I OZ 1420/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-11-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnekoszty sądoweskarżącyzażalenieNSAWSApostanowienieuzasadnienie

NSA oddalił zażalenie D.W. na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, uznając brak wykazania zmiany sytuacji majątkowej.

Sprawa dotyczy zażalenia D.W. na postanowienie WSA we Wrocławiu odmawiające przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. D.W. wielokrotnie wnioskowała o prawo pomocy, jednak nie wykazała w sposób należyty zmiany swojej sytuacji finansowej od poprzednich rozpoznań wniosków. Sąd administracyjny pierwszej instancji wezwał ją do przedstawienia szczegółowych dokumentów dotyczących dochodów i wydatków, czego skarżąca nie uczyniła w sposób wystarczający. NSA uznał, że brak wykazania zmiany okoliczności faktycznych uniemożliwia przyznanie prawa pomocy, a zażalenie M.W. odrzucono jako złożone przez osobę niebędącą stroną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie D.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 sierpnia 2015 r., które odmówiło przyznania D.W. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. dotyczącej przekazania podania do Starostwa Powiatowego. Sąd pierwszej instancji już wcześniej, prawomocnym postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r., przyznał D.W. prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu) i odmówił w pozostałym zakresie. Następnie, postanowieniem z dnia 9 stycznia 2015 r., WSA ponownie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. D.W. złożyła kolejny wniosek 23 czerwca 2015 r. Sąd wezwał ją do wykazania zmiany sytuacji finansowej od poprzedniego wniosku oraz do przedstawienia szeregu dokumentów i wyjaśnień dotyczących dochodów, wydatków, zadłużenia, korzystania z pomocy społecznej, zdolności kredytowej oraz źródeł finansowania kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika. W odpowiedzi D.W. podała jedynie wysokość wspólnych emerytur swoich i męża, wskazując, że nie mają innych dochodów i nie są w stanie pokryć żadnych kosztów sądowych. WSA uznał, że przedstawione informacje nie były wystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a skarżąca nie wykonała należycie wezwania. NSA, rozpatrując zażalenie, powołał się na art. 165 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy może być zmienione lub uchylone tylko wskutek zmiany okoliczności sprawy. Ponieważ D.W. nie wykazała takiej zmiany, NSA oddalił jej zażalenie. Zażalenie M.W. zostało odrzucone jako złożone przez osobę niebędącą stroną postępowania ani adresatem zaskarżonego orzeczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał zmiany okoliczności faktycznych uzasadniającej wydanie postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 165 p.p.s.a., postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy może być zmienione lub uchylone tylko wskutek zmiany okoliczności sprawy. Wnioskodawczyni nie wykazała takiej zmiany, a przedstawione przez nią informacje nie pozwoliły na rzetelną weryfikację jej aktualnej sytuacji majątkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 165

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy może zostać zmienione lub uchylone tylko wskutek zmiany okoliczności sprawy.

p.p.s.a. art. 246

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 180

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez wnioskodawczynię zmiany okoliczności faktycznych uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Niewykonaie przez wnioskodawczynię wezwania sądu do przedstawienia dokumentów i wyjaśnień dotyczących sytuacji majątkowej. Zażalenie złożone przez osobę niebędącą stroną postępowania.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazała, że od rozpoznania poprzedniego wniosku w tym przedmiocie zmieniła się jej sytuacja finansowa i majątkowa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie aktualnego wniosku nie przedstawiła ona w sposób wiarygodny swojej sytuacji majątkowej nie wykonała przede wszystkim w sposób należyty skierowanego do niej wezwania nie były zaś wystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych nie wykazała, iż do zmiany takich okoliczności w niniejszym przypadku doszło wybiórcze przedstawienie przez skarżącą kilku informacji [...] niepozwalających w rzetelny sposób zweryfikować jej aktualnej sytuacji majątkowej, nie mogło także zostać uznane za należytą realizację tego obowiązku.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wnioskodawcy ubiegający się o prawo pomocy powinni pamiętać o obowiązku wykazania zmiany swojej sytuacji majątkowej od czasu poprzednich wniosków oraz o konieczności rzetelnego przedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, w których wnioskowane jest prawo pomocy. Kluczowe jest udokumentowanie zmiany sytuacji materialnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy, gdzie kluczowe jest spełnienie wymogów formalnych i dowodowych. Brak nietypowych faktów czy przełomowej interpretacji prawnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 1420/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-11-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-09-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6123 Zasób geodezyjny i kartograficzny
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Wr 175/11 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2016-04-27
I OZ 1419/15 - Postanowienie NSA z 2015-11-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 165, art. 246
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.W. i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 175/11 o odmowie przyznania D. W. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...] w przedmiocie przekazania podania do Starostwa Powiatowego w T. postanawia: 1. oddalić zażalenie D. W.; 2. odrzucić zażalenie M.W..
Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał D. W. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 9 stycznia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ponownie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
D. W., w dniu 23 czerwca 2015 r. złożyła w niniejszej sprawie po raz kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z dnia 24 czerwca 2015 r. skarżąca została pouczona, że w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie kwestia przyznania prawa pomocy była już oceniana, na wnioskodawczyni ciążył obowiązek wykazania, że od rozpoznania poprzedniego wniosku w tym przedmiocie zmieniła się jej sytuacja finansowa i majątkowa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca została również wezwana do nadesłania kserokopii następujących dokumentów i wyjaśnień: decyzji przyznającej świadczenie z opieki społecznej w okresie ostatniego półrocza (jeżeli wnioskodawca lub osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym pobierają takie świadczenia), dokumentów potwierdzających fakt swojego zadłużenia (kredyt) i jego wysokość, dowodów potwierdzających ponoszenie kosztów sądowych w deklarowanych wysokościach, zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości dochodu (np. tzw. odcinek emerytury) i innych osób prowadzących w gospodarstwie domowym, wskazania czy wnioskodawczyni korzysta z pomocy osób trzecich i czy posiada zdolność kredytową, podania z jakich źródeł wnioskodawczyni czerpie środki na ponoszenie dotychczasowych kosztów sądowych oraz na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru w innych sprawach i dlaczego z tego samego źródła nie może pokryć aktualnego wpisu sądowego od zażalenia, wskazania dlaczego - jeśli według twierdzeń znajduje się w niedostatku – nie wystąpi do dwójki swoich dorosłych dzieci o świadczenie alimentacyjne, podania w jakiej wysokości jest w stanie uiścić wpis sądowy od zażalenia. Ponadto poinformowano wnioskodawczynię, że powinna sprecyzować i udokumentować dane dotyczące wysokości aktualnych, miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu (opłaty za gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, wywóz śmieci, koszt lekarstw, itd.) i wskazać źródło ich pokrywania oraz wskazać dochody otrzymywane przez wszystkie osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie D. W., przesyłając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazała w nim, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem – M. W.; że posiadają działkę nr [...] i nr [...]; prócz emerytur nie mają żadnych innych dochodów; na wspólny dochód składają się emerytura skarżącej w wysokości [...] zł i emerytura M. W. – [...] zł, co daje łączną kwotę [...] zł. W piśmie z dnia 24 lipca 2015 r. wskazała ponadto, że nie korzystają wraz z mężem z opieki społecznej ani pomocy osób trzecich, kredyty i zadłużenie są ich sprawą, nie mają zdolności kredytowej oraz że ich dzieci są również w niedostatku. Nie są zatem w stanie pokryć żadnych kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2015 r. oddalił przedmiotowy wniosek.
W uzasadnieniu ww. postanowienia - powołując się na art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." – Sąd Wojewódzki stwierdził, że wniosek D. W. nie mógł zasługiwać na uwzględnienie bowiem nie przedstawiła ona w sposób wiarygodny swojej sytuacji majątkowej.
Nie wykonała przede wszystkim w sposób należyty skierowanego do niej wezwania z dnia 24 czerwca 2015 r. Oświadczenia przez nią zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w piśmie z dnia 24 lipca 2015 r. nie były zaś wystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Sąd Wojewódzki stwierdził przy tym, że dysponując jedynie danymi określającymi wysokość wspólnego dochodu D. i M. W. ([...] zł), bez wskazania żadnych innych danych, a w szczególności dotyczących miesięcznych wydatków, doszedł do wniosku, że sytuacja finansowa skarżącej pozwala na poniesienie kosztów sądowych, którymi obecnie są dwa wpisy sądowe od zażaleń w kwocie po 100 zł każdy. Ponadto, skarżąca wskazała, że nie są w stanie pokryć żadnych kosztów sądowych, ale nie podała przy tym z jakiś źródeł korzysta opłacając pełnomocnika z wyboru w innych sprawach.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Wojewódzki uznał, że okoliczności wskazane przez skarżącą nie były wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by było w pełni dokonać oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, tym bardziej, że okoliczności przez nią wskazane budziły wątpliwości, których - poprzez niezastosowanie się do wezwania - skarżąca nie usunęła. Okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie stanowiły podstawy uzasadniającej przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
D. i M. W. w zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zakwestionowali jego prawidłowość.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie D.W. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy mogło zostać zmienione lub uchylone tylko wskutek zmiany okoliczności sprawy.
Wskazany przepis uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy od zmiany okoliczności faktycznych, które uzasadniają wydanie przez sąd postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy, wydane postanowienie nie może być modyfikowane ani uchylone.
Zważywszy zatem, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż do zmiany takich okoliczności w niniejszym przypadku doszło, Sąd Wojewódzki nie mógł przyznać jej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie
Wskazać przy tym również należy, że wybiórcze przedstawienie przez skarżącą kilku informacji na formularzu PPF oraz w piśmie z dnia 24 lipca 2015 r. na skutek skierowanego do niego wezwania niepozwalających w rzetelny sposób zweryfikować jej aktualnej sytuacji majątkowej, nie mogło także zostać uznane za należytą realizację tego obowiązku. Tak więc również bez należytego wykazania zmiany sytuacji materialnej wnioskodawczyni, Sąd I instancji nie mógł przyznać jej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie.
Zażalenie M. W. podlegało zaś odrzuceniu, jako osoby niebedącej stroną w sprawie, ani adresatem zaskarżonego orzeczenia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 180 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI