I OZ 1328/15

I OZ 1328/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Banasiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
II SA/Wr 549/12 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2016-07-14
I OZ 1043/17 - Postanowienie NSA z 2017-06-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 22 § 1 i 2w zw. z art. 24 § 1, art. 18, 19, 184 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 549/12 w pkt I) oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego Wiesława Jakubca, w pkt II) pozostawiające bez rozpoznania wniosek o wyłączenie "innych referendarzy sądowych zatrudnionych w Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu" od orzekania w sprawie ze skargi D. i M. W., M. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2012 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 października 2013 r. skarżący D. W. i M. W. złożyli wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie referendarza sądowego Wiesława Jakubca, zarzucając mu zmuszanie skarżących "do uporczywego wielokrotnego żebractwa". Wnieśli ponadto o wyłączenie wszystkich innych referendarzy sądowych zatrudnionych w Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu.
Referendarz sądowy Wiesław Jakubiec w dniu 4 listopada 2014 r. złożył oświadczenie, z którego wynika, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a"), ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do jego bezstronności (art. 19 wyżej wymienionej ustawy).
Pismami z dnia 4 listopada 2014 r. wezwano skarżących do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 7 października 2013 r., poprzez podanie imion i nazwisk "innych referendarzy sądowych zatrudnionych w Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu" oraz przyczyn mających uzasadnić ich wyłączenie – w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Powyższe wezwania doręczono skarżącym w dniu 21 listopada 2014 r.
W dniu 28 listopada 2014 r. skarżący D. W. i M. W. złożyli pismo, w którym przedstawili zarzuty stawiane sędziom orzekającym w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, w stosunku do których prawomocnie oddalono wniosek o ich wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 549/12, oddalił wniosek o wyłączenie referendarza Wiesława Jakubca oraz pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie "innych referendarzy sądowych zatrudnionych w Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu" od orzekania w sprawie ze skargi D. W. i M. W., M. W. i J. W.
Sąd podkreślił, że przyczynami wyłączenia referendarza sądowego z orzekania w konkretnej sprawie są okoliczności określone w art. 18 § 1 i art. 19 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie żadna z tych okoliczności – w ocenie Sądu – nie wystąpiła. Sąd miał na uwadze treść znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia referendarza sądowego Wiesława Jakubca. Ponadto podał, że skarżący w istocie nie podali żadnych okoliczności świadczących o zaistnieniu po stronie tego referendarza jakichkolwiek podstaw do jego wyłączenia od udziału w tej sprawie. Wyrazili jedynie opinię o tym, jak odbierają czynności referendarza w niniejszej sprawie oraz w innych sprawach przez nich zainicjowanych. Sąd I instancji wskazał, że niezadowolenie strony z rozstrzygnięć wydawanych przez referendarza w tej i innych sprawach nie jest przesłanką do wyłączenia go od orzekania w sprawie. Okoliczności podane przez skarżących nie wskazują natomiast na prawdopodobieństwo zaistnienia okoliczności, o jakich mowa w przywołanych wyżej przepisach.
Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie podnosząc argumenty tożsame ze złożonymi we wniosku oraz kwestie związane ze sprawą o rozgraniczenie nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 18 § 1 w związku z art. 24 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Zgodnie z art. 19 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a., sąd wyłącza referendarza sądowego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W świetle art. 20 § 1 i 2 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a., wniosek o wyłączenie referendarza strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana. Na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a. o wyłączeniu referendarza rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez referendarza, którego wniosek dotyczy.
Na stronie wnioskującej o wyłączenie referendarza spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia. Wnioskodawca powinien więc wskazać konkretne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza. Argumentacja odwołująca się jedynie do subiektywnego przekonania strony w tym względzie nie jest przesłanką do ewentualnego wyłączenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie podniesione przez skarżących argumenty nie wypełniają dyspozycji przepisu art. 18 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a., co skutkowałoby wyłączeniem referendarza sądowego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią one również wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia referendarza sądowego stosownie do treści art. 19 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a. W szczególności nie jest wystarczającą przesłanką wyłączenia subiektywne przekonanie skarżących o braku bezstronności referendarza sądowego. Przyczyny wyłączenia muszą zawsze mieć charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę konkretnych okolicznościach faktycznych uprawdopodobniających zasadność wniosku. Referendarz sądowy, którego dotyczył wniosek, złożył wymagane oświadczenie w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia.
W odniesieniu do pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wyłączenie "innych referendarzy zatrudnionych w Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu", wskazać należy, że zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zaznaczyć przy tym należy, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie jest terminem ustawowym, a terminy takie nie mogą być przez przewodniczącego przedłużane ani skracane.
Wobec brzmienia przedstawionej regulacji prawnej i niesprecyzowania przez skarżących – mimo upływu wyznaczonego terminu i zawartego w wezwaniu pouczenia – wniosku o wyłączenie "innych referendarzy zatrudnionych w Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu", uznać należy, że zasadnie pozostawiono ten wniosek bez rozpoznania.
Wobec powyższego zażalenie nie mogło być uznane za uzasadnione.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.