I OZ 163/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-03-06
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc prawna z urzędukoszty postępowaniapełnomocnictwosąd administracyjnyNSAWSAzwrot kosztówumocowanie pełnomocnika

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, uznając, że pismo izby adwokackiej o wyznaczeniu pełnomocnika jest wystarczającym dowodem jego umocowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił adwokatowi zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, uznając, że nie przedłożył on pełnomocnictwa podpisanego przez stronę. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że pismo izby adwokackiej o wyznaczeniu pełnomocnika, w sytuacji braku kwestionowania przez stronę, jest wystarczającym dowodem umocowania i nie jest konieczne dołączanie do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa z podpisem strony.

Sprawa dotyczyła zażalenia adwokata B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odmówiło mu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd pierwszej instancji uznał, że adwokat nie przedłożył wymaganego pełnomocnictwa podpisanego przez stronę, a jedynie pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej o jego wyznaczeniu. Sąd powołał się na art. 244 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym wyznaczenie pełnomocnika przez organ samorządu zawodowego tworzy jedynie prawo strony do udzielenia mu pełnomocnictwa, a stosunek pełnomocnictwa powstaje z chwilą jego udzielenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd podkreślił, że w aktach sprawy znajdowało się pismo izby adwokackiej o wyznaczeniu adwokata, a także opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd zauważył, że WSA wzywając adwokata do złożenia pełnomocnictwa, nie wskazał, że pismo izby jest niewystarczające. NSA uznał, że w sytuacji, gdy strona nie kwestionuje ustanowienia pełnomocnika z urzędu, pismo izby adwokackiej o wyznaczeniu pełnomocnika jest wystarczającym dowodem jego umocowania, nawet bez dołączania do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa z podpisem strony. Sąd przyjął domniemanie, że wyznaczony adwokat działa w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, dla której został wyznaczony, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji braku kwestionowania przez stronę ustanowienia pełnomocnika z urzędu, pismo izby adwokackiej o wyznaczeniu pełnomocnika jest wystarczającym dowodem jego umocowania, nawet bez dołączania do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa z podpisem strony.

Uzasadnienie

NSA uznał, że pismo izby adwokackiej o wyznaczeniu pełnomocnika, w połączeniu z brakiem sprzeciwu strony, tworzy domniemanie udzielenia pełnomocnictwa. Nie jest konieczne formalne pełnomocnictwo z podpisem strony, jeśli okoliczności wskazują na jej zgodę na reprezentację przez wyznaczonego adwokata.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 244 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że wyznaczenie pełnomocnika przez organ samorządu zawodowego tworzy jedynie dla strony prawo do udzielenia temu pełnomocnikowi odpowiedniego pełnomocnictwa.

p.p.s.a. art. 37 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeżeli wcześniej go nie złożył. Stosowany głównie, gdy strona wybiera pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo izby adwokackiej o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu, w sytuacji braku sprzeciwu strony, jest wystarczającym dowodem umocowania. Nie jest konieczne dołączanie do akt sprawy formalnego pełnomocnictwa z podpisem strony, jeśli okoliczności wskazują na jej zgodę na reprezentację przez wyznaczonego adwokata.

Odrzucone argumenty

WSA argumentował, że stosunek pełnomocnictwa powstaje dopiero z chwilą udzielenia przez stronę pełnomocnictwa wyznaczonej osobie, a przepisy nie przewidują domniemania prawnego istnienia pełnomocnictwa. WSA wskazał na obowiązek pełnomocnika dołączenia pełnomocnictwa do pisma, jeśli wcześniej go nie złożył.

Godne uwagi sformułowania

można przyjąć domniemanie, że wyznaczony adwokat działa w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez stronę nie jest konieczne dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy czym innym jest udzielenie pełnomocnictwa określonej osobie, a czym innym pełnomocnictwo dołączone do akt sprawy jako dokument potwierdzający udzielenie pełnomocnictwa

Skład orzekający

Anna Lech

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że pismo izby adwokackiej o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu jest wystarczającym dowodem jego umocowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nawet bez formalnego pełnomocnictwa podpisanego przez stronę, o ile strona nie kwestionuje tego umocowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wymaga braku kwestionowania umocowania przez stronę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praktycznego dla adwokatów świadczących pomoc prawną z urzędu – dowodzenia swojego umocowania i prawa do wynagrodzenia. Interpretacja NSA jest kluczowa dla praktyki.

Czy pismo z izby adwokackiej wystarczy, by dostać zapłatę za pomoc prawną z urzędu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 163/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-02-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Gl 21/08 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2008-06-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 244 § 2, art. 37 § 1, art. 185 § 1 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adwokata B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 21/08 o odmowie przyznania adwokatowi B. J. zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy czasowego wycofania pojazdu z ruchu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postawieniem z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 21/08, odmówił adwokatowi B. J. zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], wskazując, że adwokat pomimo wezwania Sądu nie przedłożył pełnomocnictwa, a nadto poinformował, że pełnomocnictwo takie nie zostało przez stronę podpisane.
Sąd wskazał, że z art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż fakt wyznaczenia pełnomocnika przez organ samorządu zawodowego tworzy jedynie dla strony prawo do udzielenia temu pełnomocnikowi odpowiedniego pełnomocnictwa, z którego to prawa strona może nie skorzystać. W związku z tym, zdaniem Sądu, stosunek pełnomocnictwa powstaje w konsekwencji dopiero z chwilą udzielenia przez stronę pełnomocnictwa wyznaczonej przez właściwy organ samorządu zawodowego osobie.
Powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2008 r. sygn. akt II FZ 153/08, podkreślono, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują również instytucji domniemania prawnego istnienia pełnomocnictwa.
Sąd zaznaczył, że obowiązek, o którym mowa powyżej, potwierdza art. 46 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeżeli wcześniej go nie złożył. Dopiero bowiem pełnomocnictwo takie zezwala ustanowionemu pełnomocnikowi występować w sprawie.
W związku z tym Sąd pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie adwokat z urzędu B. J. nie został przez stronę umocowany do występowania w sprawie, a czynności jakie w sprawie podjął nie stanowiły udzielenia pomocy prawnej, za którą przysługiwałoby mu wynagrodzenie przewidziane w art. 250 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na to postanowienie adwokat B. J. złożył zażalenie, podnosząc między innymi, że udzielenie pełnomocnictwa nie powinno przesądzać o tym, czy przyznać wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu, czy też nie.
Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje:
zauważyć należy, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej w Katowicach, które do biura podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęło w dniu 12 września 2009 r., informujące, że dla skarżącego A. M. został wyznaczony pełnomocnik z urzędu – adwokat B. J. W aktach sprawy znajduje się również opinia tegoż pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która to opinia została przesłana zarówno do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, jak i do skarżącego A. M.
Wśród dokumentacji niniejszej sprawy znajduje się także pismo adwokata B. J. adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, informujące, że skarżący poproszony o kontakt z Kancelarią celem podpisania pełnomocnictwa, nie dokonał tej czynności, na dowód czego dołączono kopię pisma skierowanego do skarżącego.
Podkreślić należy, że Sąd wzywając adwokata B. J. po raz drugi do złożenia pełnomocnictwa nie wskazał, że pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej w Katowicach uważa za niewystarczające.
Wskazać wypada, że to, iż art. 244 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa, że ustanowienie adwokata stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, nie oznacza, że w takim przypadku udzielenie pełnomocnictwa ma być potwierdzane dokumentem pełnomocnictwa złożonym do akt sprawy. Skoro bowiem strona występuje o ustanowienie adwokata i z góry wiadomo, że adwokatem tym w razie uwzględnienia wniosku będzie adwokat wyznaczony przez okręgową radę adwokacką, to należy założyć, że strona udziela pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi. Jeżeli więc okręgowa rada adwokacka kieruje do Sądu pismo, w którym wskazuje wyznaczonego adwokata i zawiadamia o tym stronę, to można przyjąć domniemanie, że wyznaczony adwokat działa w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, dla której został wyznaczony. W takim przypadku nie jest konieczne dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy, ponieważ przepis art. 37 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie przede wszystkim w sytuacji, gdy strona wybiera sobie osobę pełnomocnika i konieczne jest udokumentowanie udzielenia pełnomocnictwa. Należy bowiem mieć na uwadze, że czym innym jest udzielenie pełnomocnictwa określonej osobie, a czym innym pełnomocnictwo dołączone do akt sprawy jako dokument potwierdzający udzielenie pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 37 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy, w której skarżący nie zakwestionował czynności ustanowienia pełnomocnika z urzędu, przyjąć należy, że był on umocowany do działania w jego imieniu.
W związku z tym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy oraz udokumentowania w aktach sprawy, który adwokat został wyznaczony, to uznać należy, że okoliczność ustanowienia pełnomocnika jest wystarczająco udokumentowana bez potrzeby dołączenia do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa z podpisem strony. Nie można bowiem z góry zakładać, że strona nie udzieliła pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2005r., sygn. akt II OZ 519/05).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI