I OZ 1203/17

Naczelny Sąd Administracyjny2017-08-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćpostępowanie sądowo-administracyjnezażalenieNSAWSAp.p.s.a.

NSA oddalił zażalenia na postanowienie WSA odrzucające wniosek o wyłączenie sędziów, uznając brak podstaw do ich wyłączenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wyłączenie sędziów z powodu braku przesłanek ustawowych i braku konkretnych okoliczności wskazujących na wątpliwość co do ich bezstronności. Skarżący wnieśli zażalenia, podnosząc zarzuty dotyczące przedwczesnego rozpoznania wniosku i naruszenia przepisów poprzez rozpoznanie wniosków dotyczących kilku sędziów w jednym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia, uznając, że nie zaistniały przesłanki do wyłączenia sędziów, a zarzuty dotyczące procedury były bezzasadne.

Sprawa dotyczyła zażaleń na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziów E. L., E. S. i T. S. od udziału w postępowaniu. Wnioskodawca domagał się wyłączenia sędziów, powołując się na ewentualność utraty możliwości bezstronnego orzekania. Sąd I instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki z art. 18 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a wnioskodawca nie wykazał konkretnych okoliczności mogących budzić wątpliwości co do bezstronności sędziów, zgodnie z art. 19 p.p.s.a. Po złożeniu przez sędziów oświadczeń o braku wątpliwości co do ich bezstronności, wniosek został oddalony. J. B., K. B. i V. Sp. z o.o. wnieśli zażalenia, argumentując, że wniosek został rozpoznany przedwcześnie, przed usunięciem braków formalnych, oraz że naruszono przepisy poprzez rozpoznanie wniosków dotyczących każdego sędziego oddzielnie w jednym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenia, stwierdził, że ani we wniosku, ani w zażaleniach nie wskazano przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziów zgodnie z art. 18 i 19 p.p.s.a. Sąd uznał zarzuty za bezpodstawne i obliczone na przedłużenie postępowania, a także wskazał, że zaskarżone postanowienie zawierało punkty odnoszące się do każdego sędziego indywidualnie, co nie naruszało przepisów. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją przesłanki uzasadniające wyłączenie sędziego, jeśli wnioskodawca nie przedstawił konkretnych okoliczności wskazujących na wątpliwość co do bezstronności, a jedynie ogólne stwierdzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak jest podstaw do wyłączenia sędziego, gdy wnioskodawca nie wykazał konkretnych okoliczności podważających jego bezstronność, a jedynie ogólnikowo powołał się na możliwość utraty bezstronności. Oświadczenia sędziów o braku wątpliwości również potwierdzają brak podstaw do wyłączenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przypadki wyłączenia sędziego z mocy ustawy.

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki wyłączenia sędziego na wniosek strony, gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek do wyłączenia sędziego zgodnie z art. 18 i 19 p.p.s.a. Wnioskodawca nie wykazał konkretnych okoliczności podważających bezstronność sędziów. Zarzuty dotyczące przedwczesnego rozpoznania wniosku i naruszenia przepisów proceduralnych są bezzasadne. Rozpoznanie wniosku o wyłączenie kilku sędziów w jednym postanowieniu, zawierającym indywidualne odniesienia, jest dopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziów został rozpoznany przedwcześnie, przed usunięciem braków formalnych. Naruszenie przepisów postępowania poprzez rozpoznanie wniosków dotyczących każdego sędziego oddzielnie w jednym postanowieniu.

Godne uwagi sformułowania

Pozbawiony podstaw i obliczony na przedłużenie postępowania sądowego jest przy tym zarzut zażalenia, że wniosek był rozpoznany przedwcześnie ze względu na brak wskazania obiektywnych okoliczności wskazujących na istnienie względnych przesłanek wyłączenia. Ogólnikowość zarówno samego wniosku, jak i zażaleń, w tym multiplikowanie wniosków o wyłączenie, bez uprawdopodobnienia jakiejkolwiek okoliczności uzasadniającej takie wyłączenie, dobitnie świadczy o pozorności stawianych zarzutów i instrumentalnym wykorzystywaniu przepisów mających służyć bezstronności Sądu.

Skład orzekający

Jan Paweł Tarno

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z powodu braku wątpliwości co do jego bezstronności oraz dopuszczalności rozpoznawania wniosków o wyłączenie kilku sędziów w jednym postanowieniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Kiedy sędzia musi zostać wyłączony? NSA wyjaśnia, jak udowodnić wątpliwości co do bezstronności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 1203/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-07-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I SA/Wa 930/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-04-21
I OZ 968/17 - Postanowienie NSA z 2017-06-08
I OZ 969/17 - Postanowienie NSA z 2017-06-08
I OZ 970/17 - Postanowienie NSA z 2017-06-08
I OZ 971/17 - Postanowienie NSA z 2017-06-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 18, art. 19, art. 184 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń J. B., K. B. i V. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 930/13 oddalające wniosek M. B. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. L., E. S. i T. S. od udziału w sprawie ze skargi A. K., M. T., U. T. i L. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenia.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 kwietnia 2016 r., I SA/Wa 930/13 oddalił wniosek M. B. z 21 kwietnia 2016 r. o wyłączenie sędziów tegoż Sądu E. L., E. S. i T. S. od udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi A. K., M. T., U. T. i L. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jako powód wyłączenia M. B. podał ewentualność utracenia możliwości bezstronnego orzekania w sprawie. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej "p.p.s.a."), uzasadniające wyłączenie wskazanych sędziów z mocy ustawy. Również sam wnioskodawca nie wykazał, aby pomiędzy nim a sędziami, o wyłączenie których wnosi, istniał jakiś szczególny stosunek osobisty mogący poddawać w wątpliwość ich bezstronność przy orzekaniu. Wnioskodawca nie podał żadnych konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziego, a podana okoliczność nie uzasadnia wyłączenia.
Sąd wskazał, że złożone przez sędziów: E. L., E. S. i T. S. oświadczenia z 21 kwietnia 2016 r. pozwalają przyjąć, że po ich stronie nie istnieją okoliczności, które wywołują uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności tych sędziów (art. 19 p.p.s.a.).
Na powyższe postanowienie jednobrzmiące zażalenia wnieśli J. B., K. B. i V. Sp. z o.o. w W. wskazując, że wniosek został rozpatrzony przedwcześnie, przed usunięciem jego braków formalnych polegających na braku wskazania przez wnioskodawcę obiektywnych okoliczności, wskazujących na istnienie przesłanek wyłączenia. Ponadto wskazano, że wniosek dotyczył każdego ze wskazanych sędziów oddzielnie, więc naruszeniem przepisów postępowania było rozpoznanie wniosków w jednym postanowieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie w odniesieniu do wskazanych sędziów ani we wniosku skarżącego o wyłączenie, ani też w zażaleniach uczestników postępowania, nie można dopatrzeć się przesłanek, które uzasadniałyby wyłączenie podanych sędziów. Wskazany przez wnioskodawcę powód wyłączenia sędziów nie potwierdza zaistnienia przesłanek wyłączenia określonych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Pozbawiony podstaw i obliczony na przedłużenie postępowania sądowego jest przy tym zarzut zażalenia, że wniosek był rozpoznany przedwcześnie ze względu na brak wskazania obiektywnych okoliczności wskazujących na istnienie względnych przesłanek wyłączenia. Wskazana we wniosku przyczyna poddawała się weryfikacji i przesądza o braku zasadności zgłoszonego żądania. Ogólnikowość zarówno samego wniosku, jak i zażaleń, w tym multiplikowanie wniosków o wyłączenie, bez uprawdopodobnienia jakiejkolwiek okoliczności uzasadniającej takie wyłączenie, dobitnie świadczy o pozorności stawianych zarzutów i instrumentalnym wykorzystywaniu przepisów mających służyć bezstronności Sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie w odniesieniu do wskazanych sędziów ani we wniosku o wyłączenie, ani też w złożonych zażaleniach nie można dopatrzeć się okoliczności uzasadniających spełnienie którejkolwiek z przesłanek wyłączenia.
W związku z tym, a także wobec treści oświadczeń złożonych przez sędziów: E. L., E. S. i T. S. uznać należy, że Sąd I instancji w sposób właściwy ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie tych sędziów.
W odniesieniu zaś do zarzutu zażaleń o niezasadności rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów w jednym postanowieniu wskazać należy, że zaskarżone postanowienie zawiera trzy punkty, odnoszące się do każdego z sędziów objętych wnioskiem, co świadczy o rozpoznaniu wniosku indywidualnie w stosunku do każdego z sędziów, których wniosek dotyczył i nie narusza art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI