I OZ 12/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-01-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyadwokat z urzędusytuacja materialnaświadczenie rentowepostępowanie administracyjnesądy administracyjnezażalenie

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca dysponuje środkami na ustanowienie pełnomocnika, mimo dobrowolnego niepobierania świadczenia rentowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił M.S. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na wysokie zgromadzone świadczenie rentowe. M.S. wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił. NSA uznał, że wnioskodawca nie wykazał trudnej sytuacji materialnej, a dobrowolne niepobieranie renty nie może skutkować przyznaniem pomocy prawnej.

Sprawa dotyczyła zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Sąd I instancji uzasadnił odmowę tym, że skarżący jest uprawniony do świadczenia rentowego w kwocie ponad 115 tys. zł, którego dobrowolnie nie pobiera, co świadczy o jego zdolności do poniesienia kosztów pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Zgodnie z przepisami P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, a ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy. NSA stwierdził, że M.S. nie wykazał, iż jego sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie pomocy prawnej, a dobrowolne niepobieranie świadczenia rentowego jest jego wyborem, który nie może prowadzić do skorzystania z instytucji przeznaczonej dla osób faktycznie pozbawionych środków. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy, jeśli nie wykaże, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dobrowolne niepobieranie świadczenia rentowego, mimo jego znacznej wysokości, świadczy o możliwości poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika. Ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy, a jego wybory finansowe nie mogą prowadzić do skorzystania z instytucji prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 245 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, zwłaszcza w kontekście dobrowolnego niepobierania znacznego świadczenia rentowego.

Godne uwagi sformułowania

dobrowolnie nie pobiera nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy instytucji zarezerwowanej dla osób, które w rzeczywistości takich środków nie posiadają

Skład orzekający

Joanna Runge - Lissowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w kontekście sytuacji majątkowej wnioskodawcy, w szczególności gdy dobrowolnie nie pobiera on przysługujących mu świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów P.p.s.a. w zakresie prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa pomocy – ciężar dowodu sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy, a jego własne decyzje finansowe mogą wpływać na możliwość skorzystania z tej pomocy.

Czy dobrowolne niepobieranie renty pozbawi Cię prawa do darmowego adwokata?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 12/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-01-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Wa 3127/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-04-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 § 1 i 2, art. 184 w zw. a art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3127/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M.S. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Sąd podkreślił, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący jest uprawniony do świadczenia rentowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którego dobrowolnie nie pobiera. Kwota łącznego zgromadzonego dotychczas i nieodebranego przez niego świadczenia wynosi 115.903,35 zł. Powyższe – zdaniem Sądu Wojewódzkiego – świadczy o tym, że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty ustanowienia pełnomocnika.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M.S., domagając się jego uchylenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm), dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast § 3 cytowanego artykułu, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Według art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa uzasadniała wydanie odmiennego, niż zaskarżone postanowienia. Z wynikających z akt sprawy informacji o uzyskiwanych przez wnioskodawcę dochodach i ponoszonych wydatkach jednoznacznie wynika, iż dysponuje on środkami na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika. Dobrowolne niepobieranie przez M.S. świadczenia rentowego, jest zaś jego świadomym wyborem, który bezpośrednio rzutuje na jego sytuację finansową. Takie zachowanie wnioskodawcy nie może zaś skutkować skorzystaniem przez niego z instytucji zarezerwowanej dla osób, które w rzeczywistości takich środków nie posiadają.
W świetle powyższego Sąd I instancji zasadnie uznał, iż skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, że spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanej części. Ponownego podkreślenia wymaga, iż tego rodzaju pomoc jest zarezerwowana tylko dla osób, które znajdują się w naprawdę trudnej sytuacji materialnej i które, z uwagi na ich ciężką sytuację, nie mogą uiścić kosztów sądowych, bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania. Skarżący nie wykazał, iż do tej grupy się kwalifikuje.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI