I OZ 202/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
opłata adiacenckawartość przedmiotu zaskarżeniabraki formalneodrzucenie skargiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSAzażalenienieruchomości

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi na opłatę adiacencką, uznając, że sąd pierwszej instancji powinien był zarządzić dochodzenie w celu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia zamiast odrzucać skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na decyzję o opłacie adiacenckiej, uznając, że skarżący nie usunął braków formalnych poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Skarżący wskazał dwie alternatywne kwoty, co sąd uznał za nieprecyzyjne. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że w takiej sytuacji sąd pierwszej instancji powinien był zarządzić dochodzenie w celu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia, zamiast odrzucać skargę.

Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, które odrzuciło skargę S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, wskazując, że jest to kwota, o jaką skarżący uważa, że opłata powinna być niższa. Skarżący przedstawił dwie alternatywne wyliczenia, co sąd uznał za nieprecyzyjne i skutkujące odrzuceniem skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że odrzucenie skargi było przedwczesne. Choć skarżący nie określił wartości przedmiotu zaskarżenia w sposób jednoznaczny, sąd pierwszej instancji powinien był, zgodnie z art. 218 P.p.s.a., zarządzić dochodzenie w celu ustalenia tej wartości, zamiast odrzucać skargę. NSA uchylił zaskarżone postanowienie i nakazał sądowi pierwszej instancji ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem powyższych wskazań.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odrzucił skargę. W sytuacji, gdy skarżący nie sprecyzował jednoznacznie wartości przedmiotu zaskarżenia, sąd powinien zarządzić dochodzenie w celu jej ustalenia, zamiast odrzucać skargę.

Uzasadnienie

NSA uznał, że mimo nieprecyzyjnego określenia wartości przedmiotu zaskarżenia przez skarżącego, sąd pierwszej instancji miał obowiązek zastosować art. 218 P.p.s.a. i zarządzić dochodzenie w celu ustalenia tej wartości, co czyni odrzucenie skargi przedwczesnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi w przypadku nieusunięcia braków formalnych.

p.p.s.a. art. 58 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi w przypadku nieusunięcia braków formalnych.

p.p.s.a. art. 218

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek zarządzenia dochodzenia w celu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 215 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg podania wartości przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty.

p.p.s.a. art. 231

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pobieranie wpisu stosunkowego, gdy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna.

p.p.s.a. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wezwanie do usunięcia braków formalnych pod rygorem odrzucenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji powinien był zarządzić dochodzenie w celu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia, zamiast odrzucać skargę.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie usunął braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest przy tym uprawiony do wyboru tej wartości spośród kilku zaproponowanych przez stronę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjne powyższe rozstrzygnięcie nie jest prawidłowe. Odpowiadając na wezwanie Sądu strona podała bowiem, jak tylko potrafiła, że wartość przedmiotu zaskarżenia to...

Skład orzekający

Piotr Niczyporuk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o opłaty adiacenckie i obowiązek sądu do zarządzenia dochodzenia w przypadku niejasności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku precyzyjnego określenia wartości przedmiotu zaskarżenia przez skarżącego, który nie jest prawnikiem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z formalnymi wymogami skargi do sądu administracyjnego, szczególnie dla osób niebędących prawnikami, oraz rolę sądu w zapewnieniu prawidłowego przebiegu postępowania.

Czy nieprecyzyjne wyliczenie może kosztować Cię odrzucenie skargi? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 20 479,4 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 202/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Ke 762/23 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2024-01-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 218, 185 § 1  w zw. z art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 762/23 o odrzuceniu skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 23 października 2023 r. znak: SKO.GN-70/5732/145/2023 w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2024, r. sygn. akt II SA/Ke 762/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: Sąd I instancji) odrzucił skargę S. K. (dalej: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 23 października 2023 r. znak: SKO.GN-70/5732/145/2023 w przedmiocie opłaty adiacenckiej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 24 listopada 2023 r. Skarżący, wniósł do Sądu I instancji skargę na wyżej wymienioną decyzję Kolegium. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 29 grudnia 2023 r. wezwano Skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia – informując, że wartością przedmiotu zaskarżenia jest w tym przypadku kwota pieniężna, o jaką – zdaniem Skarżącego – należna opłata adiacencka powinna być niższa od ustalona w zaskarżonej decyzji – art. 215 § 1 p.p.s.a. – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Pismem z 11 stycznia 2024 r. Skarżący wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia to: 1) w przypadku wykonania brakującego wjazdu do dz. 410/5 przez Gminę należy zmniejszyć opłatę adiacencką o kwotę 5.753,40 zł; 2) zrezygnować z opłaty adiacenckiej i nie wykonywać wjazdu przez Gminę, a wyrazić tylko zgodę na przeprowadzenie wjazdu przez teren Gminy a skarżący sam wykona wjazd do dz. 410/5 i wówczas opłata adiacencka będzie tylko za dz. 411/7 w wysokości 11.014,90 zł; skarżący odjął tę kwotę od naliczonej opłaty adiacenckiej co daje 20.479,40 zł.
Sąd I instancji uznając, iż Skarżący nie zastosował się do doręczonego mu wezwania, odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Zdaniem bowiem, Sądu I instancji skoro Skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu podał dwie wartości pieniężne, o które jego zdaniem powinna być obniżona opłata adiacencka, niejako alternatywnie, to nadal nie wiadomo jaka jest wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd nie jest przy tym uprawiony do wyboru tej wartości spośród kilku zaproponowanych przez stronę. W konsekwencji Sąd I uznał, że wezwane Sądu nie zostało wykonane przez Skarżącego.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 ust. 3 w zw. z art. 215 p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie i odrzucenie skargi, w sytuacji gdy w piśmie z 11 stycznia 2024 r. jasno sprecyzował, że w zaistniałym stanie faktycznym, tj. w przypadku braku urządzonego zjazdu z drogi publicznej bezpośrednio na działkę nr 410/5 wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi kwotę 20.479,40 złotych. Zaznaczył, że nie jest prawnikiem i biorąc pod uwagę treść jego skargi oraz jego pisma z 11 stycznia 2024 r. należy przyjąć, że wskazana przez niego wartość przedmiotu zaskarżenia jest kwota 20.479,40 złotych.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 215 § 1 p.p.s.a. w każdym piśmie wszczynającym postępowanie w sprawie należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Pismem takim jest skarga, od której pobiera się wpis stosunkowy, gdy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (art. 231 p.p.s.a.). Niedochowanie przez skarżącego wymogu podania wartości przedmiotu zaskarżenia stanowi brak formalny, do uzupełnienia którego wzywa stronę Przewodniczący Wydziału i który strona zobowiązana jest usunąć, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, a w wyniku uznania przez Sąd I instancji, że wezwanie to nie zostało przez Skarżącego prawidłowo wykonane, skargę odrzucono.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjne powyższe rozstrzygnięcie nie jest prawidłowe. Faktem jest, że Skarżący w skardze nie podał wartości przedmiotu zaskarżenia, w związku z czym Sąd I instancji zasadnie wezwał go do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Rację ma również Sąd I instancji, że Skarżący w piśmie z 11 stycznia 2024 r. (na wezwanie Sądu) nie określił jasno i precyzyjnie wartości przedmiotu zaskarżenia.
Jednakże, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie sposób zgodzić się z poglądem Sądu I instancji, że Skarżący w zakreślonym terminie nie wykonał wezwania Sądu I instancji, co skutkowało jej odrzuceniem. Odpowiadając na wezwanie Sądu strona podała bowiem, jak tylko potrafiła, że wartość przedmiotu zaskarżenia to: 1) w przypadku wykonania brakującego wjazdu do dz. 410/5 przez Gminę należy zmniejszyć opłatę adiacencką o kwotę 5.753,40 zł; 2) zrezygnować z opłaty adiacenckiej i nie wykonywać wjazdu przez Gminę, a wyrazić tylko zgodę na przeprowadzenie wjazdu przez teren Gminy a skarżący sam wykona wjazd do dz. 410/5 i wówczas opłata adiacencka będzie tylko za dz. 411/7 w wysokości 11.014,90 zł; skarżący odjął tę kwotę od naliczonej opłaty adiacenckiej co daje 20.479,40 zł.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaistniałej sytuacji, w przypadku gdy Sąd I instancji uznał, że strona we wskazanym piśmie uzupełniającym braki formalne skargi w sposób niewystarczający określiła wartość przedmiotu zaskarżenia, Przewodniczący miał obowiązek zastosować przepis art. 218 p.p.s.a. i zarządzić dochodzenie w tym zakresie (por. H. Knysiak - Molczyk (w:) T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2008, s. 715 i cyt. tam literatura).
Wobec powyższego odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznać należy za przedwczesne. Takie działanie Sądu I instancji nie zasługuje na aprobatę.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Przewodniczący Wydziału - stosownie do art. 218 p.p.s.a. - poczyni ustalenia faktyczne mające na celu określenie w sprawie właściwej wartości przedmiotu zaskarżenia, a następnie nada dalszy bieg sprawie. Weźmie przy tym pod uwagę, fakt, że Skarżący w przedmiotowym zażaleniu wskazał jednoznacznie wartość przedmiotu zaskarżenia oraz to, że postanowieniem Starszego referendarza sądowego z 15 lutego 2024 r., sygn. akt II SPP/Ke 3/24 Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych każdorazowo ponad 100 zł.
Kierując się powyższymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI