I OZ 156/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-03-16
NSAAdministracyjneWysokansa
przywrócenie terminugrzywnapostanowieniesąd administracyjnybłędne pouczeniezażalenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA przywracające termin do wniesienia zażalenia na grzywnę, uznając błędne pouczenie sądu za wystarczającą przesłankę przywrócenia terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wymierzył Dyrektorowi MOPS grzywnę za nieprzekazanie skargi. Następnie, po błędnym pouczeniu o środku zaskarżenia, przywrócił Dyrektorowi termin do wniesienia zażalenia. Z. R. złożył zażalenie na to postanowienie, kwestionując przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że błędne pouczenie sądu jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu, a zarzuty dotyczące merytorycznej zasadności grzywny lub statusu prawnego Dyrektora będą rozpatrywane na etapie zażalenia na postanowienie o grzywnie.

Sprawa dotyczy zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które przywróciło Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu termin do wniesienia zażalenia na postanowienie o wymierzeniu grzywny. Grzywna została nałożona za nieprzekazanie skargi Z. R. w trybie art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po doręczeniu postanowienia o grzywnie, Sąd błędnie pouczył Dyrektora MOPS o przysługującej skardze kasacyjnej, podczas gdy właściwym środkiem był zażalenie. Dyrektor MOPS złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, powołując się na błąd Sądu. WSA przychylił się do wniosku, uznając, że strona nie ponosi winy za uchybienie terminu spowodowane błędnym pouczeniem. Z. R. złożył zażalenie na to postanowienie, argumentując, że WSA powinien rozpatrzyć zasadność odwołania i że Dyrektor MOPS, jako prawnik, nie powinien powoływać się na błąd pouczenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Z. R. NSA podkreślił, że przywrócenie terminu jest możliwe, gdy uchybienie nie jest zawinione i nastąpiło wskutek przeszkody nie do usunięcia. Błędne pouczenie przez sąd zostało uznane za wystarczającą przesłankę do przywrócenia terminu. NSA zaznaczył, że na etapie rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu bada się jedynie jego zasadność w oparciu o art. 86 i 87 PPSA, a nie merytoryczną stronę sprawy głównej. Argumenty dotyczące statusu prawnego Dyrektora MOPS lub zasadności samej grzywny będą rozpatrywane na etapie rozpoznawania zażalenia na postanowienie o grzywnie. NSA powołał się również na konstytucyjne i konwencyjne prawo do sądu, wskazując, że błędne pouczenie sądu nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, błędne pouczenie strony przez sąd o przysługującym środku zaskarżenia i terminie jego wniesienia jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu do wniesienia tego środka, jeśli uchybienie nie było zawinione przez stronę.

Uzasadnienie

NSA uznał, że błędne pouczenie przez sąd o środku zaskarżenia (skarga kasacyjna zamiast zażalenia) i terminie jego wniesienia, skutkujące uchybieniem terminu do wniesienia właściwego środka (zażalenia), stanowi przeszkodę, której strona nie mogła usunąć, a zatem nie jest zawinione. Prawo do sądu gwarantuje, że błąd sądu nie może negatywnie wpływać na możliwość dochodzenia praw przez stronę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

PPSA art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe, gdy uchybienie nie było przez stronę zawinione i nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć.

PPSA art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona jest obowiązana uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje zażalenia na postanowienia WSA.

PPSA art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje zażalenia na postanowienia WSA.

Pomocnicze

PPSA art. 54 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy obowiązku przekazania skargi przez organ do sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne pouczenie strony przez sąd o przysługującym środku zaskarżenia i terminie jego wniesienia stanowi wystarczającą przesłankę do przywrócenia terminu. Na etapie wniosku o przywrócenie terminu bada się jedynie zasadność tego wniosku, a nie merytoryczną stronę sprawy głównej. Prawo do sądu wymaga, aby błąd sądu nie pozbawiał strony możliwości dochodzenia praw.

Odrzucone argumenty

WSA powinien rozpatrywać zasadność odwołania na etapie przywracania terminu. Dyrektor MOPS, jako prawnik, nie powinien powoływać się na błąd pouczenia.

Godne uwagi sformułowania

błędne pouczenie jest wystarczającym uzasadnieniem przywrócenia terminu Sąd bada tylko i wyłącznie zasadność tego wniosku w oparciu o art. 86 i art. 87 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast nie ustosunkowuje się merytorycznie do sprawy "głównej". błędne pouczenie Sądu nie może rodzić dla strony negatywnych konsekwencji

Skład orzekający

Anna Lech

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przywrócenia terminu w przypadku błędnego pouczenia przez sąd, zasady rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy błąd pouczenia jest ewidentny i wynika z dokumentów sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne sądu mogą wpływać na prawa strony i jak sądy podchodzą do ich korygowania, co jest istotne dla praktyków prawa.

Błąd sądu nie może kosztować strony prawa do obrony – NSA przywraca termin mimo błędnego pouczenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 156/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-03-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I OZ 304/11 - Postanowienie NSA z 2011-04-29
IV SO/Wr 12/10 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2010-10-12
Skarżony organ
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 86, art. 87, art. 184 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SO/Wr 12/10 przywracające termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt IV SO/Wr 12/10 wymierzające grzywnę Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z wniosku Z. R. o wymierzenie Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. grzywny za nieprzekazanie skargi w trybie art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt IV SO/Wr 12/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wymierzył Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. grzywnę w kwocie 100 zł za nieprzekazanie skargi Z. R. temuż Sądowi w trybie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Doręczając powyższe postanowienie stronom Sąd pouczył, że przysługuje od niego skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia.
Postanowienie Sądu doręczono stronom tego postępowania w dniu 22 października 2010 r., na co wskazują zwrotne potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach sprawy.
W dniu 8 listopada 2010 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 12 października 2010 r., podnosząc, że został błędnie pouczony co do przysługującego mu środka zaskarżania. Wskazał, że Sąd pouczył go, iż od postanowienia o ukaraniu grzywną przysługuje skarga kasacyjna, podczas, gdy w istocie prawidłowym środkiem zaskarżenia od takiego postanowienia jest zażalenie.
W związku z tym Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. zaznaczył, że uchybienie terminu nie wynika z jego winy, lecz z błędnego pouczenia Sądu o trybie i terminie zaskarżenia postanowienia. Za takie zaś uchybienie Sądu strona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SO/Wr 12/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przywrócił Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. termin do wniesienia zażalenia, wskazując, że rzeczywiście Sąd, przesyłając Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej postanowienie o wymierzeniu grzywny, błędnie pouczył go o prawie wywiedzenia od niego skargi kasacyjnej, w sytuacji, kiedy na postanowienie tego rodzaju przysługuje zażalenie, składane w krótszym, siedmiodniowym terminie.
Sąd stwierdził, że strona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji za błędne pouczenie wystosowane przez Sąd i dlatego uznał, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu.
Na to postanowienie zażalenie złożył Z. R. ponosząc, że Sąd orzekając o przywróceniu terminu powinien rozpatrywać zasadność samego odwołania oraz wskazał, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. jest prawnikiem i "ma ludzi", wobec czego nie może się powoływać na złe pouczenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
zgodnie z art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia, okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazać w tym miejscu należy, że strona może się domagać przywrócenia terminu jedynie wtedy, gdy jest w stanie uprawdopodobnić (a nie udowodnić), że uchybienie terminu do dokonania określonej czynności nastąpiło bez jej winy, ze względu na okoliczności od niej niezależne, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienia NSA z dnia 25 maja 2004r., sygn. akt FZ 63/04 oraz z dnia 15 grudnia 2004r., sygn. akt OZ 809/2004).
Konsekwencją powyższych rozważań będzie zatem uznanie, że błędne pouczenie jest wystarczającym uzasadnieniem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W niniejszej sprawie Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. wykazał, iż powodem uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia, było błędne pouczenie go o przysługujących mu środkach zaskarżenia. Wynika to bowiem jednoznacznie ze znajdującego się w aktach sprawy pouczenia znajdującego się przy odpisie postanowienia z dnia 12 października 2010 r. o wymierzeniu mu grzywny.
Zaznaczyć przy tym należy, że na etapie rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności Sąd bada tylko i wyłącznie zasadność tego wniosku w oparciu o art. 86 i art. 87 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast nie ustosunkowuje się merytorycznie do sprawy "głównej". W niniejszej sprawie oznacza to, że w zaskarżonym postanowieniu z dnia 22 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł się odnieść do zasadności postanowienia o wymierzeniu grzywny. Tym bowiem może się zająć tylko i wyłącznie rozpoznając zażalenie na to postanowienie. Zanim zaś rozpozna takie zażalenie, musiał ocenić zasadność wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, biorąc pod uwagę tylko i wyłącznie przesłanki określone w art. 86 i art. 87 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co też w niniejszej sprawie uczynił, uznając, że przesłanki takie przez stronę zostały wykazane.
Zatem zarzuty podniesione w tej kwestii w niniejszym zażaleniu są nieuzasadnione.
Podniesione w zażaleniu argumenty, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. jest prawnikiem i "ma ludzi", mogą natomiast być rozpoznane dopiero na etapie zażalenia na postanowienie o wymierzeniu grzywny, nie zaś na etapie rozpoznania zasadności przywrócenia terminu do jego wniesienia.
W związku z tym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle niniejszej sprawy i okoliczności jej towarzyszących, jak również pamiętając o zasadzie, że należy tak interpretować przepisy obowiązującego prawa, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej, o czym stanowi art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), która formułuje prawo do sądu "jako gwarancję poszanowania praw człowieka", uznać należy, że błędne pouczenie Sądu nie może rodzić dla strony negatywnych konsekwencji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.