II OZ 347/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-04-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienie z opłatustanowienie adwokatapostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażaleniebezprzedmiotowość postępowania

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA umarzające postępowanie w sprawie wniosku o prawo pomocy, uznając, że kolejny wniosek był bezprzedmiotowy z uwagi na brak zmiany okoliczności.

Skarżący złożyli kolejny wniosek o prawo pomocy po tym, jak WSA przyznał im częściowe zwolnienie i ustanowił adwokata. WSA umorzył postępowanie w zakresie tego wniosku, uznając go za bezprzedmiotowy, ponieważ nie wykazano zmiany okoliczności od czasu poprzedniego postanowienia. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że kolejny wniosek był bezprzedmiotowy, gdyż prawo do pomocy zostało już przyznane i nie nastąpiła zmiana sytuacji materialnej skarżących.

Sprawa dotyczyła zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które umorzyło postępowanie w przedmiocie ich kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie z opłat sądowych i ustanowienie adwokata) oraz odmówiło przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Sąd I instancji uznał, że poprzednie postanowienie przyznające prawo pomocy w ograniczonym zakresie jest nadal aktualne, a skarżący nie wykazali zmiany swojej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby uwzględnienie nowego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Stwierdził, że kolejny wniosek o prawo pomocy był bezprzedmiotowy, ponieważ prawo do zwolnienia z opłat ponad kwotę 50 zł i ustanowienia adwokata zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem. NSA podkreślił, że postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane tylko w razie zmiany okoliczności, czego skarżący nie udowodnili, mimo wezwania sądu. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, dotyczący tych samych kwestii i przy braku zmiany okoliczności od czasu wydania prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie, jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu lub oddaleniu.

Uzasadnienie

Prawo pomocy przyznane prawomocnym postanowieniem jest 'skonsumowane'. Ponowny wniosek może być uwzględniony tylko w przypadku wykazania zmiany istotnych okoliczności na niekorzyść wnioskodawcy. Brak takiej zmiany uzasadnia umorzenie postępowania lub odmowę przyznania prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

P.p.s.a. art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazuje na możliwość umorzenia postępowania w kontekście wniosku o prawo pomocy.

P.p.s.a. art. 245 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje odmowę przyznania prawa pomocy.

P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki odmowy przyznania prawa pomocy w przypadku braku wykazania istotnych okoliczności.

P.p.s.a. art. 165

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia niekończące postępowania mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kolejny wniosek o prawo pomocy był bezprzedmiotowy, ponieważ prawo do zwolnienia z opłat ponad 50 zł i ustanowienia adwokata zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem. Skarżący nie wykazali zmiany istotnych okoliczności dotyczących ich sytuacji życiowej i materialnej, która uzasadniałaby ponowne przyznanie prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy może być tylko stwierdzenie, że sytuacja materialna skarżącej uległa zmianie (na niekorzyść) podlega rozpoznaniu, jednak w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności - podlega oddaleniu

Skład orzekający

Wiesław Kisiel

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty składania kolejnych wniosków o prawo pomocy i wymogi wykazania zmiany okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdzie prawo zostało już częściowo przyznane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowych kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy, co jest ważne dla praktyków, ale niekoniecznie interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 347/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-03-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wiesław Kisiel /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Wr 415/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2008-12-18
II OZ 917/17 - Postanowienie NSA z 2017-09-21
II OZ 333/18 - Postanowienie NSA z 2018-04-12
II OZ 334/18 - Postanowienie NSA z 2018-04-12
II OZ 335/18 - Postanowienie NSA z 2018-04-12
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 165, art. 184, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 21 kwietnia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Kisiel po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 marca 2010 r., II SA/Wr 415/03, w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W. i J. W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego oraz bezodpływowego zbiornika na ścieki postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2009 r. przyznał D. W. i M. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz ustanowił im adwokata.
D. W. i M. W. w dniu 13 stycznia 2010 r. złożyli kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 12 marca 2010 r., II SA/Wr 415/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie w zakresie wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Sąd I. instancji podniósł, że prawo pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz ustanowienia adwokata jest nadal aktualne. Z tego względu Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe (art.161 § 1 pkt 3 w zw. z art.64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm., powołanej dalej jako P.p.s.a.).
Przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy może być tylko stwierdzenie, że sytuacja materialna skarżącej uległa zmianie (na niekorzyść) od chwili wydania poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie. To na wnioskodawcach ciążył obowiązek wskazania takich zmienionych okoliczności i wykazania, że te zmienione okoliczności uzasadniałyby obecnie przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący, mimo wezwania, nie wskazali takich okoliczności i dlatego Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (art.245 § 2 w zw. z art.246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D. W. i M. W.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżącym na podstawie prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2009 r. przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz ustanowiono adwokata.
Wobec powyższego kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w części przekraczającej kwotę 50 zł i ustanowienie pełnomocnika, jak prawidłowo stwierdził Sąd I. instancji, jest bezprzedmiotowy. Strona nie może skutecznie domagać się od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika oraz zwolnienia od kosztów sądowych w części przekraczającej kwotę 50 zł, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu.
Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art.165 P.p.s.a.). Jak przyjęto w judykaturze, po wydaniu postanowienia niekończącego postępowania w sprawie zgłoszony ponownie wniosek dotyczący tej samej kwestii, podlega rozpoznaniu, jednak w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności - podlega oddaleniu.
Podstawą oceny dokonanej przez Sąd I. instancji w zaskarżonym postanowieniu było prawidłowe przyjęcie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka "zmiany okoliczności sprawy", ponieważ wnioskodawcy nie wykazali, mimo wezwania Sądu, zmiany istotnych okoliczności dotyczących ich sytuacji życiowej i materialnej.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI