I OZ 203/24

I OZ 203/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Ol 1075/23 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2024-07-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 184 w zw. z art. 197 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 124 ust. 1 w zw. z art. 9
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 1075/23 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S.Z. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 września 2023 r., nr WIN-III.7581.67.2023.DJ w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 18 stycznia 2024 r., po rozpoznaniu wniosku S.Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S.Z. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 29 września 2023 r., nr WIN-III.7581.67.2023.DJ w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w zakresie umożliwienia realizacji zadania inwestycyjnego pod nazwą "[...]", wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Sąd podniósł, że zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm., dalej "u.g.n."), w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Sąd I instancji zauważył, że w niniejszej sprawie decyzja Starosty [...] z 6 czerwca 2023 r. została wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Przedmiotowa decyzja utrzymana została w mocy zaskarżoną decyzją z 29 września 2023 r. Sąd podniósł również, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby organ wydał postanowienie o wstrzymaniu z urzędu wykonania decyzji. Sąd podzielił również pogląd, zgodnie z którym w sytuacji, gdy organ nie wykonał obowiązku nałożonego przez art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku o wstrzymanie wykonania, czy też jej braku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny (zob. postanowienia NSA z: 20 listopada 2015 r., I OSK 3024/15; 14 listopada 2013 r., I OZ 1041/13; 14 maja 2015 r., I OSK 1193/15).
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła Spółka [...] S.A. z siedzibą w [...] zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na postawie art. 124 ust. 1 u.g.n., podczas gdy nie zostało uprawdopodobnione niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na podstawie powyższego przepisu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.
W uzasadnieniu podniesiono, że przepis art. 9 u.g.n. stanowi regulację szczególną w odniesieniu do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny może jednak nastąpić tylko w przypadkach ustawowo określonych w powyższym przepisie. Natomiast wstrzymanie wykonania decyzji w warunkach określonych w art. 9 u.g.n. przez organ odwoławczy, który ją wydał nie jest uzależnione od spełnienia jakichkolwiek dodatkowych przesłanek, lecz tylko od zaistnienia faktu wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego przez stronę.
Żaląca się Spółka wskazała, że Sąd Wojewódzki nie dokonał oceny stanu faktycznego sprawy, nie zbadał przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd, wydając postanowienie o wstrzymaniu wykonalności decyzji powinien podjąć czynności w tym zakresie. Przedmiotowa decyzja niezbędna jest bowiem do realizacji inwestycji celu publicznego - zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego istniejących kilkunastu odbiorców w miejscowości [...], gm. [...]. W chwili obecnej odbiorcy nie mają zapewnionej odpowiedniej jakości i mocy przyłączeniowej energii elektrycznej, co wiąże się ze spadkami napięć w zasilanych budynkach i obniża w znaczny sposób komfort ich życia.
Odpowiedź na zażalenie złożył S.Z. wnosząc o jego nieuwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 9 u.g.n., w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. W sytuacji natomiast, gdy organ administracyjny nie wykonał obowiązku nałożonego przez art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku o wstrzymanie, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach we wniosku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny. Sąd I instancji słusznie zauważył, że taka sytuacja nastąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż zaskarżona decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji zostały wydane w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n., a przepis ten nie został wyłączony spod zakresu zastosowania art. 9 u.g.n.
Zauważyć należy, ze powód wstrzymania wykonania z urzędu decyzji wydanych na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest oczywisty - ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez organ poprzez udzielenie zezwoleń na zakładanie i przeprowadzanie systemów infrastruktury oraz wykonanie takiej decyzji - powoduje z reguły trudne do odwrócenia skutki, bowiem różnego rodzaju ciągi elektryczne, gazowe itp. mogą zostać trwale położone na nieruchomości, zaś los zgodności z prawem decyzji pozostaje niepewny aż do czasu zakończenia sprawy przed sądami administracyjnymi. Można też stwierdzić z dużym prawdopodobieństwem, że działania takie wywołać mogą znaczną szkodę. Przy czym wniesienie skargi do sądu i związany z tym, nałożony na organ, obowiązek wstrzymania z urzędu wykonania decyzji, nie wymaga oceny ani treści ani tym bardziej zasadności żądania skargi czy wniosku strony. Wobec tego wniosek o wstrzymanie wykonania takiej decyzji nie wymaga dowodzenia wyrządzenia szkody i trudnych do odwrócenia skutków jej realizacją.
W związku z powyższym, zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uwzględnił wniosek S.Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., oddalił zażalenie.