I OZ 1491/16

I OZ 1491/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-10-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
III SO/Kr 43/13 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2013-09-24
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 246 § 1, art. 255
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2016 r., sygn. akt III SO/Kr 43/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie z wniosku J. J. o wymierzenie grzywny Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, powołując się m.in. na treść art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), postanowieniem z dnia 19 września 2016 r. odmówił J. J. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że 12 kwietnia i 3 czerwca 2016 r. J. J. złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Sąd I instancji stwierdził, że skarżący w złożonych wnioskach nie przedstawił w wystarczający sposób sytuacji materialnej swojego gospodarstwa domowego. Nie udzielił też dodatkowych wyjaśnień, o które był wzywany w trybie art. 255 P.p.s.a. Nie są zatem znane podstawowe informacje o aktualnej sytuacji materialnej skarżącego, chociażby skąd czerpie środki do życia i jakie ma wydatki. Skarżący nie wykazał również, że jego sytuacja materialna jest tak zła, że nie są zaspokajane jego podstawowe potrzeby bytowe. Swoich twierdzeń w tej kwestii nie poparł żadnymi okolicznościami. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony, albowiem nie złożył on niezbędnych wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej i nie udokumentował podnoszonych we wniosku okoliczności.
J. J., w złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu zakwestionował jego prawidłowość.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego skargę (art. 199 P.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie w stosunku do osób będących w trudnej sytuacji materialnej. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obowiązana jest wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie zaś do treści art. 252 § 1 i 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i o dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i jej możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 P.p.s.a). Z konstrukcji powołanych przepisów wynika, że rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie prawa pomocy zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Zatem to sprawą wnioskodawcy jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Jednocześnie na sądzie nie ciąży obowiązek prowadzenia z urzędu postępowania w celu wyjaśnienia wątpliwości co do sytuacji majątkowej wnioskodawcy, w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od podania stosownych danych umożliwiających pełną ocenę jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych, albo gdy przedstawia je w sposób nierzetelny i niejasny, a przede wszystkim nieczyniący zadość wezwaniu, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący był wzywany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń obrazujących jego sytuację finansową. Wezwanie Sądu z dnia 8 sierpnia 2016 r. szczegółowo wskazywało, jakie dane skarżący powinien przedstawić, aby możliwa była ocena jego sytuacji materialnej pod kątem spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 P.p.s.a. Skarżący nie zastosował się jednak do tego wezwania i nie przedłożył żądanych dokumentów oraz nie złożył wyczerpujących wyjaśnień, które umożliwiłyby Sądowi I instancji weryfikację jego sytuacji majątkowej.
W tej sytuacji, podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Również w zażaleniu skarżący nie przedstawił okoliczności, które podważyłyby dokonaną przez Sąd ocenę przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.