I OZ 1115/14

Naczelny Sąd Administracyjny2014-11-28
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
prawo pomocyubezpieczenia społeczneemeryturaprzewlekłość postępowaniasądy administracyjnedoradca podatkowykoszty sądowezażalenie

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy w sprawie o przewlekłe prowadzenie postępowania przez ZUS w przedmiocie przeliczenia emerytury, wskazując na brak podstaw do ustanowienia doradcy podatkowego.

Skarżąca domagała się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez ZUS w przedmiocie przeliczenia emerytury. WSA odmówił, wskazując na ustawowe zwolnienie z kosztów w sprawach ubezpieczeń społecznych i brak podstaw do ustanowienia doradcy podatkowego, gdyż sprawa nie dotyczy obowiązków podatkowych. NSA uznał zażalenie za bezzasadne, podzielając argumentację WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania w przedmiocie przeliczenia emerytury. WSA pierwotnie odrzucił skargę, a następnie odmówił przyznania prawa pomocy. Wnioskodawczyni domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczenia społecznego strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), co czyni wniosek o zwolnienie od kosztów bezprzedmiotowym. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie doradcy podatkowego, WSA stwierdził, że jest to niedopuszczalne, ponieważ sprawa nie dotyczy obowiązków podatkowych ani celnych, a doradca podatkowy jest uprawniony do reprezentacji jedynie w takich sprawach (art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o doradztwie podatkowym). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, a ustanowienie doradcy podatkowego jest niedopuszczalne, gdyż sprawa nie dotyczy kwestii podatkowych ani celnych. W konsekwencji NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w takiej sprawie nie można ustanowić doradcy podatkowego, ponieważ nie dotyczy ona obowiązków podatkowych ani celnych.

Uzasadnienie

Doradca podatkowy jest uprawniony do reprezentacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym tylko w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych i celnych oraz egzekucji administracyjnej z nimi związanej. Sprawa o przewlekłe prowadzenie postępowania przez ZUS w przedmiocie przeliczenia emerytury nie mieści się w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 239 § pkt 1 lit. e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy.

u.d.p. art. 41 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym

Doradca podatkowy jest uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 244

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 262

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa nie dotyczy obowiązków podatkowych ani celnych, co wyklucza ustanowienie doradcy podatkowego. Strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Godne uwagi sformułowania

nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych doradca podatkowy jest uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych w sprawach obowiązków podatkowych i celnych

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz zakresu działania doradcy podatkowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstaw do ustanowienia doradcy podatkowego w sprawach ubezpieczeniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, choć wyjaśnia istotne rozgraniczenie kompetencji doradcy podatkowego.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 1115/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-11-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
659
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
IV SAB/Wa 150/14 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2014-07-23
I OZ 354/15 - Postanowienie NSA z 2015-04-23
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 239 pkt 1 lit. e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2011 nr 41 poz 213
art. 41 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wa 150/14 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. O. na przewlekłe prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania w przedmiocie przeliczenia emerytury postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wa 150/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. O. przyznania prawa pomocy w sprawie z jej skargi na przewlekłe prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania w przedmiocie przeliczenia emerytury.
Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wa 150/14 odrzucił ww. skargę.
W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 19 sierpnia 2014 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. W piśmie z dnia 1 września 2014 r. w odpowiedzi na wystosowane do niej wezwanie potwierdziła, że wnosi o ustanowienie doradcy podatkowego, jako "kompetentnego" w przedmiocie ponownego przeliczenia emerytury.
Odmawiając przyznania skarżącej prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że przedmiotem jej skargi jest przewlekłe prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania w przedmiocie przeliczenia emerytury, zatem świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Wskazując na treść art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd podkreślił, że skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, co oznacza, że nie ma ona obowiązku ich uiszczania już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi), poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym, jak też przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt I OZ 904/13). Sąd wskazał, że w sytuacji ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi. W konsekwencji złożony w tym zakresie przez stronę wniosek nie może zostać uwzględniony.
Rozpoznając natomiast wniosek w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego, Sąd wskazał, że skarżąca – pomimo wystosowanego do niej wezwania (pismo z dnia 26 sierpnia 2014 r. – k. 58-59) oraz wyjaśnienia zawartego w uzasadnieniu postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 października 2014 r. – w sprzeciwie nadal, konsekwentnie podtrzymuje, że domaga się ustanowienia doradcy podatkowego. Sąd związany jest natomiast wnioskiem strony, co oznacza, że nie może orzec o przyznaniu prawa pomocy w innym zakresie niż wskazany przez skarżącą.
Mając to na uwadze, Sąd stwierdził, że w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania w przedmiocie przeliczenia emerytury, niedopuszczalne jest ustanowienie doradcy podatkowego. Stosownie bowiem do treści art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 213 ze zm.) doradca podatkowy jest uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Sprawa ze skargi M. O. nie dotyczy obowiązków podatkowych i celnych, ani egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami.
W ocenie Sądu, z powyższych względów wniosek skarżącej o ustanowienie doradcy podatkowego nie może zostać uwzględniony.
Z tych względów, na podstawie art. 260 w zw. z art. 244 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e w zw. z art. 262 p.p.s.a. w zw. z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o doradztwie podatkowym, Sąd orzekł, jak w postanowieniu.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie.
Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Wskazać należy, że przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania w przedmiocie przeliczenia emerytury, a więc świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że w tych sprawach nie ma podstaw do rozpoznania wniosku strony o zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż z obowiązku ponoszenia takich kosztów jest ona zwolniona z mocy samej ustawy.
Odnosząc się zaś do kwestii ustanowienia dla skarżącej doradcy podatkowego, stwierdzić należy, że również w tym zakresie wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Jak wynika z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o doradztwie podatkowym, doradca podatkowy jest uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Postępowanie w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania w przedmiocie przeliczenia emerytury nie dotyczy obowiązków podatkowych i celnych, ani egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami, dlatego też brak było podstaw do ustanowienia w tej sprawie dla skarżącej doradcy podatkowego.
W tej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI