I OZ 214/25

I OZ 214/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Sz 411/23 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2025-07-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 § 1, art. 87 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 września 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 411/23 w sprawie ze skargi E. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 28 marca 2023 r. nr SKO.4110.701.2023, SKO.4110.702.2023 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia niedopuszczalności odwołania (zażalenia) postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 3 września 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 411/23 odmówił E. Z. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na opisane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 28 marca 2023 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie Kolegium zostało doręczone skarżącemu w 14 kwietnia 2023 r. wraz z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia skargi na postanowienie. Pismem z 23 maja 2023 r. (data wpływu do tut. Sądu), wniesionym za pośrednictwem Urzędu Skarbowego w S., skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na ww. postanowienie organu z 28 marca 2023 r. Jak wynika ze stempla pocztowego na kopercie, w dniu 19 maja 2023 r. Urząd Skarbowy przesłał ww. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Natomiast 18 maja 2023 r. (data prezentaty biura podawczego, k. 45 akt sądowych) skarżący złożył, za pośrednictwem Urzędu Miasta S., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na ww. decyzję organu z 28 marca 2023 r. Urząd ten w dniu 23 maja 2023 r. (data stempla pocztowego na kopercie, k. 49 akt sądowych), przesłał przedmiotowy wniosek skarżącego do organu, którego skarga dotyczy. W uzasadnieniu ww. wniosku, skarżący wyjaśnił, że wnosi o przywrócenie terminu do złożenia skargi, z powodów wynikających z nagłego pogorszenia stanu zdrowia, wskutek nasilenia (szczególnie w okresie 14 maja 2023 r. – 16 maja 2023 r.), w wyniku doznanego w dniu 13 grudnia 2022 r. wypadku, narastających bolesności aparatu mięśniowo-kostnego, uniemożliwiających normalne funkcje życiowe, w tym załatwiania zaległych spraw urzędowych. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie z 8 lutego 2023 r. o rozpoznaniu choroby przewlekłej oraz kopie porady ambulatoryjnej z 11 maja 2023 r. z wizyty z poradni rehabilitacyjnej, w wyniku której skarżący został skierowany do szpitala.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd I instancji uznał, że powoływane przez skarżącego "nagłe pogorszenie stanu zdrowia" nie uprawdopodabnia niezawinionego uchybienia terminu do wniesienia skargi. Przede wszystkim, choroba jako przyczyna uprawdopodobniająca brak winy w uchybieniu terminu co do zasady musi być zdarzeniem nagłym, nieprzewidywalnym, dynamicznie rozwijającym się. Natomiast skarżący dołączył do wniosku zaświadczenie lekarskie wskazujące na rozpoznanie choroby przewlekłej. Ponadto z kolejnego dokumentu, tj. opisu z wizyty lekarskiej w dniu 11 maja 2023 r., która miała miejsce na cztery dni przed upływem terminu do wniesienia skargi, nie wynika taki stan zdrowia skarżącego, który świadczyłby o nagłym i nieprzewidywalnym przebiegu u skarżącego choroby. Wynika jedynie, że skarżący winien poddać się rehabilitacji w systemie dziennym z uwagi na występujące schorzenia. W opisie tym lekarz potwierdził, że do urazu kończyn doszło u skarżącego 13 grudnia 2022 r. Sąd I instancji zauważył, że uraz ten miał miejsce ponad pięć miesięcy przed upływem terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Wskazał, że przesłanką do przywrócenia terminu mogą być tylko zdarzenia uniemożliwiające stronie w sposób obiektywny podjęcie określonych czynności w postępowaniu sądowym, tego rodzaju okoliczności skarżący nie wykazał w przedmiotowym wniosku. Nie jest przy tym sporne, że pouczenie organu o sposobie i terminie wniesienia skargi, było umieszczone w treści zaskarżonego postanowienia. Oznacza to, że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie z wnioskiem przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie jest w tej sytuacji dopuszczalne. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Artykuł 86 § 1 P.p.s.a. nie określa według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). W szczególności w odniesieniu do okoliczności związanych ze stanem zdrowia podkreśla się w orzecznictwie, że choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej tylko przy spełnieniu określonych warunków. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Ponadto, strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje wskazanych przez skarżącego okoliczności, w szczególności występującej u niego choroby wykazanej stosowną dokumentacją. Odmowne załatwienie wniosku determinuje jednak ocena, że skarżący nie wykazał w nim, ani też w rozpoznawanym zażaleniu, aby w terminie otwartym do wniesienia skargi, wystąpiła nagła i niespodziewania przeszkoda, uniemożliwiająca dokonanie tej czynności procesowej. Przedłożona dokumentacja medyczna wskazuje jedynie, że schorzenia skarżącego mają charakter przewlekły wymagający systematycznego leczenia i rehabilitacji. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji z opisu wizyty lekarskiej odbytej 11 maja 2023 r., nie wynika taki stan zdrowia skarżącego, który świadczyłby o nagłym i nieprzewidywalnym przebiegu u skarżącego choroby. Wynika jedynie, że skarżący winien poddać się rehabilitacji w systemie dziennym z uwagi na występujące schorzenia. Jak już wyżej wskazano, choroba, aby uprawdopodabniać niezawinioną przeszkodę w dokonaniu czynności procesowej musi mieć charakter nagły, niespodziewany i uniemożliwiać stronie samodzielne działanie. Tego rodzaju okoliczność nie została jednak przez skarżącego wykazana.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.