I OZ 2105/16

Naczelny Sąd Administracyjny2017-01-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegopostępowanie administracyjnesąd administracyjnybezstronność sędziegowywłaszczenienieruchomościzażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odmowie wyłączenia sędziego, uznając, że samo orzekanie w innej sprawie tego samego skarżącego nie stanowi podstawy do wyłączenia.

Skarżący K.P. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, argumentując, że sędzia ten orzekał już w innej sprawie dotyczącej skarżącego. WSA oddalił ten wniosek, wskazując na brak ustawowych przesłanek wyłączenia. NSA rozpoznał zażalenie na to postanowienie i je oddalił, podkreślając, że możliwość wyłączenia sędziego nie może służyć dowolnemu eliminowaniu sędziów ani wyborowi składu orzekającego przez stronę.

Sprawa dotyczyła zażalenia K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości. Skarżący domagał się wyłączenia sędziego, ponieważ orzekała ona już w innej sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego, która została oddalona. Sąd pierwszej instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziego, wskazane w art. 18 i 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sędzia złożyła oświadczenie o braku znajomości ze skarżącym i braku okoliczności budzących wątpliwości co do jej bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronności, a nie umożliwienie stronie dowolnego eliminowania sędziów lub wybierania składu orzekającego. Samo orzekanie w innej sprawie tego samego skarżącego nie jest wystarczającą podstawą do wyłączenia, zwłaszcza gdy sędzia złożył stosowne oświadczenie, a strona nie przedstawiła dowodów podważających jego wiarygodność. NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, samo orzekanie w innej sprawie tego samego skarżącego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie zachodzą inne ustawowe przesłanki wskazujące na brak jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące wyłączenia sędziego (art. 18 i 19 p.p.s.a.) zawierają zamknięty katalog przesłanek. Wniosek o wyłączenie nie może służyć dowolnemu eliminowaniu sędziów ani wyborowi składu orzekającego przez stronę. Sędzia złożył oświadczenie o braku przesłanek do wyłączenia, a strona nie udowodniła okoliczności podważających jego wiarygodność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 18 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 19

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 22 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzekanie w innej sprawie tego samego skarżącego nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia sędziego. Wniosek o wyłączenie sędziego nie może służyć dowolnemu eliminowaniu sędziów ani wyborowi składu orzekającego przez stronę. Sędzia złożył oświadczenie o braku przesłanek do wyłączenia, a strona nie udowodniła okoliczności podważających jego wiarygodność.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że rozpoznanie innej sprawy przez sędziego powinno być podstawą do jego wyłączenia w niniejszej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

Wyłączenie sędziego (...) nie może być traktowane jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Nie może służyć umożliwieniu stronie wyboru członków składów sędziowskich według jej indywidualnego, niepopartego rzeczowymi i wiarygodnymi argumentami odczucia.

Skład orzekający

Joanna Runge - Lissowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego, interpretacja przesłanek wyłączenia sędziego w postępowaniu administracyjnosądowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w sądzie administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego - bezstronności sędziego. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi dobry przykład interpretacji przepisów proceduralnych.

Czy sędzia, który orzekał w innej Twojej sprawie, może być wyłączony? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 2105/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-12-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
II SA/Ke 519/16 - Wyrok WSA w Kielcach z 2017-03-16
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 18 par. 1, art. 19, 184 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt: II SA/Ke 519/16 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt: II SA/Ke 519/16 oddalił wniosek skarżącego K. P. o wyłączenie sędziego Beaty Ziomek od orzekania w niniejszej sprawie, dotyczącej skargi na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości.
Oceniając wniosek skarżącego, w którym domagał się wyłączenia sędziego z uwagi na orzekanie ww. sędziego w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 1 września 2014 r. w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości, zakończonej wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r., sygn. II SA/Ke 889/14, oddalającym skargę, Sąd w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, iż nie zachodzą ustawowe przesłanki wyłączenia sędziego z urzędu od orzekania w sprawie, o których mowa w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. U z 2016 r., poz. 718) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd nie stwierdził także okoliczności, o których mowa w art. 19 powołanej ustawy, wyjaśniając treść tego przepisu. Sędzia Beata Ziomek złożyła wymagane pisemne oświadczenie (art. 22 § 2 in fine p.p.s.a.), z którego wynika, że nie zna osobiście K. P. i między nią a skarżącym nie zachodzą żadne okoliczności mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności przy orzekaniu w niniejszej sprawie. Sąd uznał, że wskazanie przez skarżącego na sprawę, w której rozpoznaniu uczestniczyła sędzia Beata Ziomek, nie świadczy o wystąpieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 18 § 1 p.p.s.a. Orzekanie w innej sprawie tego samego skarżącego, przed tym samym sądem nie jest powodem do wyłączenia sędziego (por. postanowienia NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II OZ 941/16, II OZ 942/16 i II OZ 943/16).
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, ponownie argumentując, iż rozpoznanie innej sprawy wszczętej przez skarżącego winno być podstawą wyłączenia sędziego w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I p.p.s.a. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 P.p.s.a. Należy uznać, że Sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie w/w sędziego od orzekania w sprawie niniejszej.
Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 P.p.s.a. nie może być traktowane jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/), a więc na jakichkolwiek (dowolnych) przesłankach. Nie może służyć umożliwieniu stronie wyboru członków składów sędziowskich według jej indywidualnego, niepopartego rzeczowymi i wiarygodnymi argumentami odczucia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt II FZ 128/09, CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Sędzia, którego dotyczył wniosek o wyłączenie, złożył wymagane w art. 22 § 2 p.p.s.a. oświadczenie, z którego wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 p.p.s.a. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie SN z 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt: I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Należy więc podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że subiektywne przekonanie skarżącego o braku bezstronności sędziego nie stanowiło podstawy do uwzględnienia wniosku.
Z tego względu w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI