II OZ 343/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowezażaleniesąd administracyjnypostanowienieprawomocnośćniedopuszczalnośćskarżącyNSAWSA

NSA oddalił zażalenie K. P. i odrzucił zażalenie D. K. na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy.

NSA rozpatrzył zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie WSA w Warszawie, które odrzuciło zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy. Sąd uznał, że zażalenie K. P. jest niedopuszczalne, ponieważ ustawa nie przewiduje środków odwoławczych od postanowień WSA wydanych po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza. Zażalenie D. K. zostało odrzucone jako niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, gdyż nie była ona stroną postępowania przed WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 130/24, którym odrzucono zażalenie na postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji odrzucił pierwotne zażalenie, wskazując, że zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., postanowienia WSA wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza są prawomocne z chwilą wydania i nie przysługują od nich środki odwoławcze. NSA podzielił to stanowisko w odniesieniu do zażalenia K. P., uznając je za niedopuszczalne. Natomiast zażalenie D. K. zostało odrzucone z przyczyn podmiotowych, ponieważ nie była ona stroną postępowania przed WSA, a postanowienie dotyczyło wyłącznie K. P. Tym samym NSA oddalił zażalenie K. P. i odrzucił zażalenie D. K.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego w przedmiocie rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż jest ono prawomocne z chwilą wydania i nie służą od niego żadne środki odwoławcze.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje środków odwoławczych od postanowień WSA wydanych po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza. WSA działa w tym przypadku jako instancja kontrolująca, a jego orzeczenia stają się prawomocne z chwilą wydania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 260 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 168 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenia sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze.

P.p.s.a. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie.

P.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.

P.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewidziano odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie K. P. jest niedopuszczalne, ponieważ ustawa nie przewiduje środków odwoławczych od postanowień WSA wydanych po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza. Zażalenie D. K. jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, gdyż nie była ona stroną postępowania przed WSA i nie była adresatem zaskarżonego postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenia sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych.

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących dopuszczalności zażaleń na postanowienia WSA w przedmiocie prawa pomocy oraz kwestii legitymacji procesowej do wniesienia środka odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ścieżki postępowania w przedmiocie prawa pomocy i kolejności orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością środków odwoławczych, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 343/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 260 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 130/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi D. K. i K. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2023 r., nr 1949/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K..
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 130/24 starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wskazanym wyżej zakresie. Od powyższego skarżąca wniosła sprzeciw.
Postanowieniem z dnia 8 października 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 130/24 utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego. Skarżąca złożyła na powyższe pismo nazwane skargą kasacyjną.
Powyższe pismo Sąd potraktował jako zażalenie i postanowieniem z dnia 21 listopada 2024 r. odrzucił je jako niedopuszczalne.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z kolei na podstawie art. 260 § 2 zd. drugie P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Orzeczenia sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.)
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosły K. P. i D. K..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie złożone przez K. P. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "P.p.s.a.", zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 P.p.s.a.
Tym samym Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał złożone zażalenie za niedopuszczalne i odrzucił je na podstawie art. 178 P.p.s.a.
Zażalenie wniesione przez D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne z innej przyczyny. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D. K. na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r. jest niedopuszczalne, ponieważ D. K. nie była adresatem tego postanowienia. Była nią wyłącznie K. P..
Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI