I OZ 367/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-30
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenia społeczneskładki emerytalno-rentowewykładnia wyrokupostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o wykładnię wyroku, uznając, że sprawa nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i nie można jej wykorzystywać do polemiki z orzeczeniem.

Skarżąca M. T. wniosła o wykładnię wyroku WSA dotyczącego składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe, twierdząc, że jego treść budzi wątpliwości. WSA oddalił jej wnioski, wskazując, że skarżąca polemizuje z wyrokiem, a nie wskazuje na wątpliwości interpretacyjne. NSA, powołując się na wcześniejsze postanowienie, w którym stwierdził brak wątpliwości, oddalił zażalenie na postanowienie WSA, podkreślając, że instytucja wykładni wyroku nie służy do polemiki ani modyfikacji orzeczenia.

Sprawa dotyczy zażalenia M. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2025 r., które oddaliło jej wnioski o wykładnię wyroku z dnia 27 września 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 924/24. Wyrok ten dotyczył sprzeciwu M. T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie opłacania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Skarżąca wielokrotnie zwracała się do Sądu I instancji o wykładnię wyroku, twierdząc, że jego treść budzi wątpliwości. WSA dwukrotnie oddalał jej wnioski, wskazując, że skarżąca polemizuje z uzasadnieniem wyroku i kwestionuje ustalenia faktyczne oraz zastosowanie przepisów, co nie jest przedmiotem postępowania o wykładnię wyroku. NSA w postanowieniu z dnia 25 marca 2025 r. sygn. akt I OZ 150/25 już stwierdził, że wyrok Sądu I instancji nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W obecnym postępowaniu NSA podzielił stanowisko WSA, że wnioski skarżącej nie odnosiły się do wątpliwości interpretacyjnych, lecz stanowiły polemikę z wyrokiem, do której służą inne środki prawne, takie jak skarga kasacyjna. W związku z tym NSA oddalił zażalenie, uznając, że wyrok WSA nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i nie zachodziła potrzeba jego wykładni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wykładnię wyroku nie może służyć polemice z treścią zapadłego orzeczenia, kwestionowaniu jego zasadności, uzupełnianiu lub modyfikacji rozstrzygnięcia, ani rozwijaniu argumentacji uzasadnienia.

Uzasadnienie

Instytucja wykładni wyroku ma na celu rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku. Nie jest przeznaczona do kwestionowania jego zasadności ani do polemiki z jego treścią, do czego służą inne środki prawne, takie jak skarga kasacyjna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 158

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok WSA z dnia 27 września 2024 r. nie wywołuje wątpliwości interpretacyjnych. Instytucja wykładni wyroku nie służy do polemiki z jego treścią ani kwestionowania jego zasadności. Zarzuty naruszenia prawa przewidziane są do rozpoznania w skardze kasacyjnej, a nie w trybie wykładni wyroku. Sąd I instancji prawidłowo uwzględnił wcześniejsze postanowienie NSA stwierdzające brak wątpliwości interpretacyjnych.

Odrzucone argumenty

Treść wyroku WSA z dnia 27 września 2024 r. budzi wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia i sposobu jego wykonania. Sąd I instancji naruszył art. 158 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Wystąpienie o wykładnię nie może więc służyć polemice z treścią zapadłego orzeczenia czy też kwestionowaniu jego zasadności, gdyż do tego przewidziano inne środki prawne. Omawiaana instytucja nie może prowadzić do uzupełnienia czy też modyfikacji rozstrzygnięcia zawartego w wyroku, ani też do rozwinięcia argumentacji przytoczonej na jego uzasadnienie. Skarżąca stara się bowiem wykazać wadliwość wyroku z 27 września 2024 r., a nie wskazuje na ewentualne wątpliwości interpretacyjne, które mogłyby zostać wyjaśnione w trybie wykładni wyroku.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykładni wyroku w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz ograniczeń tej instytucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wątpliwości interpretacyjnych, potwierdzonej już wcześniejszym orzeczeniem NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i wykładni wyroku, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani szerokiego kontekstu społecznego.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 367/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OZ 151/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-25
II SA/Gd 924/24 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-09-27
I OZ 150/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 924/24 o oddaleniu wniosków o wykładnię wyroku w sprawie ze sprzeciwu M. T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 2024 r. nr SKO Gd/3426/23 w przedmiocie opłacania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 27 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 924/24, oddalił sprzeciw M. T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 7 sierpnia 2024 r. nr SKO Gd/3426/23 w przedmiocie opłacania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe (k. 25).
Pismem z 20 listopada 2024 r. skarżąca zwróciła się do Sądu I instancji o wykładnię ww. wyroku (k. 57-58). Postanowieniem z 27 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek skarżącej o wykładnię wyroku z 27 września 2024 r. (k. 62), a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25 marca 2025 r., sygn. akt I OZ 150/25, oddalił zażalenie skarżącej na ww. postanowienie (k. 149). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że wyrok Sądu I instancji z 27 września 2024 r. nie wywołuje żadnych wątpliwości interpretacyjnych, nie zachodziła więc konieczność dokonania wykładni w trybie art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.").
W dniu 29 listopada 2024 r. skarżącą złożyła do Sądu I instancji pismo, którym polemizowała z uzasadnieniem wyroku z 27 września 2024 r. (k. 73). Pismem z 5 grudnia 2024 r. Sąd I instancji poinformował skarżącą, że jej wniosek z 20 listopada 2024 r. o wykładnię wyroku został już rozpoznany postanowieniem z 27 listopada 2024 r. Sąd I instancji wezwał również skarżącą do sprecyzowania, czy pismo z 28 listopada 2024 r. stanowi kolejny wniosek o dokonanie wykładni wyroku z 27 września 2024 r. (k. 80). W piśmie z 12 grudnia 2024 r. skarżąca wyjaśniła, że Sąd I instancji nie rozstrzygnął wątpliwości co do treści wyroku, więc domaga się ich rozstrzygnięcia (k. 84). W piśmie z 28 marca 2025 r. skarżąca wskazała na kolejne wątpliwości związane z wykładnią uzasadnienia ww. wyroku (k. 171).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r., na podstawie art. 158 p.p.s.a., oddalił wnioski skarżącej o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 27 września 2024 r. (k. 184) W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że treść wniosków skarżącej z 28 listopada 2024 r. i 28 marca 2025 r. o dokonanie wyjaśnienia treści wyroku, nie odnosi się do wątpliwości w zakresie treści uzasadnienia. Zdaniem Sądu I instancji skarżąca we wnioskach podejmuje polemikę ze stanowiskiem Sądu zaprezentowanym w uzasadnieniu wyroku, w szczególności kwestionuje dokonaną przez Sąd kontrolę postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, prawidłowości przeprowadzenia postępowania przez organ drugiej instancji, a także interpretację i zastosowanie art. 138 § 1 k.p.a. i art. 136 k.p.a. Zdaniem Sądu I instancji, tego rodzaju zarzuty nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w trybie art. 158 p.p.s.a., gdyż do tego rodzaju zarzutów naruszenia prawa przewidziana jest skarga kasacyjna. Ponadto Sąd I instancji zauważył, że brak podstaw do wyjaśnienia treści wyroku w niniejszej sprawie został już przesądzony prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2025 r. (k. 185-187).
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca M. T., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (k. 202-204).
Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 158 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 27 września 2024 r., mimo że w ocenie skarżącej jego treść budzi wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, a także sposobu wykonania zapadłego w sprawie wyroku, co w konsekwencji może zmierzać do niepowetowanych i negatywnych skutków jakie orzeczenie to ma wywołać.
W uzasadnieniu zażalenia rozwinięto argumentację na poparcie ww. zarzutu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 158 p.p.s.a. sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Celem instytucji, jaką jest oficjalna wykładnia wyroku, jest rozstrzygnięcie wątpliwości, co do jego treści. Wystąpienie o wykładnię nie może więc służyć polemice z treścią zapadłego orzeczenia czy też kwestionowaniu jego zasadności, gdyż do tego przewidziano inne środki prawne. Podobnie omawiana instytucja nie może prowadzić do uzupełnienia czy też modyfikacji rozstrzygnięcia zawartego w wyroku, ani też do rozwinięcia argumentacji przytoczonej na jego uzasadnienie.
W niniejszej sprawie, przede wszystkim, należy mieć na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 marca 2025 r., sygn. akt I OZ 150/25, stwierdził jednoznacznie, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 27 września 2024 r. nie wywołuje żadnych wątpliwości interpretacyjnych, nie zachodziła więc konieczność dokonania wykładni w trybie art. 158 p.p.s.a. W tej sytuacji Sąd I instancji, rozpoznając ponowne wnioski skarżącej M. T. o wykładnię wyroku z 27 września 2024 r. zobligowany był uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w ww. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2025 r. – co też prawidłowo uczynił.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że treść wniosków skarżącej o wykładnię wyroku, nie odnosi się do wątpliwości w zakresie treści uzasadnienia, ale stanowi nieuprawnioną w tym trybie polemikę z wyrokiem. Skarżąca stara się bowiem wykazać wadliwość wyroku z 27 września 2024 r., a nie wskazuje na ewentualne wątpliwości interpretacyjne, które mogłyby zostać wyjaśnione w trybie wykładni wyroku. Rację zatem ma Sąd I instancję, że do podnoszenia zarzutów naruszenia prawa przewidziana jest skarga kasacyjna, a nie wniosek o wykładnię wyroku.
W tych okolicznościach zasadnym zatem było wydanie przez Sąd I instancji postanowienia o oddaleniu wniosków skarżącej o wykładnię wyroku z 27 września 2024 r.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne do Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI