I OZ 153/23

I OZ 153/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 247, art. 51 § 1 i 2, art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Dnia 18 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 marca 2023 r., sygn. akt II SPP/Gl 22/23 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. G. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 28 lipca 2022 r. M. G. złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. Na skutek zobowiązania Sądu, wnioskodawca podał, że nie złożył ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a. Nadto, wnioskodawca złożył wniosek w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 6 marca 2023 r., sygn. akt II SPP/Gl 22/23, odmówił M. G. przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – dalej "p.p.s.a."), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W ocenie Sądu, taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Sąd podkreślił, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż niezłożenie ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a. stanowi powód do stwierdzenia, że skarga jest niedopuszczalna i wobec tego podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Wobec tego Sąd stwierdził, że niedopuszczalność skargi wynikająca z jej oczywistej bezzasadności w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, wskazując, że w całości podtrzymuje skargę na bezczynność Wojewody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).
Należy wskazać, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość/bezczynność postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest wniesienie ponaglenia w toku postępowania, którego prowadzenie w sposób przewlekły/bezczynny kwestionuje się w skardze. Norma prawna, z której wynika konieczność wniesienia ponaglenia w toku postępowania administracyjnego wynika wprost z językowego odczytania art. 37 K.p.a. Przemawiają za nią także racje systemowe i funkcjonalne. Przy czym ponaglenie, by spełnić przypisane mu przez ustawodawcę funkcje musi zostać złożone w toku postępowania. Tylko wtedy stanowi ono wyczerpanie środka zaskarżenia. Jeśli nie zostanie złożone w toku postępowania, to nie może być uznane za środek zaskarżenia przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.), który służy stronie przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a w konsekwencji warunkuje dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego. Wobec tego skutki ponaglenia dla dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego można rozważać jedynie w kontekście ponaglenia skutecznie wniesionego. Tylko takie ponaglenie daje stronie możliwość wniesienia skargi do sądu. Skarga na przewlekłość/bezczynność, która nie została poprzedzona ponagleniem, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie skarżący nie złożył ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a., co wprost wskazał w piśmie z dnia 15 lutego 2023 r. (k- 13 akt o sygn. akt II SAB/Gl 10/23), zatem jego skarga była niedopuszczalna. Zasadnie więc Sąd I instancji odmówił mu przyznania prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności skargi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił jak w sentencji.