I OZ 21/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-01-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepostępowanie administracyjnesądy administracyjnezażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa zmianie uzasadniającej zwolnienie.

Skarżący A. K. wniósł zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo ustanowienia adwokata z urzędu. WSA uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego nie zmieniła się od poprzednich wniosków, a pozostała kwota po odliczeniu wydatków pozwala na pokrycie kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się ze stanowiskiem WSA, podkreślając, że prawo pomocy jest instytucją gwarantującą dostęp do sądu, ale obowiązek wykazania przesłanek spoczywa na wnioskodawcy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jednocześnie ustanawiając dla niego adwokata z urzędu. WSA uzasadnił swoją decyzję brakiem istotnych zmian w sytuacji majątkowej skarżącego od czasu poprzednich wniosków o prawo pomocy, wskazując, że dochód z gospodarstwa nie uległ zmianie, a wydatki pozostały na podobnym poziomie. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu. Zgodził się jednak ze stanowiskiem WSA, że pozostała skarżącemu kwota po odliczeniu niezbędnych wydatków pozwala na pokrycie kosztów sądowych. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa zmianie w sposób uzasadniający zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozostała kwota po odliczeniu niezbędnych wydatków pozwala na pokrycie kosztów sądowych, a obowiązek wykazania przesłanek prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obowiązek wykazania spoczywa na wnioskodawcy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 199

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony obowiązane są ponosić koszty postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 214 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uiszczenia kosztów sądowych spoczywa na tym, kto wnosi pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.

p.p.s.a. art. 214 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uiszczenia kosztów sądowych spoczywa na tym, kto wnosi pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.

p.p.s.a. art. 230 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od pism wszczynających postępowanie w danej instancji pobiera się wpis.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wydania postanowienia o oddaleniu zażalenia.

p.p.s.a. art. 197

Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

Podstawa do wydania postanowienia o oddaleniu zażalenia.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa zmianie uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych. Kwota pozostająca skarżącemu po odliczeniu wydatków pozwala na pokrycie kosztów sądowych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego o braku możliwości finansowania postępowania.

Godne uwagi sformułowania

prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego

Skład orzekający

Anna Lech

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, zwłaszcza w kontekście braku istotnych zmian w sytuacji majątkowej wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jego zdolności do ponoszenia kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii prawa pomocy i kosztów sądowych, choć podkreśla fundamentalne prawo do sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 21/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-01-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I OZ 334/10 - Postanowienie NSA z 2010-05-12
I OZ 642/10 - Postanowienie NSA z 2010-09-01
I OZ 643/10 - Postanowienie NSA z 2010-09-01
IV SA/Wa 1672/09 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2010-10-08
I OZ 333/10 - Postanowienie NSA z 2010-05-12
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 199, art. 214, art. 230 § 1, art. 246 § 1, art. 184 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na pkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1672/09 odmawiającego A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. i A. K. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] 2009 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1672/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt 1 ustanowił dla A. K. adwokata z urzędu, zaś w pkt 2 oddalił jego wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w niniejszej sprawie tenże Sąd już rozpoznawał wnioski skarżącego w tej kwestii, odmawiając mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (sygn. akt I OZ 333/10, I OZ 643/10).
Zdaniem Sądu w nowo złożonym wniosku stan majątkowy i możliwości płatnicze A. K. nie uległy zmianie w taki sposób, aby uzasadniało to zwolnienie od kosztów sądowych. Dochód z gospodarstwa nie uległ bowiem zmianie, nieznacznie się zwiększając, zaś wysokość wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego praktycznie się nie zmieniła.
Na to postanowienie zażalenie wniósł A. K. podnosząc, że nie stać go na finansowanie postępowania z własnych środków kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strony obowiązane są ponosić koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wysokość oraz szczególne zasady pobierania wpisu określone zostały przez Radę Ministrów, w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Natomiast w myśl art. 214 § 1 i § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Przepis art. 230 § 1 powołanej ustawy stanowi zaś, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w art. 230 § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Stosownie zaś do art. 64 § 3 wskazanej ustawy, do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (o co wnosił skarżący) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, przy czym obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy obciąża wnioskodawcę. Oznacza to, iż to wnioskodawca powinien przedstawić dane dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej, przemawiające za przyznaniem prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, ze prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993roku, nr 61, poz. 284 ze zm.).
Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 6 grudnia 2010 r. w pkt 1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu, uznając jednocześnie, że – od ostatnio składanych przez skarżącego wniosków o przyznanie prawa pomocy – w jego sytuacji majątkowej nie zaszły na tyle istotne zmiany, by nie pozwoliły mu na pokrycie kosztów postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z takim stanowiskiem Sądu pierwszej instancji należy się zgodzić. Za prawidłowe uznać należy stanowisko, że kwota około 1.000 zł, która – po uwzględnieniu miesięcznych stałych niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym – pozostaje skarżącemu i jego żonie, pozwala na pokrycie kosztów sądowych.
W związku z tym uznać należy, że zaskarżony pkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2010 r., oddalający wniosek A. K. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI