I OZ 176/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-03-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepostępowanie administracyjnesąd administracyjnyzażaleniezmiana okoliczności sprawy

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając brak zmian w sytuacji materialnej skarżącego.

Skarżący A. K. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie, które oddaliło jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. WSA oparł się na wcześniejszym, prawomocnym postanowieniu referendarza sądowego, stwierdzając brak zmian w sytuacji materialnej skarżącego uzasadniających przyznanie pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie wykazał istotnej zmiany okoliczności sprawy od czasu poprzedniego rozstrzygnięcia, co uniemożliwia zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.

Sprawa dotyczyła zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 października 2014 r., które oddaliło jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd I instancji powołał się na wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2014 r., które również oddaliło wniosek o zwolnienie od kosztów. W uzasadnieniu tego pierwszego postanowienia wskazano, że skarżący oszacował swoje miesięczne dochody na 1.300 zł netto i posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 4,20 ha, a jego uzasadnienie trudnej sytuacji finansowej było ograniczone. Po tym, jak nie wniesiono sprzeciwu od postanowienia referendarza, skarżący złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów, podtrzymując swoje dochody i trudną sytuację finansową. WSA, oddalając ten ponowny wniosek, stwierdził, że nie ma kompetencji do ponownego badania prawidłowości poprzedniego postanowienia ani odmiennej oceny sytuacji materialnej, chyba że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę na podstawie art. 165 P.p.s.a. Sąd I instancji uznał, że taka zmiana nie nastąpiła. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, zgodził się z WSA, podkreślając, że postanowienia niekończące postępowania mogą być zmienione tylko w przypadku zmiany okoliczności sprawy, a skarżący nie wykazał pogorszenia swojej sytuacji materialnej, które uzasadniałoby zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może być uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykaże istotnej zmiany okoliczności sprawy (np. pogorszenia sytuacji materialnej) uzasadniającej zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 165 P.p.s.a., stwierdzając, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy może być zmienione tylko w przypadku zmiany okoliczności sprawy. Skarżący nie wykazał takiej zmiany, a jego argumentacja w ponownym wniosku nie różniła się od poprzedniej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 165

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia niekończące postępowania w sprawie, które mogą być uchylone lub zmienione na skutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego istotnej zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć zarówno zmiany stanu faktycznego jak i prawnego, uzasadniające zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, którego przyznania prawomocnie odmówiono, zmiany musiałyby być tego rodzaju, żeby w ich świetle przyznanie prawa pomocy stało się uzasadnione.

Skład orzekający

Ewa Dzbeńska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 165 P.p.s.a. w kontekście ponownych wniosków o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym oddaleniu."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę poprzedniego postanowienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy i brakiem zmian w sytuacji materialnej wnioskodawcy, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 176/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-02-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Dzbeńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1331/13 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2014-04-16
I OZ 615/15 - Postanowienie NSA z 2015-06-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 165, art. 184 w zw. z art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1331/13 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1331/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podniesiono, że wnioskodawca swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 1.300 zł netto. Określając majątek podał, że należy do niego gospodarstwo rolne o powierzchni 4,20ha. Uzasadniając swoje starania ograniczył się do zaakcentowania, że jest w trudnej sytuacji finansowej. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń poprzestał na podaniu, że za prąd płaci miesięcznie 130 zł, za wodę 30 zł na kwartał, za śmieci 25 zł na miesiąc, za kartę telefoniczną 75 zł. Nie przedstawił jednak na tę okoliczność jakiegokolwiek rachunku.
Od postanowienia z dnia 24 stycznia 2014 r. nie wniesiono sprzeciwu.
W dniu 31 sierpnia 2014 r. A. K. złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że jest w trudnej sytuacji finansowej. Swoje miesięczne dochody określił na kwotę 1.300 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy powołał się na art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że na obecnym etapie postępowania nie ma kompetencji do badania, czy postanowienie z 24 stycznia 2014 r. było prawidłowe, ani też do dokonywania odmiennej niż wówczas oceny sytuacji materialnej skarżącego. Skoro postanowienie to ma moc prawomocnego orzeczenia to obecne rozpoznanie wniosku skarżącego musi sprowadzać się wyłącznie do ustalenia, czy zaistniały przesłanki jego zmiany na podstawie art. 165 P.p.s.a.
Rozpoznając wniosek skarżącego Sąd I instancji doszedł do przekonania, że od czasu wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie doszło do takiej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że sprawa z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2014 r., stąd zasadnie Sąd I instancji zastosował przepis art. 165 P.p.s.a. Orzeczenie to należy bowiem do tzw. postanowień niekończących postępowanie w sprawie, które mogą być uchylone lub zmienione na wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć zarówno zmiany stanu faktycznego jak i prawnego, uzasadniające zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, którego przyznania prawomocnie odmówiono, zmiany musiałyby być tego rodzaju, żeby w ich świetle przyznanie prawa pomocy stało się uzasadnione. Musiałyby to zatem być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że A. K., wnosząc po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, że w jego przypadku nastąpiła taka zmiana sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zmianę postanowienie z dnia 24 stycznia 2014 r.
Jak trafnie uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, argumentacja zawarta w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie różniła się od poprzedniej. Zasadnie zatem zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów. Brak jest tym samym podstaw do uwzględnienia zażalenia.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI