I OZ 187/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-03-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjneinformacja publicznakoszty postępowaniazażalenieskarżącyNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, uznając, że skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej i nie wykazał trudnej sytuacji materialnej.

Skarżący P. J. złożył zażalenie na postanowienie WSA odmawiające mu prawa pomocy w częściowym zakresie. WSA uznał, że mimo wskazywanej trudnej sytuacji materialnej, skarżący wszczął wiele postępowań i nadużywa prawa do informacji publicznej. NSA podzielił to stanowisko, wskazując na liczne postępowania dotyczące prawa pomocy prowadzone przez skarżącego oraz brak dowodów na niemożność poniesienia kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które odmówiło skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę tym, że skarżący, mimo deklarowanej trudnej sytuacji materialnej, wszczął znaczną liczbę postępowań i wysyłał wiele pism, co mogło sugerować inne źródła dochodu. Ponadto, WSA uznał, że skarżący w sposób oczywisty nadużywa prawa do uzyskiwania informacji publicznej, a instytucja prawa pomocy nie powinna ułatwiać takich praktyk. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził brak uzasadnionych podstaw. Zgodnie z przepisami, prawo pomocy w częściowym zakresie przysługuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. NSA podkreślił, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy i jest przeznaczona dla osób w bardzo trudnej sytuacji materialnej. W ocenie Sądu, skarżący, otrzymujący stały dochód z renty, nie może być uznany za osobę, wobec której można zastosować zwolnienie od kosztów. Dodatkowo, NSA uznał za słuszne stanowisko WSA dotyczące działalności skargowej P. J., sugerujące, że mimo niskiego dochodu, skarżący jest w stanie ponieść koszty licznych postępowań. Sąd zauważył, że w okresie od lutego 2009 r. do marca 2009 r. NSA zarejestrował aż 78 spraw dotyczących prawa pomocy wniesionych przez P. J., co potwierdzało nadmierne korzystanie z tej instytucji. W związku z powyższym, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli jej aktywność procesowa i finansowa sugeruje możliwość pokrycia kosztów, a także jeśli istnieje podejrzenie nadużywania prawa do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przeznaczona dla osób w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Aktywność procesowa skarżącego, liczba wnoszonych pism i postępowań, a także fakt otrzymywania stałego dochodu z renty, nie pozwalają na uznanie go za osobę, wobec której można zastosować zwolnienie od kosztów. Dodatkowo, sąd wskazał na podejrzenie nadużywania prawa do informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

PPSA art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa do pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.

Pomocnicze

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Aktywność procesowa skarżącego (liczne pisma i postępowania) może sugerować inne źródła dochodu. Skarżący w sposób oczywisty nadużywa prawa do uzyskiwania informacji publicznej. Instytucja prawa pomocy nie może służyć ułatwianiu nadużywania prawa.

Odrzucone argumenty

Zażalenie P. J. nie zawiera uzasadnionych podstaw.

Godne uwagi sformułowania

instytucja prawa pomocy nie może służyć ułatwianiu takich praktyk instytucja zwolnienia od kosztów ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej skarżący, mimo że - jak podał - utrzymuje się z niskiego dochodu, jest w stanie ponieść koszty niniejszego postępowania ponosić, zważywszy na fakt, iż udaje mu się pokrywać koszty wnoszonych przez siebie licznych skarg i zażaleń podejmowanych przez skarżącego próbach nadmiernego korzystania z prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów postępowania

Skład orzekający

Janina Antosiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu administracyjnosądowym, zwłaszcza w kontekście nadużywania praw procesowych i prawa do informacji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej skarżącego i jego intensywnej aktywności procesowej. Może być mniej relewantne dla osób o standardowej sytuacji materialnej i procesowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają wnioski o prawo pomocy, szczególnie gdy pojawiają się wątpliwości co do sytuacji materialnej i intencji strony. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy prawo pomocy może być narzędziem do nadużywania praw? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 187/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-02-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janina Antosiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SO/Sz 24/08 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2009-07-28
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 § 1 pkt 2, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt II SO/Sz 24/08 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie z wniosku P. J. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu w Świnoujściu postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił P. J. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżący wprawdzie wskazał, iż jego sytuacja materialna generalnie pozwalała na przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślono jednakże, iż skarżący wszczął znaczną ilość postępowań przed Sądem i organami administracji, a ich liczba, oraz ilość nadsyłanych przez niego pism wskazuje na inne, poza wykazanymi, źródła dochodu. Ponadto zdaniem Sądu skarżący w sposób oczywisty nadużywa przysługującego mu prawa do uzyskiwania informacji publicznej, zaś instytucja prawa pomocy nie może służyć ułatwianiu takich praktyk.
W zażaleniu na to postanowienie P. J. zarzucił między innymi, że jest ono niezgodne z prawem, zaś Sądy rozpoznają jego sprawy w sposób tendencyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa do pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Zauważyć należy, iż instytucja zwolnienia od kosztów ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia, lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący, jako osoba samotna, otrzymująca stały, miesięczny dochód z tytułu świadczenia rentowego nie może zostać uznany za osobę, wobec której istnieje możliwość zastosowania zwolnienia od kosztów sądowych.
Ponadto za słuszne uznać trzeba stanowisko Sądu I instancji, iż niezależnie od powyższych okoliczności na uwadze mieć trzeba prowadzoną przez P. J. działalność skargową. Zasadnym zatem wydaje się przyjęcie, iż skarżący, mimo że - jak podał - utrzymuje się z niskiego dochodu, jest w stanie ponieść koszty niniejszego postępowania ponosić, zważywszy na fakt, iż udaje mu się pokrywać koszty wnoszonych przez siebie licznych skarg i zażaleń. Okoliczność ta, jak podniesiono w zaskarżonym postanowieniu, może wskazywać, iż składane przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie majątkowym nie odzwierciedlają jego rzeczywistej sytuacji finansowej.
Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, przytaczając własne ustalenia dotyczące wnoszonych skarg i wniosków, wysnuwa wniosek o podejmowanych przez skarżącego próbach nadmiernego korzystania z prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów postępowania.
Te spostrzeżenia Sądu I instancji znajdują także potwierdzenie w postępowaniach prowadzonych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W okresie od 12 lutego 2009 r. w sprawach z zażaleń skierowanych do tego Sądu przez P. J. zarejestrowanych zostało aż 78 spraw dotyczących zagadnienia prawa pomocy.
Nadto dodać należy, iż między innymi w sprawach o sygn. akt I OZ 105/09 do I OZ 132/09 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia wnoszone przez skarżącego, podzielając argumentację Sądu I instancji.
Argumentację tę podziela także Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie.
Nie negując prawa strony do zaskarżania niekorzystnych dla niej orzeczeń Sądu I instancji należy przyjąć, iż w przedmiotowej sprawie Sąd odwoławczy nie stwierdził naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI