I OZ 146/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-02-27
NSAnieruchomościŚredniansa
wywłaszczenienieruchomościodszkodowaniewpis sądowyskarga kasacyjnasądy administracyjneprawo rzeczoweadministracja

NSA uchylił zarządzenie WSA wzywające do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej, uznając, że w sprawie o wywłaszczenie nieruchomości właściwy jest wpis stały, a nie stosunkowy.

Minister Infrastruktury złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA uchylającego decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości. WSA wezwał Ministra do uzupełnienia wpisu sądowego, naliczając wpis stosunkowy. Minister złożył zażalenie, argumentując, że w sprawie o wywłaszczenie właściwy jest wpis stały. NSA uwzględnił zażalenie, uchylając zarządzenie WSA i potwierdzając, że przedmiotem zaskarżenia było wywłaszczenie, a nie należność pieniężna.

Sprawa dotyczyła zażalenia Ministra Infrastruktury na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie, które wzywało do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku WSA uchylającego decyzję Ministra Infrastruktury, która z kolei uchylała decyzję Wojewody Mazowieckiego o wywłaszczeniu prawa użytkowania wieczystego i odszkodowaniu. Minister uiścił wpis stały od skargi kasacyjnej, jednak WSA uznał, że właściwy jest wpis stosunkowy i wezwał do uzupełnienia kwoty. Minister Infrastruktury w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów P.p.s.a. i rozporządzenia ws. wpisów, wskazując, że przedmiotem skargi było wywłaszczenie, a nie należność pieniężna, co uzasadniało wpis stały. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy P.p.s.a. dotyczące wpisów stosunkowych i stałych, uznał, że w sprawach, gdzie przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne, pobiera się wpis stały. Sąd stwierdził, że wyrok WSA uchylił decyzję dotyczącą wywłaszczenia, a kwestia odszkodowania była elementem wtórnym. W związku z tym, NSA uznał, że Minister prawidłowo uiścił wpis stały i uchylił zaskarżone zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne, pobiera się wpis stały. W przypadku skargi kasacyjnej od decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, zasadniczym przedmiotem zaskarżenia jest wywłaszczenie, a nie należność pieniężna.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach P.p.s.a. (art. 230, 231) i rozporządzenia ws. wpisów, wskazując, że wpis stosunkowy pobiera się tylko od spraw dotyczących należności pieniężnych. W tej sprawie przedmiotem była decyzja o wywłaszczeniu, a odszkodowanie stanowiło element wtórny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 230 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 231

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi § § 1 pkt 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądemi administracyjnymi § § 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi § § 2 ust.3 pkt. 5

P.p.s.a. art. 220 § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedmiotem skargi kasacyjnej w sprawie wywłaszczenia nieruchomości jest samo wywłaszczenie, a nie należność pieniężna, co uzasadnia pobranie wpisu stałego, a nie stosunkowego.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiot zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury w swojej istocie dotyczył przede wszystkim wywłaszczenia a nie należności pieniężnej kwestia ta jest elementem wtórnym w stosunku do samego wywłaszczenia

Skład orzekający

Maria Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie rodzaju wpisu sądowego (stały vs. stosunkowy) w sprawach dotyczących wywłaszczenia nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wpisu od skargi kasacyjnej w NSA, gdy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wywłaszczeniowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z opłatami sądowymi, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości, ale niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Wpis stały czy stosunkowy? NSA rozstrzyga o opłatach w sprawach o wywłaszczenie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 146/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1056/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-12-05
I OSK 564/09 - Wyrok NSA z 2010-02-11
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.230 § 1 i 2,art.231
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
§ 1 pkt 3, § 3, § 2 ust.3 pkt. 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, , , po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Infrastruktury na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1056/08 wzywające do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 5 grudnia 2008 r. w sprawie ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego i odszkodowania postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1056/08 po rozpoznaniu skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. uchylającą decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...]orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa użytkowania wieczystego przysługującego [...] S.A. w P. do gruntu położonego w obrębie S. I. i o odszkodowaniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Minister Infrastruktury, zaskarżając go w całości. Minister tytułem wpisu od skargi kasacyjnej uiścił wpis stały w kwocie 100 zł.
Zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2009 r. Przewodniczący, z powołaniem się na przepis § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.
w sprawie szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), wyznaczył od skargi kasacyjnej wpis stosunkowy na kwotę 935 zł i wezwał organ do uzupełnienia wpisu sądowego o kwotę 835 zł w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270; zwanej dalej P.p.s.a.).
Na powyższe zarządzenie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Minister Infrastruktury, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu zarządzeniu organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 231 P.p.s.a. w zw. z § 3 i § 1 pkt 2 oraz § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne ustalenie wysokości wpisu stosunkowego od skargi kasacyjnej na kwotę 935 zł, zamiast wpisu stałego.
Organ zarzucił, że przedmiotem skargi nie była należność pieniężna, lecz decyzja Ministra Infrastruktury uchylająca decyzję Wojewody Mazowieckiego orzekającą o wywłaszczeniu oraz ustaleniu odszkodowania. Wskazując na powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast pismami wszczynającymi postępowanie w sprawie są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania - art. 230 § 2 P.p.s.a.
Stosownie do art. 231 P.p.s.a. wpis stosunkowy od pism wszczynających postępowanie pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W pozostałych sprawach pobiera się wpis stały, którego wysokość określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazać należy, że wyrokiem z dnia 5 grudnia 2008 r. w przedmiotowej sprawie została uchylona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2007 r. orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa użytkowania wieczystego przysługującego [...] S.A. w P. oraz ustalającą odszkodowanie za wywłaszczone prawo użytkowania wieczystego. Przedmiot zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury w swojej istocie dotyczył przede wszystkim wywłaszczenia a nie należności pieniężnej, o której mowa w art. 216 i 231 P.p.s.a.
Jednym ze składników decyzji wywłaszczeniowej jest orzeczenie o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, jednakże kwestia ta jest elementem wtórnym w stosunku do samego wywłaszczenia - należy się ono i przyznaje się je za wywłaszczoną nieruchomość. To zaś oznacza, że w przypadku żądania uchylenia całej decyzji zasadniczym przedmiotem zaskarżenia jest wywłaszczenie, a nie należność pieniężna w rozumieniu art. 216 i 231 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OZ 511/08, sygn. akt I OZ 504/08 oraz sygn. akt I OZ 505/08).
W tym stanie rzeczy należy podzielić stanowisko żalącego organu, że prawidłowo opłacił skargę kasacyjną wpisem stałym wyliczonym na podstawie art. 231 P.p.s.a. w zw. z § 3 i § 1 pkt 2 oraz § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne i na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.