II SA/Sz 917/08

II SA/Sz 917/08 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2009-05-29
Data wpływu
2008-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Mirosława Włodarczak-Siuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Włodarczak - Siuda po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego oraz częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia do stanu poprzedniego stosunków wodnych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia do stanu poprzedniego stosunków wodnych.
W dniu [...] skarżąca złożyła wniosek o dręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem oraz na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych w części obejmującej opłatę za sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż z uwagi na trudną sytuację finansową nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego. Zaznaczyła, że gospodarstwo rolne stanowi jedyne źródło utrzymania dla niej oraz jej syna. Podkreśliła, iż w tym roku z uwagi na panujące niekorzystne warunki pogodowe zbiory dokonanych zasiewów będą bardzo niskie. W związku z powyższym dochody z prowadzonego gospodarstwa będą niewystarczające na wznowienie produkcji.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem – S. W. urodzonym [...]. W ramach posiadanego majątku wskazała, iż posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. W kwestii dochodów natomiast wyliczyła otrzymywaną przez siebie rentę w wysokości [...] złotych kwartalnie oraz przychód z gospodarstwa w kwocie [...] złotych rocznie. Wyjaśniła jednocześnie, że dochody wykazywane przez gminę są dochodami wyliczonymi w oparciu o przelicznik wskazany przez Prezesa GUS. Nie są to jednakże faktyczne i realne dochody uzyskiwane z gospodarstwa. Nakłady na produkcję rolną w [...], wyniosły: środki ochrony roślin, nasiona – [...] złotych, podatek rolny – [...] złotych, koszty paliwa [...] złotych, koszty leczenia i inne koszty utrzymania zwierząt gospodarskich – [...] złotych. Podkreśliła, że po poniesieniu wszystkich opłat na utrzymanie miesięczne rodziny, pozostaje [...] złotych miesięcznie. Nie posiadając własnych kur, mleka i warzyw nie posiadałaby środków na podstawowe potrzeby.
Wezwaniem z dnia [...] Sąd wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy:
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu za okres ostatnich trzech miesięcy,
- wyciągów z rachunków bankowych wszystkich członków rodziny
za okres ostatnich trzech miesięcy dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na produkcję rolną,
- dowodów potwierdzających wysokość otrzymywanej przez skarżącą renty
za okres ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków na środki ochrony roślin i nasiona,
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków na podatek rolny,
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków na zakup paliwa,
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków na koszty leczenia zwierząt gospodarskich,
-oświadczenia, czy skarżąca otrzymuje dopłaty bezpośrednie, jeżeli tak to przesłanie decyzji potwierdzającej ten fakt,
- złożenia oświadczenia o posiadanych maszynach rolniczych i innych urządzeniach oraz ich wartości.
W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, że nie posiada konta bankowego, maszyny rolnicze, które posiada nie przedstawiają znacznej wartości, a dopłaty bezpośrednie nie są wystarczające na pokrycie potrzeb wynikających z faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Odnośnie syna, podała, że prowadzi on oddzielne gospodarstwo domowe i nie partycypuje w kosztach utrzymania.
Z żądanych dokumentów skarżąca nadesłała decyzję dot. podatku od nieruchomości za rok [...], z której wynika, że opłata kwartalna wynosi ok. [...] zł. Faktury wystawiane w miesiącach [...] dot. zakupu m.in. nawozów, nasion, części do maszyn rolniczych, paliwa itp. Dowody ubezpieczenia gospodarstwa rolnego na łączną kwotę ok. [...] zł, dowody opłat za energię elektryczną w kwocie [...] zł miesięcznie. Innych dokumentów wnioskodawczyni nie przedłożyła.
Mając powyższe na uwadze, zważono co następuje:
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudna sytuacje materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taka pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a.- prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, Sąd ma prawo żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku należy rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów należy dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego.
Kluczową rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącej ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu skarżąca nie wykazała wystarczająco skutecznie, iż w obecnej sytuacji nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika oraz uiszczenia opłaty w wysokości [...] zł. Dane zawarte w złożonym przez nią formularzu, a także w uzupełnieniu tegoż formularza nie mają cechy dokładności o której mowa w art. 252 § 1 P.p.s.a., a wezwanie do uzupełnienia braków wniosku i danych w nim zawartych wykonane zostało przez wnioskodawczynię w ograniczonym zakresie.
Przede wszystkim wnioskodawczyni nie potwierdziła żadnymi dokumentami dochodu osiąganego przez nią z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego. Sąd nie ma zatem możliwości zweryfikowania twierdzeń skarżącej dotyczących jej dochodu.
W złożonym formularzu skarżąca podała, że jej dochód stanowi renta w wysokości [...] zł kwartalnie oraz kwota [...] zł, którą Sąd przyjął jako wskazany dochód roczny , co miesięcznie daje kwotę dochodu ok. [...] zł. Z przesłanych faktur dokumentujących wydatki poniesione na zakup nasion, nawozów, części do maszyn rolniczych, ubezpieczenia gospodarstwa itp. wynika, iż wydatki te wyniosły w [...][...] zł, w [...][...] zł, w [...][...] zł. Jednakże trzeba mieć na uwadze, iż nie są to stałe wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym, ale wynikają z etapowości jego prowadzenia, wskazane miesiące są miesiącami siewu i zawsze wydatki w tym okresie będą wyższe. Z dokumentów potwierdzających stałe wydatki skarżąca przedstawiła rachunki za prąd w wysokości [...] zł miesięcznie. Pomimo wezwania nie przedstawiła wyciągu z rachunku bankowego oświadczając, że takiego nie posiada, co przy prowadzonej działalności gospodarczej wydaje się być mało prawdopodobnym. Odnośnie dopłat bezpośrednich oświadczyła jedynie, że takie otrzymuje ale nie przedłożyła decyzji potwierdzającej ich wysokość. Dodatkowo wbrew oświadczeniu zawartemu w formularzu, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem w piśmie z dnia [...] stwierdziła, że syn prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.
Na podstawie przesłanych przez wnioskodawczynię dokumentów Sąd nie ma możliwości rzetelnej i pełnej oceny jej stanu majątkowego, a co za tym idzie ustalenia, czy zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącą zakresie.
W związku zatem z okolicznością, że złożone przez skarżącą oświadczenie uniemożliwia rzetelną ocenę jej sytuacji rodzinnej, finansowej i możliwości płatniczych należy uznać, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a należało orzec, jak
w sentencji.