I OZ 119/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-06-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
informacja publicznaprawo prasowebezczynność organureprezentacja stowarzyszeniaKRSstatutumocowaniepostępowanie sądowoadministracyjnezażaleniesąd administracyjny

NSA uchylił zarządzenie WSA o pozostawieniu bez rozpoznania pisma Stowarzyszenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zbadania umocowania reprezentanta Stowarzyszenia.

Stowarzyszenie złożyło zażalenie na zarządzenie WSA o pozostawieniu bez rozpoznania jego pisma w sprawie bezczynności Prokuratora. NSA wezwał do przedstawienia dokumentów potwierdzających umocowanie reprezentanta Stowarzyszenia. Stowarzyszenie przedstawiło uchwały i kopie dokumentów, jednakże analiza wykazała wątpliwości co do prawidłowości reprezentacji, zwłaszcza w kontekście upływu kadencji władz Stowarzyszenia i zmian w KRS. NSA uznał, że sąd pierwszej instancji powinien był w pierwszej kolejności zbadać umocowanie reprezentanta.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Stowarzyszenia [...] na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które pozostawiło bez rozpoznania pismo Stowarzyszenia dotyczące bezczynności Prokuratora Rejonowego. NSA, działając na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwał reprezentanta Stowarzyszenia do przedstawienia dokumentów potwierdzających jego umocowanie do działania w imieniu organizacji. Stowarzyszenie przedłożyło kopie uchwał i dokumentów, jednakże analiza tych materiałów, w tym danych z Krajowego Rejestru Sądowego oraz informacji o upływie kadencji władz Stowarzyszenia, ujawniła wątpliwości co do prawidłowości reprezentacji. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami, osoba prawna działa przez swoje organy, a sposób reprezentacji określony jest w statucie. Wskazano również na znaczenie wpisu do KRS dla skuteczności zmian statutowych. W związku z tym, NSA uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był w pierwszej kolejności zbadać kwestię umocowania reprezentanta Stowarzyszenia, a następnie rozpoznać sprawę merytorycznie. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, należy zbadać umocowanie reprezentanta na podstawie dokumentów potwierdzających jego uprawnienia do działania w imieniu stowarzyszenia, zgodnie z przepisami P.p.s.a. i Prawa o stowarzyszeniach.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 29 P.p.s.a., przedstawiciel ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Osoba prawna działa poprzez swoje organy w sposób określony w statucie, a zmiany statutowe stają się skuteczne z chwilą wpisania do KRS. W przypadku wątpliwości co do umocowania, sąd pierwszej instancji powinien był zbadać tę kwestię przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 29

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.krs art. 14

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 35

Kodeks cywilny

k.c. art. 38

Kodeks cywilny

Prawo o stowarzyszeniach art. 10 § 1

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Prawo o stowarzyszeniach art. 10 § 2

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Prawo o stowarzyszeniach art. 10 § 3

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Prawo o stowarzyszeniach art. 21

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

u.krs art. 17 § 1

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zbadania umocowania reprezentanta Stowarzyszenia przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

osoba prawna działa poprzez swoje organy w sposób określony w statucie uchwała o zmianie statutu staje się skuteczna z chwilą wpisania zmiany statutu do Krajowego Rejestru Sądowego po upływie kadencji władz w dniu 26 czerwca 2003 r., były przewodniczący Klubu nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Kwestie związane z reprezentacją stowarzyszeń, wymogiem wykazania umocowania w postępowaniu sądowym, wpływem upływu kadencji władz na ważność uchwał i reprezentację."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Stowarzyszenia i jego problemów z rejestracją zmian w KRS oraz reprezentacją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z reprezentacją organizacji pozarządowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem.

Kto reprezentuje stowarzyszenie? NSA przypomina o obowiązku wykazania umocowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 119/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
II SAB/Kr 41/07 - Wyrok WSA w Krakowie z 2007-07-19
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 28 § 1 i art. 29
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 121 poz 770
art. 14
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na zarządzenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 listopada 2007 r. sygn. akt II SAB/Kr 41/07 o pozostawieniu bez rozpoznania pisma Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w K.-[...] p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zarządzeniem z dnia 26 listopada 2007 r. sygn. akt II SAB/Kr 41/07 pozostawił bez rozpoznania pismo Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. (dalej: "Stowarzyszenie") wniesione w dniu 2 sierpnia 2007 r. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Krakowie-Krowodrzy.
Stowarzyszenie złożyło na powyższe postanowienie zażalenie, które zostało podpisane przez P. B.
Na mocy zarządzenia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2008 r. sygn. akt I OZ 119/08 wezwano P. B. do nadesłania aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikałoby umocowanie P. B. do reprezentowania Stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnymi.
W odpowiedzi na to wezwanie Stowarzyszenie zakwestionowało konieczność przedkładania odpisu z KRS przesyłając jednocześnie kopię - bez poświadczenia za zgodność - Uchwały Zarządu [...] Nr [...] opatrzoną datą 27 czerwca 2001 r. W uchwale tej przyjęto, że do m.in. podejmowania czynności prawnych w imieniu Stowarzyszenia upoważnieniu są: P. B. - przewodniczący, T. B. - skarbnik, P. B. - wiceprzewodniczący. Ponadto, przyjęto że dla ważności czynności potrzeba podpisu dwóch osób. Jednocześnie Stowarzyszenie nadesłało kopię pełnomocnictwa udzielonego P. B., podpisanego przez P. B. oraz P. B., a także kopię wyciągu z KRS ze stanem na dzień 27 lutego 2008 r. Z wyciągu tego wynika, iż "Zarząd wybiera swoich reprezentantów do podejmowania czynności prawnych oraz zaciągania zobowiązań majątkowych w imieniu stowarzyszenia poprzez umocowanych dwóch członków zarządu. Przewodniczący reprezentuje klub na zewnątrz." Natomiast z informacji dotyczących Statutu Stowarzyszenia wynika, że Statut ten uchwalono 28 stycznia 1998 r., a uzupełniony złożono 25 marca 1998 r.
Wskazać w tym miejscu należy, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt I OZ 157/08, dotyczącej również Stowarzyszenia, których kopię załączono do akt niniejszej sprawy wynika, że Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie Wydział XI Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2007 r. , sygn. akt KR XI Ns Rej KRS [...], zarejestrował zmiany w składzie komisji rewizyjnej i oddalił wniosek Stowarzyszenia w zakresie wpisania zmian dotyczących sposobu reprezentacji podmiotu.
Sąd wskazał, że Stowarzyszenie było wzywane do uzupełnienia braków wniosku przez wprowadzenie stosownych zmian w statucie, lecz mimo upływu zakreślonego terminu, braki te nie zostały uzupełnione. Wskazano, że zmiany te dotyczyły przede wszystkim obligatoryjnych elementów statutu określonych w art. 10 ust. 1 ustawy prawo o stowarzyszeniach, w związku z czym, w ocenie Sądu należało wniosek w tej części oddalić.
Na to postanowienie Stowarzyszenie złożyło skargę.
Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie Wydział XI Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt KR XII Ns Rej. KRS [...], uchylił pkt I postanowienia z dnia 1 sierpnia 2007 r. dotyczący rejestracji zmian w składzie komisji rewizyjnej oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie (utrzymując to postanowienie jedynie w zakresie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej).
Sąd wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 1 statutu, walne zgromadzenie odbywa się tuż przed lub też po upływie kadencji władz, a jak wynika z dołączonych do akt rejestrowych dokumentów, ostatnie wybory władz Klubu odbyły się w dniu 27 czerwca 2001 r., w związku z czym, kadencja władz Stowarzyszenia upłynęła w dniu 26 czerwca 2003 r. Po upływie tej daty skończyła się kadencja władz Stowarzyszenia: zarządu i komisji rewizyjnej.
Sąd wskazał, że nie budzi wątpliwości, iż przewodniczący nie jest samodzielnym organem Klubu, gdyż wchodzi on w skład zarządu. Z protokołów posiedzenia zarządu z dnia 27 czerwca 2001 r. wynika, że to właśnie spośród członków zarządu wybranych przez walne zebranie, członkowie zarządu wybierają przewodniczącego.
W związku z tym Sąd stwierdził, że względu na upływ kadencji władz w dniu 26 czerwca 2003 r., były przewodniczący Klubu nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania na dzień 30 maja 2006 r., bowiem Klub nie miał już ani zarządu, ani komisji rewizyjnej. Tak więc walne zgromadzenie wyznaczone na dzień 30 maja 2006 r. zwołane zostało nieprawidłowo, niezgodnie z zapisami statutu, a zatem, nie było władne do podejmowania skutecznych uchwał w żadnym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Biorąc pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie stroną składającą zażalenie jest Stowarzyszenie, w pierwszej kolejności należało zbadać, czy osoba je reprezentująca jest należycie umocowana do dokonania tej czynności w imieniu Stowarzyszenia. Stosownie do art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy, albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast w myśl art. 29 P.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 ustawy, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
Osoba prawna, w myśl art. 35 i 38 k. c. działa poprzez swoje organy w sposób określony w statucie. Z regulacją kodeksową koresponduje art. 10 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 20, poz. 104 ze zm.), normujący podstawowe zasady działalności takiej organizacji. W szczególności statut określa sposób reprezentacji stowarzyszenia (art. 10 ust. 1 pkt 6 Prawa o stowarzyszeniach).
Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186), podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Ponadto, wskazać należy, że przy zmianie statutu stowarzyszenia występuje taka sama sytuacja, jak przy zakładaniu stowarzyszenia i rejestracji jego pierwszego statutu, na co wskazuje treść art. 21 powołanej ustawy Prawo o stowarzyszeniach. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 tej ustawy, stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Zatem uchwała o zmianie statutu staje się skuteczna z chwilą wpisania zmiany statutu do Krajowego Rejestru Sądowego. Skoro stosownie do wyciągu KRS-u i Statutu Stowarzyszenia, jego Przewodniczący nie jest uprawniony do jednoosobowego reprezentowania Stowarzyszenia w zakresie podejmowania czynności prawnych, to złożenie przez niego pisma nastąpiło w ogóle z uchybieniem powołanych przepisów.
W związku z powyższym Sąd I instancji winien był w pierwszej kolejności zbadać umocowanie P. B. do występowania w imieniu Stowarzyszenia.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 i 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI