II OZ 759/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego, uznając brak podstaw do jego wyłączenia.
A. T. złożył zażalenie na postanowienie WSA o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego D. S. od rozpoznania sprawy dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący argumentował, że sędzia naruszył jego prawo do sądu poprzez bezzasadne wezwanie organu do nadesłania odpowiedzi na skargę. NSA, analizując przepisy o wyłączeniu sędziego (art. 18 i 19 p.p.s.a.), stwierdził brak podstaw do wyłączenia sędziego, zarówno z mocy ustawy, jak i z uwagi na wątpliwości co do jej bezstronności, i oddalił zażalenie.
W niniejszej sprawie A. T. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które oddaliło jego wniosek o wyłączenie sędziego NSA D. S. od rozpoznania sprawy dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jako podstawę wniosku o wyłączenie, skarżący wskazał art. 20 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), twierdząc, że postępowanie sędziego odebrało mu konstytucyjne prawo do sądu poprzez powtórne, bezzasadne wezwanie organu do nadesłania odpowiedzi na skargę. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, wskazując na brak stosunku osobistego między sędzią a skarżącym, który mógłby budzić wątpliwości co do bezstronności, oraz brak racjonalnych przesłanek do uznania naruszenia prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, przypomniał enumeratywne wyliczenie przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz względne przesłanki wyłączenia, gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że celem tych regulacji jest zapewnienie bezstronności i obiektywizmu sędziego. Analizując stan faktyczny, NSA uznał, że nie zachodzą żadne podstawy do wyłączenia sędziego D. S., ani z mocy ustawy, ani z uwagi na wątpliwości co do jej bezstronności. W konsekwencji, NSA postanowił oddalić zażalenie, podzielając stanowisko WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy do wyłączenia sędziego, ani z mocy ustawy, ani z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że nie zachodziły przesłanki z art. 18 p.p.s.a. (wyłączenie z mocy ustawy) ani z art. 19 p.p.s.a. (wątpliwości co do bezstronności). Sędzia nie pozostawał w stosunku osobistym ze skarżącym, a zarzut naruszenia prawa do sądu przez wezwanie organu do odpowiedzi na skargę nie znalazł potwierdzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 18 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Enumeratywne wyliczenie bezwzględnych przyczyn wyłączenia sędziego.
p.p.s.a. art. 19
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Względne przesłanki wyłączenia sędziego, gdy istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 20 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna wniosku o wyłączenie sędziego.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o zażaleniu.
p.p.s.a. art. 197 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o zażaleniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.). Brak okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Sędzia nie pozostaje w stosunku osobistym ze skarżącym, który mógłby wpływać na jego bezstronność. Zarzut naruszenia prawa do sądu poprzez wezwanie organu do odpowiedzi na skargę nie znalazł potwierdzenia.
Odrzucone argumenty
Sędzia naruszył konstytucyjne prawo do sądu poprzez powtórne bezzasadne wezwanie organu do nadesłania odpowiedzi na skargę. Sędzia działał w celu ochrony interesów prawnych gminy Świnoujście.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy.
Skład orzekający
Wojciech Chróścielewski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu administracyjnosądowym, w szczególności w kontekście zarzutów o naruszenie prawa do sądu i braku bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w NSA, choć ogólne zasady wyłączenia mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego – wyłączenia sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa. Choć nie zawiera nietypowych faktów, porusza fundamentalne kwestie bezstronności i prawa do sądu.
“Kiedy sędzia może zostać wyłączony? NSA wyjaśnia zasady bezstronności w postępowaniu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 759/09 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2009-09-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-08-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane II SA/Sz 291/09 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2010-06-30 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 18 i art. 19 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 17 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 291/09 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi B. G. –T. i A. T. na uchwałę Rady Miasta Świnoujścia z dnia [...] marca 2007 r., nr [....] w przedmiocie częściowego uchylenia uchwał dotyczących przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie Uzasadnienie A. T. powołując się na art. 20 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) złożył wniosek o wyłączenie sędzi NSA D. S. od rozpoznania sprawy ze skargi jego oraz B. G. –T. na uchwałę Rady Miasta Świnoujście z 28 marca 2007 r. nr XI/89/2007 w przedmiocie częściowego uchylenia uchwał dotyczących przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujścia. Jako uzasadnienie wniosku skarżący wskazał, że postępowanie sędziego w niniejszej sprawie odebrało skarżącym konstytucyjne prawo do sądu poprzez powtórne bezzasadne wezwanie organu do nadesłania odpowiedzi na skargę. . Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego. Sąd wskazał, że jak wynika z przeprowadzonych wyjaśnień, w tym z oświadczenia sędzi D. S. , pomiędzy nią, a skarżącym nie zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości do bezstronności sędziego. Nadto sędzia zaznaczyła, że nie zna osobiście pełnomocnika organu radcy prawnego E. S. Sąd stwierdził też, że brak jest jakichkolwiek racjonalnych przesłanek, aby uznać, że sędzia D. S. odebrała skarżącym prawo do sądu, jak wywodzi wnioskodawca w piśmie z 17 czerwca 2009 r. Na powyższe postanowienie A. T. wniósł zażalenie powtarzając co do zasady argumenty zawarte we wniosku o wyłączenie sędziego i zarzucając sędziemu, że działał w celu ochrony interesów prawnych gminy Świnoujście Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że z oświadczenia złożonego przez sędzię Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie D. S. wynika, że pomiędzy nią a skarżącym nie zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości do bezstronności sędziego. Mając natomiast na uwadze dotychczasowy przebieg sprawy należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, że brak jakichkolwiek racjonalnych przesłanek, aby uznać, iż sędzia D. S. odebrała skarżącym konstytucyjne prawo do sądu w szczególności poprzez wezwanie organu do nadesłania odpowiedzi na skargę. Postępowanie sędzi w sprawie niniejszej nie nasuwa również jakichkolwiek wątpliwości co do jej bezstronności poprzez, tak jak twierdzi skarżący, działania w interesie organu. W takiej sytuacji ponieważ nie można dopatrzeć się, aby w sprawie ze skargi A. T. i B. G. –T. zachodziły podstawy do wyłączenia sędzi NSA D. S. z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.) ani też inne okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do jej bezstronności (art. 19 p.p.s.a) należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 czerwca 2009 r. oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI