I OZ 198/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, uznając wniosek o ustanowienie nowego pełnomocnika za bezprzedmiotowy, gdyż prawo pomocy zostało już przyznane i zrealizowane.
Skarżąca A. N. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. WSA uznał wniosek o ustanowienie nowego pełnomocnika za bezprzedmiotowy, ponieważ prawo pomocy zostało już przyznane postanowieniem z 2020 r. i wyznaczony adwokat sporządził opinię o braku podstaw do skargi kasacyjnej. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że prawo pomocy zostało już skonsumowane i nie można żądać ponownego przyznania go w innej formie.
Przedmiotem sprawy było zażalenie A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1926/22, o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Sąd I instancji umorzył postępowanie, wskazując, że dla skarżącej już wcześniej ustanowiono adwokata postanowieniem z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt III SPP/Kr 330/19, a Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie nie znalazła podstaw do zmiany wyznaczonego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, zważył, że zgodnie z art. 249a P.p.s.a., postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, gdy rozpoznanie wniosku stało się zbędne. NSA podkreślił, że prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zostało już przyznane i zrealizowane, a ustawa nie przewiduje możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji, gdy strona już z niego korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło. W przypadku niezadowolenia ze sposobu reprezentacji, strona powinna zgłosić zastrzeżenia do organów korporacji zawodowych. W związku z tym, NSA uznał, że WSA prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe i oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek taki należy uznać za bezprzedmiotowy, a postępowanie w tym przedmiocie umorzyć.
Uzasadnienie
Prawo pomocy zostało już przyznane i zrealizowane poprzez ustanowienie pełnomocnika. Ustawa P.p.s.a. nie przewiduje możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji, gdy strona już z niego korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło. Niezadowolenie ze sposobu reprezentacji powinno być kierowane do organów korporacji zawodowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
P.p.s.a. art. 249a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo pomocy zostało już przyznane i zrealizowane, co czyni kolejny wniosek o ustanowienie pełnomocnika bezprzedmiotowym. Sąd nie jest właściwy do rozstrzygania o zmianie pełnomocnika z urzędu; kwestie te należą do kompetencji organów samorządu zawodowego.
Godne uwagi sformułowania
rozpoznanie wniosku stało się zbędne nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji gdy strona skarżąca z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło przyznane stronie prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w zakresie ponownego wnioskowania o ustanowienie pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo pomocy zostało już przyznane i zrealizowane, a strona domaga się zmiany pełnomocnika z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy procedury przyznawania prawa pomocy i ustanawiania pełnomocników z urzędu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OZ 198/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-04-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-03-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane III SA/Kr 1926/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-12-21 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 249a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1926/22 o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 2 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 6 września 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 1926/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku A. N., umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt III SPP/Kr 330/19, starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ustanowił dla skarżącej adwokata. Zarządzeniem z dnia 25 lutego 2020 r., zmieniając wcześniejsze zarządzenie, Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie wyznaczyła dla skarżącej pełnomocnika w osobie adwokata M. Z. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 2 września 2019 r. w przedmiocie zasiłku celowego. W dniu 2 kwietnia 2024 r. wpłynęła opinia pełnomocnika skarżącej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Pismem z dnia 17 maja 2024 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o ustanowienie nowego pełnomocnika z urzędu, który pomoże skarżącej w napisaniu skargi kasacyjnej. Z kolei pismem z dnia 24 lipca 2024 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie wskazała, że nie ma podstaw do zmiany wyznaczonego dla skarżącej pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umarzając postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego stwierdził, że rozstrzygnięcie w przedmiocie ewentualnej zmiany osoby pełnomocnika z urzędu wyznaczonego w wykonaniu wydanego uprzednio postanowienia o przyznaniu prawa pomocy pozostawało we właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie. Traktując natomiast wniosek skarżącej z dnia 17 maja 2024 r. jako adresowany do Sądu nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego należało postępowanie w tym przedmiocie umorzyć. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że postanowieniem starszego referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt III SPP/Kr 330/19, skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienia adwokata. Tym samym kolejny wniosek strony o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należało uznać za bezprzedmiotowy, a postępowanie takie podlegało umorzeniu. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera bowiem przepisu, który upoważniałby stronę do żądania w drodze kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyznaczenia innego pełnomocnika w sytuacji, gdy ten wyznaczony nie spełnił jej oczekiwań w zakresie czynności procesowych. Dlatego też nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji gdy strona skarżąca z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło. Jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane stronie prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt I OZ 654/11, z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt I OZ 1549/17, z dnia 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt III FZ 119/24 oraz z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt III FZ 180/24). Jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach dla skarżącej ustanowiono pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M. Z., który reprezentował stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym i który w przewidzianym terminie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 21 grudnia 2023 r. Wnioskiem z dnia 17 maja 2024 r. A. N. wystąpiła o zmianę pełnomocnika z urzędu, jednakże Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie pismem z dnia 24 lipca 2024 r. poinformowała, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. W tej sytuacji strona nie mogła skutecznie domagać się od Sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało zrealizowane prawomocnym postanowieniem z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt III SPP/Kr 330/19. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo zaskarżonym postanowieniem umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie ponownego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI