I OZ 300/25

I OZ 300/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 84/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-10-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 214 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 535
§ 1 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu  przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.K. i Z.O. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 84/25 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi E.K. i Z.O. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 grudnia 2024 r. nr 2026/R/2024 w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 10 marca 2025 r. sygn. akt VIII SA/Wa 84/25 Przewodniczący Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a."), wezwał adw. K.G. - pełnomocnika E.K. i Z.O. (dalej "skarżące") do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 829 zł, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, dalej "rozporządzenie") wskazując, że wymienioną kwotę należy uiścić [...] w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi.
Zarządzenie wykonano w dniu 19 marca 2025 r. i doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 4 kwietnia 2025 r.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył pełnomocnik skarżących. Zaskarżając je w całości zarzucił naruszenie art. 233 P.p.s.a. w zw. z § 3 oraz § 2 pkt 1 i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. poprzez błędne uznanie, że w sprawie winien być pobrany wpis stosunkowy. W oparciu o powyższe, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w sprawie odnoszącej się do ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość pobiera się wpis stały czy stosunkowy, a w konsekwencji, czy Sąd I instancji zasadnie wezwał skarżących do uiszczenia wpisu stosunkowego.
Zgodnie z art. 214 § 1 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 P.p.s.a.). Pismem, o którym mowa w art. 230 § 1 P.p.s.a. jest m.in. skarga (art. 230 § 2 P.p.s.a.). Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 P.p.s.a.).
Podnieść należy, że zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.).
Przypomnieć należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 grudnia 2024 r. nr 2026/R/2024, którą to decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Radomia z dnia 28 czerwca 2024 r. nr 21/24 (znak DZN.2213.148-377.5.2019-24.BI/DŚ) ustalającą na rzecz skarżących odszkodowanie w kwocie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie [...] zł za nieruchomość gruntową niezabudowaną płożoną w R. przy ul. [...], ozn. w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o pow. [...] ha, wydzieloną z działki nr [...], uregulowaną w KW Nr [...], która stała się własnością Gminy Miasta R., zgodnie z ostateczną decyzją nr 586/2019 z dnia 22 sierpnia 2019 r. o realizacji inwestycji polegającej na budowie nowego odcinka drogi gminnej łączącego ul. G. z ul. P. w R. w ramach zadania pn.: budowa ciągu pieszo-rowerowego łączącego " [...]", wydaną zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1474 ze zm.), zmienioną ostatecznym postanowieniem z dnia 11 września 2019 r. nr 762/2019 r. Ustalone odszkodowanie przyznano skarżącym w kwotach po [...] zł oraz zobowiązano Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji w R., działający w imieniu Prezydenta Miasta R., do wypłaty wskazanego odszkodowania.
Zauważenia wymaga, że wywłaszczenie nieruchomości pod drogi następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej. Przysługuje ono dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe (art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych – Dz.U. z 2024 r., poz. 311, dalej "specustawa drogowa"). Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (art. 130 ust. 2 u.g.n.). Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 12 ust. 4a specustawy drogowej). Wedle art. 12 ust. 5 specustawy drogowej odszkodowanie ustala się w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości.
Z powyższych wywodów wynika, że ustalenie odszkodowania w konsekwencji wywłaszczenia nieruchomości pod drogę na podstawie specustawy drogowej następuje poprzez wydanie odrębnej decyzji i ustalenie konkretnej należności pieniężnej. Prawidłowo zatem Przewodniczący przyjął, że należnym wpisem od skargi na decyzję w przedmiocie ustalenia odszkodowania jest wpis stosunkowy. To bowiem charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej to, czy przedmiot skargi wiąże się bezpośrednio z określonymi świadczeniami pieniężnymi, będzie przesądzał o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić. Skarga wniesiona w sprawie, w której organ administracji orzekł w oddzielnej decyzji o ustaleniu i przyznaniu określonej kwoty odszkodowania, objęta jest wpisem stosunkowym, gdyż przedmiotem zaskarżenia w rozumieniu przepisów art. 215 § 1, art. 216 i art. 231 P.p.s.a jest należność pieniężna.
Przypomnienia wymaga również, że zgodnie z § 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł. Tym samym, skoro wartość przedmiotu zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie wynosi 27 617 zł mieszcząc się w ww. przedziale kwotowym, tym samym 3% tej wartości to kwota 828,51 zł, po zaokrągleniu końcówki tej opłaty wzwyż do pełnych złotych, stosownie do art. 219 § 2 P.p.s.a., wpis od skargi w tej sprawie wynosi 829 zł.
Wobec powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Przewodniczący Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zasadnie ustalił wysokość wpisu w niniejszej sprawie (829 zł), prawidłowo wskazał podstawę prawną (§ 1 pkt 2 rozporządzenia), a także termin i rygor niewykonania zarządzenia (7 dni, odrzucenie skargi).
Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.