I OZ 182/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-03-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyadwokat z urzędubezrobociesądy administracyjnepostępowanie administracyjneskarżącyzażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odmowie ustanowienia adwokata z urzędu z powodu niewykazania przez stronę przesłanek do przyznania prawa pomocy.

NSA rozpatrzył zażalenie T.S. na postanowienie WSA w Krakowie, które oddaliło wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. WSA odmówił ustanowienia pełnomocnika, ponieważ strona nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, mimo wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. NSA uznał, że zażalenie nie ma podstaw, ponieważ prawo pomocy jest wyjątkiem, a strona ma obowiązek wykazać spełnienie przesłanek, co w tym przypadku nie nastąpiło.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie T.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2007 r., które oddaliło wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek ten był związany ze skargą T.S. na decyzję Wojewody dotyczącą zasiłku dla bezrobotnych. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika, ponieważ strona nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, mimo wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów potwierdzających jej stan. T.S. zarzucił w zażaleniu, że sąd nie wskazał wątpliwości i że żądania były niezgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przepisami, prawo pomocy w zakresie częściowym (jak ustanowienie pełnomocnika) może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wykazanie tych okoliczności spoczywa na stronie. W sytuacji, gdy oświadczenia strony budzą wątpliwości, sąd ma prawo żądać dodatkowych informacji lub dokumentów. W tym przypadku, mimo że T.S. podał, iż nie osiąga dochodu i nie posiada majątku, WSA zażądał szczegółowych informacji dotyczących jego wydatków, tytułu prawnego do lokalu, źródeł utrzymania, zadłużeń, korzystania z pomocy społecznej czy prac dorywczych, a także stanu cywilnego i zarobków żony. Ponieważ strona nie wykonała tych wezwań, sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że nie wykazała ona przesłanek do przyznania prawa pomocy. NSA orzekł o oddaleniu zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może żądać dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów, jeśli oświadczenia zawarte we wniosku nie wystarczają do pełnej oceny sytuacji lub budzą wątpliwości.

Uzasadnienie

Przepis art. 255 PPSA uprawnia sąd do żądania dodatkowych informacji, gdy dane we wniosku o prawo pomocy są niewystarczające lub budzą wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

PPSA art. 246 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie pełnomocnika z urzędu) może być przyznane osobie fizycznej, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

PPSA art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zażądać od strony dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów potwierdzających jej rzeczywiste dochody oraz stan majątkowy czy rodzinny, jeśli oświadczenia zawarte we wniosku nie wystarczają do pełnej oceny lub budzą wątpliwości.

Pomocnicze

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd ma prawo żądać od strony dodatkowych oświadczeń i dokumentów w celu weryfikacji wniosku o prawo pomocy. Obowiązek wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie. Niewykonanie przez stronę wezwania sądu do złożenia oświadczeń i dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o prawo pomocy.

Odrzucone argumenty

Żądanie przez sąd przedstawienia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i rodzinną było niezgodne z prawem. Sąd nie wskazał, jakie wątpliwości budził wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

Wykazanie okoliczności, które wskazywałyby na zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie Zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia kosztów związanych z toczącym się z jej skargi postępowaniem jest sytuacją wyjątkową

Skład orzekający

Joanna Runge - Lissowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności obowiązków strony i uprawnień sądu w zakresie weryfikacji wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji niewykazania przez stronę przesłanek do przyznania prawa pomocy mimo wezwania sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje, jak ważne jest dokładne wykazywanie swojej sytuacji przez stronę i jakie są konsekwencje niewykonania wezwań sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 182/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-02-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
III SA/Kr 408/06 - Wyrok WSA w Krakowie z 2007-05-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par 1 pkt 2, art. 255, art. 184 w zw. z art. 197 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 408/06 o oddaleniu wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia: oddalić zażalenie .
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie oddalił wniosek T. S. o ustanowienie dla niego adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 30.05.2007 r., którym oddalona została skarga wniesiona w sprawie. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarżący wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i rodzinną wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wykazał jednak z czego się utrzymuje ani jaki jest jego stan rodzinny, nie wyjaśnił zatem wątpliwości co do oświadczeń zawartych we wniosku. Sąd uznał więc, że strona nie wykazała aby spełniała przesłanki dla przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym i oddalił wniosek złożony w tym przedmiocie.
Zażalenie na to postanowienie wniósł T. S., domagając się przywrócenia mu prawa do wniesienia odwołania i umożliwienia złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Sąd nie wskazał co budziło wątpliwości w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, a żądanie złożenia oświadczeń i przedstawienia dokumentów skierowane do niego było niezgodne z prawem i pozbawiające go prawa do odwołania się od wyroku sądu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym – a takim jest ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu – może być przyznane osobie fizycznej jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i jej rodziny. Wykazanie okoliczności, które wskazywałyby na zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie i winno nastąpić poprzez złożenie oświadczeń w odpowiednich rubrykach urzędowego formularza, na którym składa się przedmiotowy wniosek. Jeśli jednak oświadczenia zawarte we wniosku nie wystarczają do pełnej oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy, bądź też budzą wątpliwości, Sąd może, na podstawie art. 255 powołanej ustawy, zażądać od strony dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów potwierdzających jej rzeczywiste dochody oraz stan majątkowy czy rodzinny.
Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. T. S. w swoim wniosku przyznanie prawa pomocy podał, iż nie osiąga żadnego dochodu, nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym ani nie posiada jakichkolwiek wartościowych przedmiotów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zażądał więc przedstawienia dokumentów, z których wynikłaby wysokość comiesięcznych wydatków związanych z zamieszkaniem w lokalu przy ul. [...] w K., a także złożenia oświadczeń co do tytułu prawnego na podstawie którego zamieszkuje we wskazanym lokalu, o tym skąd uzyskuje środki na utrzymanie, czy nie posiada jakiegoś zadłużenia w instytucjach finansowych lub u osób fizycznych, czy na przestrzeni ostatniego roku nie korzystał z pomocy społecznej bądź też podejmował prace dorywcze, a także co do jego stanu cywilnego i ewentualnych zarobków żony. Jak więc z powyższego wynika Sąd powziął wątpliwości co do oświadczeń skarżącego zawartych we wniosku, a dotyczących nie uzyskiwania dochodu i stanu cywilnego. Niezasadnym jest zatem zarzut postawiony w zażaleniu, że Sąd I instancji nie określił na czym polegały jego wątpliwości co do wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Za nietrafne uznać należy także stanowisko skarżącego o niezgodności z prawem i absurdalności żądań Sądu. Zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia kosztów związanych z toczącym się z jej skargi postępowaniem jest sytuacją wyjątkową, a Sąd ma obowiązek ustalenia wszelkich okoliczności, które mogą stać się podstawą dla uwzględnienia bądź oddalenia wniosku strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał T. S. do złożenia oświadczeń i dokumentów potwierdzających jego rzeczywisty stan majątkowy i rodzinny, do czego uprawniony był na podstawie przytoczonego powyżej art. 255 cytowanej ustawy. Ponieważ w zakreślonym terminie skarżący wezwania nie wykonał, Sąd uznał, że nie wykazał on, aby zachodziły przesłanki dla przyznania mu prawa pomocy. Stanowisko to uznać należy za zasadne, zaś postanowienie oddalające wniosek strony wydane zostało zgodnie z prawem.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI