I OZ 180/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowaniesądy administracyjnepodpis elektronicznyzażaleniepismo procesowee-PUAP

NSA uchylił zarządzenie WSA o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, uznając, że wezwanie do podpisania załącznika nie było wystarczająco precyzyjne.

NSA rozpoznał zażalenie na zarządzenie WSA, które pozostawiło bez rozpoznania pismo procesowe skarżącego (wniosek o przywrócenie terminu) z powodu braku podpisu elektronicznego na załączniku. Sąd uznał, że wezwanie WSA nie było precyzyjne i nie wskazało jasno, że chodzi o załącznik, co doprowadziło do błędnego zrozumienia przez stronę nieprofesjonalną. W związku z tym, NSA uchylił zarządzenie WSA, nakazując ponowne wezwanie skarżącego z odpowiednim pouczeniem.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. J. na zarządzenie Asesora WSA w Rzeszowie, które pozostawiło bez rozpoznania pismo procesowe skarżącego z dnia 27 stycznia 2023 r. w sprawie ustalenia odszkodowania za przejęcie prawa własności nieruchomości. WSA wezwał skarżącego do podpisania pisma procesowego (wniosku o przywrócenie terminu) pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania, wskazując na brak kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego lub osobistego na załączniku. Skarżący złożył zażalenie, twierdząc, że wszystkie pisma zostały podpisane. NSA, analizując przepisy art. 46 § 2a i 2b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że choć pismo przewodnie zostało opatrzone podpisem elektronicznym, to załącznik (wniosek o przywrócenie terminu) pozostał niepodpisany. Sąd uznał jednak, że wezwanie WSA było nieprecyzyjne, nie wskazując jasno, że chodzi o załącznik, co mogło wprowadzić w błąd stronę nieprofesjonalną. Ponadto, WSA nie powołał podstawy prawnej wezwania. Biorąc pod uwagę prawo do sądu, NSA uznał zarządzenie WSA za przedwczesne i uchylił je, nakazując WSA ponowne wezwanie skarżącego do podpisania załącznika z odpowiednim pouczeniem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wezwanie musi być precyzyjne i wskazywać, który element pisma wymaga podpisu, zwłaszcza gdy strona jest nieprofesjonalna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wezwanie WSA było nieprecyzyjne, nie wskazując jasno na załącznik, co doprowadziło do błędnego zrozumienia przez skarżącego. Skutki niedokładności sądu nie mogą obciążać strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 46 § § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymaga, aby pismo wnoszone w formie dokumentu elektronicznego zawierało adres elektroniczny oraz było podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

p.p.s.a. art. 46 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesądza o obowiązku stosowania zasad podpisywania z § 2a także do załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania zażalenia.

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wezwanie WSA do podpisania pisma procesowego było nieprecyzyjne i nie wskazywało na konieczność podpisania załącznika. Skutki niedokładności sądu nie powinny obciążać strony, zwłaszcza nieprofesjonalnej. Brak powołania podstawy prawnej wezwania przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

skarżący mylnie uznał, że wniosek ten został podpisany elektronicznie, przyjmując za wniosek pismo przewodnie, którym to wnioskiem pismo to w istocie nie jest. Sąd I instancji wzywając skarżącego do podpisania przedmiotowego wniosku wyraził się nie dość precyzyjnie. skutki niedokładności Sądu nie mogą obciążać skarżącego.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych pism procesowych wnoszonych elektronicznie, w szczególności dotyczących podpisywania załączników i precyzji wezwań sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku precyzji wezwania sądu do strony nieprofesjonalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z doręczaniem i podpisywaniem pism w formie elektronicznej w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla wielu uczestników postępowań.

Elektroniczne pisma w sądzie: czy podpis na kopercie wystarczy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 180/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1471/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-10-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 46 § 2 a i 2 b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 26 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na zarządzenie Asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1471/22 pozostawiające bez rozpoznania pismo J. J. z dnia 27 stycznia 2023 r. w sprawie ze skargi Z.J. i J. J. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] października 2022 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie prawa własności nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1471/22, Asesor Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie pozostawił bez rozpoznania pismo J. J. z dnia 27 stycznia 2023 r. w sprawie ze skargi Z. J. i J. J. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] października 2022 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie prawa własności nieruchomości.
W uzasadnieniu wskazano, że w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z dnia 27 stycznia 2023 r., wezwano skarżącego do podpisania złożonego za pośrednictwem platformy e-PUAP pisma procesowego, tj. "prośby o przywrócenie terminu" z dnia 27 stycznia 2023 r., w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania.
Podano, że w odpowiedzi na wezwanie, skarżący nadesłał wniosek, jednak nie został on przez niego podpisany, stosownie do art. 46 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), tj. nie został opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.
Na powyższe zarządzenie z dnia 1 marca 2023 r. skarżący złożył zażalenie wskazując, że wszystkie pisma zostały przez niego podpisane osobiście, a przede wszystkim prawidłowo opatrzone podpisem zaufanym, na dowód czego załączył wydruki z platformy e-PUAP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 46 § 2a p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Przy czym opatrzenie pisma przewodniego zaufanym podpisem elektronicznym nie skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego (np. skargi, czy wniosku o przywrócenie terminu – jak w niniejszym przypadku) stanowiącego załącznik do dokumentu. Przepis art. 46 § 2b p.p.s.a. jednoznacznie przesądza o obowiązku podpisania wszystkich załączników na zasadach art. 46 § 2a tej ustawy. Oznacza to, że zgodnie z art. 46 § 2b p.p.s.a., zasady podpisywania przewidziane w w/w przepisie art. 46 § 2a p.p.s.a. dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.
W niniejszej sprawie jak wynika z jej akt, skarżący pismem z dnia 27 stycznia 2023 r. wniesionym za pośrednictwem platformy e-PUAP, wniósł pismo pt. "Wniosek. Prośba o przywrócenie terminu". To pismo – stanowiące pismo przewodnie – zostało opatrzone podpisem elektronicznym. Do pisma tego został jednak dołączony załącznik pt. "Prośba o przywrócenie terminu", który to nie został opatrzony podpisem elektronicznym. I o podpisanie tego właśnie załącznika chodziło Sądowi I instancji w zarządzeniu z dnia 27 stycznia 2023 r., wzywającym skarżącego do podpisania wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący zaś mylnie uznał, że wniosek ten został podpisany elektronicznie, przyjmując za wniosek pismo przewodnie, którym to wnioskiem pismo to w istocie nie jest.
Wobec powyższego należy uznać, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji wzywając skarżącego do podpisania przedmiotowego wniosku wyraził się nie dość precyzyjnie. Wezwał bowiem skarżącego do "podpisania wniosku (o przywrócenie terminu)", nie wskazując, że chodzi o załącznik. W następstwie tego, skarżący wywiódł mylny wniosek, że chodzi o pismo, które już podpisał (pismo przewodnie). Na to, że skarżący w ten właśnie sposób zrozumiał treść wezwania wskazuje okoliczność, że w odpowiedzi na to wezwanie, przesłał do Sądu dokładnie taki sam "zestaw" pism, tj. pismo przewodnie podpisane podpisem elektronicznym i niepodpisany załącznik. Natomiast do niniejszego zażalenia załączył wydruki z platformy e-PUAP podpisanego pisma przewodniego.
Zauważyć ponadto należy, że w w/w zarządzeniu z 27 stycznia 2023 r. wzywając skarżącego do podpisania przedmiotowego pisma, Sąd nie powołał podstawy prawnej, tj. art. 46 § 2 a i 2 b p.p.s.a., zatem skarżący – jako osoba występująca bez profesjonalnego pełnomocnika – mógł sam z siebie nie wiedzieć, że podpis elektroniczny jest wymagany także przy załącznikach. Natomiast – mając na uwadze konstytucyjne prawo do sądu – skutki niedokładności Sądu nie mogą obciążać skarżącego.
Wobec powyższego należy uznać, że zaskarżone zarządzenie z dnia 1 marca 2023 r. o pozostawieniu pisma skarżącego bez rozpoznania, w okolicznościach niniejszej sprawy, jest przedwczesne.
Sąd I instancji ponownie wezwie skarżącego do podpisania wniosku o przywrócenie terminu, wskazując, że chodzi o niepodpisany załącznik oraz pouczy skarżącego o treści przepisów art. 46 § 2 a i 2b p.p.s.a.
Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI