I OZ 20/25

I OZ 20/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6166  Łowiectwo
Hasła tematyczne
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2319/23 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-05-16
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 33 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2319/23 o oddaleniu wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Naczelnej Rady Łowieckiej na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 31 lipca 2023 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2319/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek R. M. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że R. M. w piśmie, które wpłynęło do akt w dniu 30 kwietnia 2024 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Naczelnej Rady Łowieckiej na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 31 lipca 2023 r. Wnioskodawca wskazał, że jako członek Naczelnej Rady Łowieckiej posiada interes prawny w niniejszej sprawie, ponieważ brał udział w wydawaniu (a jako były Prezes Naczelnej Rady – posiadał także obowiązek wykonywania) uchwał, których dotyczy przedmiot postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu stwierdził, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie nie zostało skutecznie wszczęte, gdyż z uwagi na nieuiszczenie przez stronę skarżącą wpisu od skargi postanowieniem z dnia 16 maja 2024 r. Sąd skargę tę odrzucił na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Z uwagi zaś na to, że strona skarżąca od ww. postanowienia o odrzuceniu skargi nie wniosła przysługującego jej środka zaskarżenia, postanowienie o odrzuceniu skargi uprawomocniło się z dniem 1 czerwca 2024 r.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu, nabycie statusu uczestnika postępowania na prawach strony w trybie art. 33 § 2 P.p.s.a. jest możliwe wyłącznie w przypadku skutecznego wszczęcia postępowania sądowego zainicjowanego skargą podmiotu uprawnionego. Z uwagi zaś na to, że postępowanie sądowe w tej sprawie nie zostało skutecznie wszczęte, wniosek o dopuszczenie R. M. do tego postępowania nie mógł zostać uwzględniony.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. M.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 1 P.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Stosownie natomiast do treści § 2 ww. przepisu, udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Warunkiem uczestniczenia w postępowaniu na zasadnie określonej w art. 33 § 1 P.p.s.a. jest więc uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym, natomiast w przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2 P.p.s.a. wnioskodawca powinien wykazać, że spełnia przesłanki w nim wymienione, tzn. powinien przedstawić dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania przed sądem administracyjnym będzie dotyczył jego interesu prawnego.
W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainteresowany podmiot może zgłosić w dowolnym czasie, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone. Termin na wstąpienie uczestników, o których mowa w art. 33 § 2 P.p.s.a., nie jest określony w ustawie, co oznacza, że mogą oni zgłaszać wnioski o dopuszczenie do postępowania, dopóki ono się toczy, tzn. do jego prawomocnego zakończenia w drugiej instancji (por. J. Drachal, M. Jagielska, M. Cherka, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2019 r., s. 245; M. Niezgódka-Medek, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Warszawa 2005 r., s. 87–88; M. Romańska, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2005 r., s. 184, a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2014 r. sygn. akt I OZ 808/14 oraz z dnia 29 września 2022 r. sygn. akt II OZ 548/22).
W rozpoznawanej sprawie R. M. wniósł o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania przed prawomocnym zakończeniem postępowania jednakże istotne znaczenie ma okoliczność, że skarga złożona przez Naczelną Radę Łowiecką nie została skutecznie wniesiona. Wobec tego, że postanowieniem z dnia 16 maja 2024 r. Sąd I instancji odrzucił skargę strony skarżącej na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 31 lipca 2023 r. na podstawie art. 220 § 3 i 3a P.p.s.a. to w zaskarżonym postanowieniu Sąd nie był obowiązany do badania kwestii interesu prawnego wnioskodawcy uzasadniającego dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
Wskazać trzeba, na co właściwie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że celem postępowania przed sądem administracyjnym jest dokonanie przez ten sąd kontroli działalności administracji publicznej, przy czym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy jest skuteczne wszczęcie postępowania sądowego. Do tego z kolei niezbędne jest skuteczne wniesienie skargi, tj. takiej, która nie jest obarczona brakami formalnymi i fiskalnymi ani nie podlega odrzuceniu z innych przyczyn wymienionych w art. 58 § 1 P.p.s.a. Skoro zatem skarga nie została skutecznie wniesiona przez Naczelną Radę Łowiecką to stosunek procesowy nawiązał się wyłącznie pomiędzy organem, którego akt lub czynność zostały zaskarżone, a stroną skarżącą. W związku z powyższym nie można uznać aby w chwili rozpoznania przez Sąd I instancji wniosku o dopuszczenie "interes prawny" w niniejszym postępowaniu posiadały inne podmioty niż będące już stronami tego postępowania (art. 32 P.p.s.a.).
Dodatkowo zauważyć należy, że w dacie rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniosku R. M. nie toczyło się już postępowanie w sprawie, której dotyczył wniosek o dopuszczenie do udziału gdyż postanowienie z dnia 16 maja 2024 r. o odrzuceniu skargi stało się prawomocne.
Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że okoliczności związane z nieuiszczeniem przez stronę skarżącą wpisu sądowego od skargi oraz zmiany w strukturze organizacyjnej Naczelnej Rady Łowieckiej nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przepis art. 33 § 2 P.p.s.a. stanowiący podstawę zaskarżonego postanowienia uzależnia bowiem dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika wyłącznie od spełnienia przez zainteresowanego przesłanek, o których mowa w tym przepisie, przy uwzględnieniu etapu postępowania na jakim wniosek ten został zgłoszony.
Tożsamy pogląd został wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2024 r. sygn. akt I OZ 683/24 oddalającym zażalenie również wniesione przez R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o oddaleniu jego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Naczelnej Rady Łowieckiej na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.