnego w Szczecinie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, iż zamieszkuje sam, nie posiada żadnych nieruchomości, ani rzeczy ruchomych, a jego miesięczny dochód stanowią świadczenia z ZUS w kwocie [...] zł, z MOPR [...] zł i z "urzędu" [...] zł. Jednocześnie, jako wydatki skarżący wskazał [...] zł miesięcznie z tytułu alimentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, iż co do zasady, sytuacja materialna skarżącego powinna uzasadniać pozytywne rozpatrzenie jego wniosku. Jednakże, zdaniem Sądu zasada rozpatrzenia wniosku o prawo pomocy w sposób zindywidualizowany, to znaczy odrębnie w każdej sprawie, nie może być stosowana automatycznie w sytuacji, gdy osoba żądająca ochrony sądowej celowo i wyłącznie dla własnej satysfakcji wynikającej z samego wdania się w spór wnosi skargi do sądu. Tymczasem taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Z repertorium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wynika bowiem, że P. J. licząc od dnia 1 października 2008 r. do dnia 5 lutego 2009 r. wniósł ogółem 288 skarg i wniosków do tegoż sądu, przy czym tylko w grudniu 2008 r. wniósł 121 skarg na bezczynność organu, podczas gdy w tym samym okresie od innych podmiotów wpłynęło 35 skarg na bezczynność. W ocenie Sądu pierwszej instancji, powyższe świadczy o tym, że P. J. wnosząc skargi do Sądu w omawianych sprawach nie działa w imię ochrony swych słusznych praw, lecz korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby. W tej sytuacji Sąd uznał, że domaganie się przez skarżącego przyznania prawa pomocy, a zatem domaganie się przerzucenia kosztów postępowań sądowych w jego sprawach na Skarb Państwa, stanowi przejaw dążności do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. J. żądając jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu wynika zatem, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawiania wszelkich istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, której analiza umożliwia rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie wprawdzie z podanych przez skarżącego informacji wynika, iż jego dochody nie są zbyt wysokie, jednakże, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego należy również wziąć pod uwagę jego działalność skargową. Z ustaleń Sądu wynika bowiem, że P. J., mimo że - jak podał - utrzymuje się z niskiego dochodu, jest w stanie ponieść koszty wnoszonych przez siebie licznych skarg i zażaleń. Powyższe zaś, może wskazywać, iż składane przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie majątkowym nie odzwierciedlają jego rzeczywistej sytuacji finansowej i jest on w stanie pokryć również koszty niniejszego postępowania . Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI