I OZ 239/26

I OZ 239/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-06-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 247
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SPP/Lu 55/26 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. W. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 366/25 postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, postanowieniem z dnia
8 kwietnia 2026 r., odmówił skarżącemu Z.W. przyznania sprawa pomocy w sprawie z jego skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 366/25.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 366/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę Z.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 6 maja 2025 r. w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. Postanowienie stało się prawomocne z dniem 28 października 2025 r.
Pismem z 8 stycznia 2026 r. skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 366/25 wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten został zarejestrowany pod sygn. II SPP/Lu 16/26 (winno być
"II SPP/Lu 7/26"). W związku ze złożonym wnioskiem skarżący został wezwany do nadesłania wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). Ponieważ na wezwanie nie udzielono odpowiedzi, zarządzeniem z 13 lutego 2026 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Następnie zarządzeniem z 10 marca 2026 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez: (1) jednoznaczne wskazanie ustawowej podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, (2) wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, (3) określenie żądania w zakresie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia - w terminie siedmiu dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.
W terminie otwartym do uzupełnienia ww. braków skargi, skarżący złożył pismo (datowane na 20 marca 2026 r.), w którym oświadczył, że wykonanie zarządzenia wymaga wiedzy prawnej, zażądał uchylenia zarządzenia o wezwaniu do usunięcia braków oraz ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi o wznowienie postępowania powoduje, iż skarga ta spełnia kryteria skargi oczywiście bezzasadnej w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., co wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu zainicjowanym tą skargą.
Dodatkowo Sąd zwrócił także uwagę, że skarżący w każdym piśmie procesowym powiela wnioski o przyznanie prawa pomocy, a jednocześnie - wzywany do wypełnienia urzędowego formularza - nie odpowiada na to wezwanie, uniemożliwiając tym samym merytoryczne rozpoznanie wniosku. Takie zachowanie nie zasługuje natomiast na ochronę prawną i udzielenie pomocy prawnej, finansowanej ze środków publicznych.
Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie lub zmianę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, jest niedopuszczalne w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka" nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Przepis art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 tej ustawy. Art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi zaś, że sąd skargę odrzuca, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Przepisy te, na mocy art. 276 zd. 1 p.p.s.a., mają zastosowanie również do skargi o wznowienie postępowania.
Mając na uwadze powyższe, w niniejszej sprawie decydujące znaczenie miała okoliczność, że skarżący, pomimo wezwania Sądu, nie uzupełnił braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, co stanowiło podstawę do jej odrzucenia.
Argumentacja przywołana w zażaleniu nie mogła więc odnieść pożądanego skutku w postaci uchylenia lub zmiany zaskarżonego postanowienia. Sąd I instancji zasadnie bowiem przyjął, że skoro skarga w tej sprawie jest niedopuszczalna, o czym przesądza art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., to wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony (art. 247 p.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.