I OZ 1375/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-11-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegopostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnenieruchomościwywłaszczeniebezstronność sędziegozażalenieWSANSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o wyłączenie sędziów, uznając brak podstaw do ich wyłączenia.

NSA rozpatrywał zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości. Skarżący zarzucał sędziom stronniczość, wskazując na niekorzystne dla niego poglądy prawne i rozstrzygnięcia. NSA, podzielając stanowisko WSA i utrwalone orzecznictwo, uznał, że brak jest podstaw do wyłączenia sędziów, gdyż nie wykazano żadnych okoliczności budzących wątpliwości co do ich bezstronności, a jedynie odmienne wnioski skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie B.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 lipca 2015 r., które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziów WSA od orzekania w sprawie dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości. Skarżący domagał się wyłączenia sędziów Tamary Dziełakowskiej, Jolanty Górskiej oraz Doroty Jadwiszczok, argumentując, że reprezentują oni poglądy prawne niekorzystne dla niego i wydają rozstrzygnięcia niezgodne z jego oczekiwaniami. Sąd I instancji, powołując się na art. 18 i 19 P.p.s.a., uznał, że takie okoliczności nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, a zarzuty dotyczące naruszeń procesowych powinny być kierowane w drodze środków zaskarżenia. Podkreślono, że sędziowie złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia, a ich prawdziwość nie budziła wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko WSA i utrwalone orzecznictwo, w tym pogląd Sądu Najwyższego o wiarygodności oświadczeń sędziego, oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu eliminowanie wątpliwości co do jego bezstronności, a nie kwestionowanie zasadności podjętych rozstrzygnięć. Skoro skarżący nie wykazał istnienia okoliczności podważających wiarygodność oświadczeń sędziów, a jedynie wyciągał odmienne wnioski, nie zaszły podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka okoliczność nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż nie może być oceniana jako mogąca wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące poglądów prawnych sędziego lub sposobu rozpoznania wniosków dowodowych mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Podstawą wyłączenia są konkretne okoliczności mogące wzbudzić wątpliwości co do bezstronności, a nie subiektywna ocena strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do wyłączenia sędziego zgodnie z art. 18 i 19 P.p.s.a. Oświadczenie sędziego o braku podstaw do wyłączenia jest wiarygodne, jeśli nie budzi wątpliwości. Odmienne poglądy prawne lub niekorzystne rozstrzygnięcia nie są podstawą do wyłączenia sędziego.

Odrzucone argumenty

Sędziowie reprezentują poglądy prawne niekorzystne dla skarżącego. Sędziowie wydają rozstrzygnięcia niezgodne z oczekiwaniami skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, w oczenie skarżącego, dla niego niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w postępowaniu administracyjnosądowym, potwierdzająca, że subiektywne odczucia strony co do poglądów prawnych sędziego lub niekorzystnych rozstrzygnięć nie są podstawą do jego wyłączenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu administracyjnosądowym. Wymaga wykazania konkretnych okoliczności budzących wątpliwości co do bezstronności, a nie jedynie odmiennych wniosków strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego - wyłączenia sędziego. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, przypomina o gwarancjach procesowych i kryteriach stosowania instytucji wyłączenia.

Czy niekorzystne dla Ciebie orzeczenie sędziego oznacza jego stronniczość? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 1375/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-09-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
II SA/Gd 181/15 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2016-01-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 18, art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 181/15 oddalające wniosek o wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: Tamary Dziełakowskiej, Jolanty Górskiej oraz Doroty Jadwiszczok od orzekania w sprawie ze skargi B.F. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 29 stycznia 2015 r., nr [..] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 181/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił wniosek B.F. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: Tamary Dziełakowskiej, Jolanty Górskiej oraz Doroty Jadwiszczok od orzekania w sprawie ze skargi B.F. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 29 stycznia 2015 r., nr [..] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie występuje żadna z przesłanek określonych w art. 18 § 1 oraz art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej też jako ,,P.p.s.a.").
Zdaniem Sądu I instancji, okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącego, dla niego niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych w toku postępowania, jak również sposobu ewentualnego rozpoznania wniosków dowodowych mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego.
Sąd I instancji wskazał ponadto, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień.
Z oświadczenia złożonych przez sędziów wynika, że nie zachodzą jakiekolwiek podstawy uzasadniające wniosek o ich wyłączenie.
Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. I OZ 89/13; postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. II OZ 541/12; postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 1067/11; postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. I OZ 571/11).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył B.F., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), ale również wówczas, jeżeli istniejące okoliczności mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.).
Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wynika z oświadczeń złożonych przez wskazanych we wniosku o wyłączenie sędziów: sędziego WSA Tamary Dziełakowskiej, sędziego WSA Jolanty Górskiej oraz sędziego WSA Doroty Jadwiszczok, brak jest jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie.
Należy przywołać stanowisko Sądu Najwyższego, który uznał że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sąd w składzie orzekającym pogląd ten w pełni podziela.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2007 sygn. akt II OZ 1474/06, postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10).
Należy również podkreślić, iż nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż skarżący kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego w danej sprawie. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2012 r., sygn. I OZ 368/12).
Zasadnie uznał Sąd I instancji, że B.F. nie wykazał, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność oświadczeń złożonych przez sędziów. W zasadzie wyciąga jedynie odmienne niż sąd wnioski z zaistniałych okoliczności.
W tych okolicznościach uznać należy, że nie zaszły podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie instytucji wyłączenia sędziego (art. 18 § 1 pkt 1 - 7 i art. 19 P.p.s.a.).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI