I OZ 176/25

I OZ 176/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Przybysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 583/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-08-30
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
87 § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 listopada 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 583/23 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi K.T. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 21 lutego 2023 r. znak DO.1.7614.20.2023.OG w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 583/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.T. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 21 lutego 2023 r. nr DO.1.7614.20.2023.OG w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.
W związku z tym, że wyrok został ogłoszony na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 r., to zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. termin 7 dni na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął w dniu 6 września 2023 r. Pełnomocnik skarżącej wyznaczony z urzędu nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w związku z czym wyrok ten stał się prawomocny od 30 września 2023 r.
Pismem z 29 sierpnia 2024 r. skarżąca K.T. zwróciła się do Sądu o doręczenie jej wszystkich pism w sprawie i wyjaśnienie, dlaczego Sąd ani adwokat nie doręczają jej żadnej korespondencji w sprawie od lipca 2023 r. W odpowiedzi na to pismo Sąd poinformował skarżącą o przebiegu postępowania w sprawie. Pismo to zostało doręczone skarżącej w dniu 16 września 2024 r.
W dniu 18 września 2024 r. skarżąca złożyła osobiście wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku z 30 sierpnia 2024 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że pełnomocnik wyznaczony z urzędu nie poinformował jej o wydaniu wyroku, pomimo tego, że miał jej dane kontaktowe. Wyrażała ona wolę złożenia takiego wniosku, a uchybienie przez nią terminowi jest uzasadnione zaniedbaniem pełnomocnika.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżąca w piśmie z 28 października 2024 r. wskazała, że jest emerytką, osobą samotną i niezwłocznie od dowiedzenia się o stanie sprawy podjęła kroki w tej sprawie. Wyjątkowość sytuacji w tej sprawie wynika z całkowitego braku kontaktu z adwokatem, a jej monitorowanie sprawy było adekwatne do wieku, stanu zdrowia, odległości sądu i wiary w to, że adwokat to osoba godna zaufania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 18 listopada 2024 r. odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku.
Zażalenie na ww. postanowienie złożyła skarżąca, nie zgadzając się z jego treścią i wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie skarżącej nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu winno być wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 87 § 5 p.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Z powołanych przepisów wynika zatem, że jeżeli od uchybionego terminu upłynął rok, to co do zasady wniosek o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny bowiem w takiej sytuacji przywrócenie terminu jest możliwe "tylko w przypadkach wyjątkowych". W orzecznictwie przyjmuje się, że zwrot "tylko w przypadkach wyjątkowych" należy odnosić do nadzwyczajnych sytuacji uniemożliwiających działanie strony w normalnym trybie, tj. z zachowaniem terminów do dokonywania czynności procesowych (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 273/11, z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 991/11 oraz z 5 marca 2013 r. sygn. akt II OZ 109/13).
W szczególności może to dotyczyć nieprzewidywalnych okoliczności takich jak: długotrwała poważna klęska żywiołowa, czy inne nie dające się przewidzieć wydarzenia. Za wyjątkowy przypadek należy więc uznać taką sytuację życiową, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że określone zdarzenia – tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe – nie należą do zdarzeń codziennych (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2018 r. sygn. akt I OZ 1906/17 oraz z 23 października 2023 r. sygn. akt I OZ 450/23).
W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony po upływie roku od uchybienia temu terminowi. Stąd też Sąd I instancji słusznie wskazał, że dokonując oceny dopuszczalności złożonego przez skarżącą wniosku, należało wziąć pod uwagę treść art. 87 § 5 p.p.s.a., który – jak wyżej wskazano – w takich sytuacjach dopuszcza przywrócenie terminu tylko w przypadkach wyjątkowych.
Sąd Wojewódzki zasadnie też stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie taki wyjątkowy przypadek nie wystąpił. Wyjątkowości sytuacji, skarżąca upatruje się w okoliczności braku kontaktu z pełnomocnikiem wyznaczonym z urzędu oraz jej stanem zdrowia i wiekiem. Racje ma jednak Sąd I instancji, iż nie są to okoliczności wyjątkowe, które uzasadniałby przywrócenie jej terminu. Wiek skarżącej oraz jej stan wskazuje na obiektywnie trudną sytuację życiową skarżącej, jednak nie sposób uznać, że uniemożliwiła jej ona podjęcie jakichkolwiek czynności w sprawie przez ponad rok od czasu upływu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Z kolei, fakt ustanowienia jej pełnomocnika z urzędu, i jak twierdzi skarżąca, braku kontaktu z nim nie zwalniał jej z obowiązku dbałości o własne sprawy, a tym samym ustalenia czy w sprawie zapadł wyrok, szczególnie mając na uwadze okres jaki upłynął od jego wydania.
Zatem wniosek o przywrócenie terminu - jako spóźniony- podlegał odrzuceniu stosownie do treści art. 88 p.p.s.a.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.